Bilim jáne ǵylym ministri Ashat Aimaǵambetov mektep ashanalaryna qatysty birqatar ózekti problemaǵa toqtaldy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
"Óńirlerge jii shyǵyp, aýyl mektepterin de, qala mektepterin de aralaý men úshin mańyzdy. Muǵalimdermen, oqýshylarmen jáne ata-analarmen kezdesýler ministrlik qabyldaǵan sheshimderdiń is júzinde qalai júzege asyrylyp jatqanyn kórsetedi.
Ministrliktiń mektepter, kolledjder jáne balabaqshalardy basqarý bóliginde quzyreti joq ekeni qupiia emes. Olardy qarjylandyrý, jumysyn uiymdastyrý jáne ony júzege asyrý, basshylardy taǵaiyndaý jáne bosatý siiaqty jumystyń barlyǵy zańmen ákimdikterge bekitilgen. Sondyqtan baqylaýda ustap otyrýdyń mańyzdylyǵy joǵary" - deidi ministr.
Onyń aitýynsha, óńirlerdegi mektepterdi aralaǵanda ózi úshin túrtip qoiǵan ózekti máselelerdiń biri – mektep ashanalarynyń jumysy.
"Bul baǵytta baqylaýǵa alynatyn jáne normativtik quqyqtyq aktiler deńgeiinde sheshiletin birneshe problema bar.
1. Osyǵan deiin ashanalarda qolma-qol aqshasyz tólem júiesin engizý talabyn bekittik. Munyń birneshe artyqshylyǵy bar. Bul gigienanyń saqtalýyna ári kezektiń tez jyljýyna kómektesedi. Sondai-aq balalarda qolma-qol aqshanyń bolmaýy olardy qaýipterden saqtaidy. Ata-analarǵa da shyǵyndardy baqylaý ońaiyraq bolady. Biraq kóbinese qolma-qol aqshasyz tólem júieleri óshirilip, paidalanylmaidy.
2. Býfet ónimderiniń quny. Mektep ashanasynda 0,5 litr sý 300 teńgeden nemese bálishter men toqashtardyń dúkenderdegi baǵadan joǵary baǵada satylatyny suraq týyndatady. Bir qalada birdei ónim baǵasynda 50-70%-ǵa deiin aiyrmashylyq bolýy múmkin.
3. Keibir óńirler ashanalardy MJÁ (Memlekettik-jekemenshik áriptestik) arqyly jeke kásipkerlerge berip júr. Biz MJÁ-niń damýyn qoldaimyz. Biraq keide bul konkýrsty ótkizbeý úshin jáne ashanany kásipkerge tikelei (10-15 jylǵa) berý úshin jasalady.
Birinshiden, biz konkýrssyz Jeke qarjylyq bastama (JQB) boiynsha emes, konkýrs ótkizilý kerek dep sanaimyz. Ekinshiden, salym somasy az mólsherde, mysaly, 5-7 mln teńge emes, tiisti kólemde bolýy mańyzdy. Kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn este saqtap, bul qarajattar tońazytqyshtar, plitalar, ústelder men oryndyqtardy satyp alýǵa jumsalatynyn túsiný mańyzdy. Iaǵni, saiyp kelgende kásipker óz jumysyna qarajat salady. Úshinshiden, biz jumystyń aqylǵa qonymdy merzimderin belgilegendi qoldaimyz. Ashanany 15-20 jylǵa kelisimshart jasaý suraq týǵyzady.
4. Mektep ashanalarynda Densaýlyq saqtaý ministrliginiń buiryǵymen tyiym salynǵan ónimderdi satý (mysaly, fastfýd, gazdalǵan sýsyndar, chipsy jáne t.b.). Ministrliktiń qyzmetkerleri birneshe oblysqa baryp, birqatar mektepte osyndai faktilerdi anyqtady. Ásirese Túrkistan oblysynda. Mundai faktiler anyqtalǵan jaǵdaida dereý SES organdaryna habarlasý qajet" - dep jazdy Aimaǵambetov.
Ministrlikte osy problemalardy normativtik deńgeide sheshý úshin jumys toby qurylmaq. BǴM zańnamaǵa birqatar tolyqtyrý engizýge bastama kótergen, olardyń sheńberinde arnaiy normalar bekitiledi. Bul normalar - ashanalardaǵy býfet ónimderiniń baǵasyn retteý, ashyq konkýrstar jáne aqylǵa qonymdy kezeńge MJÁ arqyly ashanalardy berý, qolma-qol aqshasyz tólemdi jáne tamaqtanýdyń tiisti sapasyn qamtamasyz etý.
"Biz kásipkerlerdiń múddelerimen de sanasý keregin túsinemiz, biraq biz úshin balalar árqashan birinshi orynda. Demek, bul olardyń quqyqtary men múddelerin qorǵaýdy bildiredi. Ministrlik atalǵan baǵyttar boiynsha jumysty jalǵastyrady" - dep túiindedi ol.
