Jarma aýdanynda memlekettik-jekemenshik áriptestiktiń jarqyn úlgisi qalyptasqan. Aýdanda ashylyp jatqan áleýmettik mekemeler men ǵimarattar soǵan naqty dálel bola alady. Oǵan oblys ákimi Danial AHMETOVTIŃ Jarma aýdanyna jasaǵan bir kúndik issapary barysynda anyq kóz jetkizdik.
Oblys ákimi aldymen aýdandaǵy iri eldi mekenniń biri – Áýezov kentinde ornalasqan «Baqyrshyq taý-ken óndirý kásiporny» JShS-de bolyp, qalaquraýshy jáne áleýmettik jaýapkershilikti kásiporyn atanyp otyrǵan irgeli qurylymnyń sharýasymen tanysty. Mundaǵy jumystardy jáne aldaǵy josparlardy kásiporyn direktory Iýrii Ovchinnikov tanystyrdy. Aimaq basshysy aldymen kelesi jyldan bastap kentti jylytýǵa kirisetin jańa qazandyqtyń qurylysyn aralap kórdi. Zamanaýi talaptarǵa sai turǵyzylyp jatqan jańa qazandyq kómirdi áldeqaida az jumsap, kerisinshe jylýdy mol bermek. Qazirdiń ózinde jylý trassalary tóselip, qurylystyń basym bóligi aiaqtalǵan. Al ken óndirý josparynyń aýmaǵynda turǵan eski qazandyq jylytý maýsymy bitken soń buzylatyn bolady.
Kásiporyn sońǵy eki jyldyń ishinde oblys jáne Jarma aýdany ákimdikterimen jasalǵan áleýmettik-ekonomikalyq yntymaqtastyq jónindegi memorandým aiasynda áleýmettik mańyzdaǵy iri jobalarǵa 324 mln. teńge investitsiia salǵan. Solardyń biri retinde kentte ornalasqan, qarasha aiynyń basynda búldirshinderge esigin ashatyn «Aqqý» balabaqshasyn aitýǵa bolady. Qaita jóndeýden ótken 180 oryndyq ǵimarat zamanaýi jihazdarmen, qajetti jabdyqtarmen tolyq jaraqtalǵan. Balabaqsha meńgerýshisi Gúljanat Jumaǵulovanyń aitýynsha, «Aqqý» kenttiń balabaqshaǵa degen suranysyn tolyq jabady.
Nysandar qurylysyna kóńili tolǵanyn ataǵan óńir basshysy alyp «BelAZdar» men «Komatsu» ekskavatorlary ken ornynyń ústin tolassyz arshyp jatqan «Baqyrshyq» ken ornyna baryp, óndiristiń alańdaǵy ken óndirý barysymen de tanysty. Kásiporyn basshylary 2018 jyldan bastap munda taza altyn kontsentraty alyna bastaitynyn málim etti.
Oblys ákimine aýdannyń Sýyqbulaq kentindegi «ASAR-INVEST» jáne «AS-INKOME» JShS-niń óndirgen ónimderi tanystyryldy. Alǵashqysy áktas óndirýmen shuǵyldanady. Jyldyq ónim kólemi 1 350 tonnany quraidy. 139 adamdy jumyspen qamtyp otyr. Al 2005 jyly qurylǵan ekinshi seriktestik jer qoinaýyn paidalanýmen, óndiristen shyqqan kesek tastardy qaita óńdeýmen shuǵyldanady. Bul jerde qýattylyǵy saǵatyna 240 tonna bolatyn ýatqysh-iriktegish keshen jumys istep tur. Mundaǵy daiyn qiyrshyq tastar negizinen jol qurylysyna qoldanylady. Onyń direktory Serikjan Aikelevtiń aitýynsha, biylǵy 6 aida 65 myń tekshe metr kesek tas óndirgen, 55 adamdy jumyspen qamtyp otyr.
