Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti «Astana klýbynyń» Besinshi otyrysyna qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" elbasy.kz saityna silteme jasap.
Elbasy plenarlyq otyrysqa qatysýshylarǵa iltipat bildire otyryp, «Astana klýby» halyqaralyq dialog alańdary júiesinde bedeldi jáne mańyzdy forýmǵa ainalǵanyn atap ótti.
- Eýraziialyq megaqurlyqtyń ósip kele jatqan ishki kólik bailanysy birlesken damý úshin adamzat tarihynda buryn-sońdy bolmaǵan múmkindikterge jol ashty. Osy oraida táýekelderden arylýǵa jáne «Úlken Eýraziiadaǵy» yntymaqtastyqtyń jańa perspektivalaryn ashýǵa múmkindik beretin ashyq jáne adal dialog qajet, - dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti dúniejúzindegi qaqtyǵystar men geosaiasi teketiresterdiń qaita órshýiniń aýqymdy tendentsiiasyn atap ótip, Eýraziiadaǵy geosaiasi jaǵdaiǵa teris áser etetin negizgi qaýip-qaterler týraly kózqarasyn bildirdi.
- Bizdi álemdik ekonomikadaǵy ahýal alańdatady. Barǵan saiyn daǵdarys jaqyndap jatqan syńaily. Álemdik saýdadaǵy qarama-qaishylyqtar men geosaiasi turaqsyzdyq jaǵdaiynda jahandyq institýttar kóńil kónshitpeitin boljamdar keltirip otyr. Jahandyq ósýdiń baiaýlaýy álemdik saýdaǵa teris áser etýde. Osy faktorlardyń barlyǵy álemdegi turaqtylyqty buzady, - dedi Elbasy.
Sonymen qatar, Nursultan Nazarbaev álemdik derjavalar arasyndaǵy sanktsiialar men saýda soǵystaryna nazar aýdardy.
- Jetekshi derjavalar arasyndaǵy teketires Eýraziianyń kóptegen soǵys oshaqtaryna birden áser etýde. Bul Siriia men Ýkrainadaǵy daǵdarysty beibit jolmen sheshý protsesin odan ári qiyndata túsýde. Al Breksit - integratsiiaǵa qarsy basty oqiǵaǵa ainaldy, - dedi Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti.
Sondai-aq, Elbasy búkil Eýraziia keńistigindegi baqylaýsyz militarizatsiia protsesine jáne álemdegi jetekshi memleketterdiń taitalasy tehnologiia salasyna aýysýyna bailanysty qaýipterge toqtaldy.
- AQSh pen Qytai arasyndaǵy shielenistiń ósýi jahandyq joǵary tehnologiialyq naryqty turaqsyzdandyryp, álemdik tehnologiialyq tizbektiń buzylýyna ákep soqty. Jasandy intellektiniń damýy arta túsýi úlken múmkindiktermen qatar, orasan zor qaýip ákelýde, - dedi Nursultan Nazarbaev.
Sonymen qatar, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti jahandyq energetikalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýde mańyzdy ról atqaratyn Taiaý Shyǵystyń jaǵdaiyna toqtaldy.
Elbasy Eýraziiadaǵy qaýipsizdik júiesin jandandyrýǵa jáne ony jańa sapaly kózqarasta damytý úshin Úlken Eýraziiada jańa «oiyn erejelerin» anyqtaýǵa baǵyttalǵan birqatar praktikalyq sharalar usyndy.
- Jalpyqurlyqtyq qaýipsizdik arhitektýrasyn qalyptastyrýdyń negizgi tásilderin syni turǵydan qaita qarastyrý qajet. 2020 jyly EQYU-nyń Astana deklaratsiiasyn qabyldanǵanyna 10 jyl bolady. Onda eýroatlantikalyq jáne eýraziialyq qaýipsizdiktiń birtutas qaýymdastyǵyn qalyptastyrý mańyzdylyǵy kórsetilgen bolatyn. Bul máselelerdi Aziiadaǵy ózara is-qimyl jáne senim sharalary jónindegi keńes pen Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uiymynyń áleýetterin biriktirý arqyly tiimdi sheshýge bolady, - dedi Nursultan Nazarbaev.
Sondai-aq, Elbasy kóshbasshylardyń Iadrolyq qarýsyz álem úshin jahandyq aliansyn qurýdy usyndy. Bul iadrolyq qarýsyzdaný men ony taratpaýdy alǵa jyljytatyn bedeldi jahandyq alańǵa ainalýy tiis ekendigin atap ótti.
- Biz iadrolyq qarýsyzdaný týraly qoldanystaǵy kelisimderdiń eroziiasyn toqtatý qajettiligin birneshe ret aittyq. Keler jyly ótetin Iadrolyq qarýdy taratpaý shartyna arnalǵan sholý konferentsiiasy qarsańynda osy qujattyń negizgi erejelerin ámbebaptandyrý qajettiligi jóninde taǵy da oilanýymyz kerek. Sharttan shyǵý úshin halyqaralyq jaýapkershilik sharalaryn kúsheitý, olardy BUU Qaýipsizdik Keńesiniń deńgeiinde tiisti qararlarmen bekitý qajet dep sanaimyn, - dedi Elbasy.
Sonymen birge, Nursultan Nazarbaev BUU Qaýipsizdik Keńesiniń barlyq múshelerinen Soltústik Koreia qaýipsizdiginiń naqty kepildikterin ázirleý jáne Korei túbegindegi jaǵdaidy turaqtandyrýǵa baǵyttalǵan Phenian men Seýl arasyndaǵy senim sharalary katalogyn jasaý qajettiligi týraly aitty.
- Eýraziianyń bolashaǵy – birtutas qaýymdastyqtyń qurylýynda, al onyń tiregi qurlyqtyń negizgi integratsiialyq birlestikteri arasyndaǵy júieli ekonomikalyq dialog bolýy kerek. Eýraziialyq ekonomikalyq odaq, Eýropalyq Odaq, ShYU, Ońtústik-Shyǵys Aziia elderiniń qaýymdastyǵy men «Beldeý jáne jol» bastamasy arasyndaǵy pragmatikalyq yntymaqtastyq Úlken Eýraziianyń qurylýyna qýatty serpin beredi. Bul álemdegi eń úlken qurlyqtyń búkil saiasi keńistigin turaqtandyrady. Men osy ýaqytqa deiin Eýropalyq odaq pen Eýraziialyq ekonomikalyq odaq arasynda tolyqqandy dialogtyń ornatylmaǵanyn qolaisyz dep sanaimyn, - dedi Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti.
Nursultan Nazarbaev Joǵarǵy Eýraziialyq ekonomikalyq keńesiniń Qurmetti Tóraǵasy retinde EO-EAEO arasyndaǵy seriktestiktiń dialogtyq mehanizmin iske asyrýǵa jan-jaqty qoldaý kórsetýge daiyn ekendigin bildirdi.
- Qazirgi jaǵdaida qurlyqtaǵy barlyq elder tar óńirshildik pen odaqtyq oilaý sheńberimen shektelip qalmaýy kerek, kerisinshe «eýraziialyq kategoriialar» deńgeiinde keń oilanýy qajet. Tek sonda ǵana biz eýraziialyq «sýperkontinenttiń» zor áleýetin iske asyra alamyz. Búginde bizdiń klýb «Úlken Eýraziia» dep atalatyn jańa geosaiasi qurylymnyń ideologiialyq alańy retinde áreket etip jatqanyn atap ótkim keledi, - dedi Elbasy.
Sóz sońynda Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti ózara tiimdiliktiń qazirgi deńgeii barlyq qiyndyqtardy eńserip, Eýraziianyń dami túsýin qamtamasyz etetinine senim bildirdi.