Oblys ákimi Danial AHMETOV dál osy kompaniiaǵa qarasty «Semei joldary» mekemesiniń jaýapkershiligindegi Shemonaiha – Sekisovka aralyǵyndaǵy 54 shaqyrym joldyń 4 shaqyrymynyń jóndeýi áli bitpei jatqanyn aityp, tezdetip bitirýdi, olai bolmasa keler jyly tapsyrys bolmaityndyǵyn eskertti. Óz kezeginde jolshylar qarashanyń onyna deiin bitiretinderin aitty.
Sondai-aq, oblys ákimi Birlik aýyldyq okrýgi aýmaǵyna toqtap, «Omby-Maiqapshaǵai» respýblikalyq avtokólik jolynyń «Qalbataý-Birlik» aralyǵyndaǵy aiaqtalmaǵan ýchaskesin de qarady. Jaǵdaidy baiandaǵan «QazAvtoJol» UK» AQ oblystyq filialynyń direktory Serik Aqtanov atalǵan 36 shaqyrym bólikke qajetti aqsha tiisti komitet arqyly respýblikadan bólingendigin atap, jyldyń sońynda ne keler jyldyń basynda jumys bastalatyndyǵyn málim etti.
Oblys basshysy okrýgke qarasty Amangeldi aýylynda úsh myń basqa arnalǵan bordaqylaý alańyn salyp jatqan «Sembell» JShS-niń jumysymen tanysty. Onyń direktory Azamat Asqarbaevtyń aitýynsha, qurylys bitýge jaqyn, biyl oblys aýmaǵynan alǵashqy myń bas bordaqyǵa turǵyzylady. Qajetti traktorlar, úsh myń tonna jemshóp qory da daiyndalǵan. 50 adam turaqty jumyspen qamtylmaq. Joba quny – 580 mln. teńge bolsa, 160 mln. teńgesi óz qarajaty.
Aýdan ortalyǵy Qalbataý aýylyna kelgen oblys ákimi «Nur Otan» partiiasynyń aýdandyq filialynda azamattardy jeke máselesi boiynsha qabyldady. Qabyldaýǵa jazylǵan eki adamnyń biri - aýdandyq «Aýǵan soǵysy ardagerleri uiymynyń» tóraǵasy Tileýhan Burǵajinov «Semei – Qalbataý» joly qashan aiaqtalatynyn surady. Oǵan atalǵan jol bóligine memlekettik saraptamanyń oń qorytyndysy alynǵany, qajetti qarajat 2017 jylǵa josparlanyp otyrǵandyǵy aityldy. Al «Erjan» qojalyǵynyń jetekshisi Mirbolat Tuiaqpaev aldaǵy josparynda egin sharýashylyǵymen keshendi ainalysý jobasy bar ekendigin aityp, Shar sý qoimasyn jóndeýden ótkizý máselesin kóterdi. Oǵan jaýap retinde respýblikalyq biýdjet komissiiasy bul jobany júzege asyrýdy maquldaǵany, biyldan bastap qarjy bólinetini aityldy.
Sondai-aq, aimaq basshysy Danial AHMETOV aýdan ortalyǵynda ornalasqan, jaqynda ǵana ashylǵan «Ainalaiyn Jarma» balabaqsha-bóbekjaiynda (bul týraly maqala gazette jariialanǵan), «Georgievka sorǵy qondyrǵylary zaýyty» JShS-de bolyp, kásiporynnyń tynys-tirshiligimen, josparlarymen tanysty. Jumys saparynyń qorytyndysynda menshik qarajattyń esebinen ekinshi tynysy ashylǵan aýdan ortalyǵyndaǵy zamanaýi avtobeketti aralap kórdi. Onyń jumysymen jeke kásipker Gúlnar Atabaeva tanystyrdy.
– Jarma aýdanynda úlken sharýalar, jańa jobalar qolǵa alynýda. Ásirese, memlekettik-jekemenshik seriktestiktiń jaqsy úlgileri osynda júzege asyp otyr. «Baqyrshyq taý-ken óndirý kásiporny» aýdan ekonomikasyna jańa serpin berip otyr. Biyl ǵana 80 mln. AQSh dollary bólinip otyr. Nátijeleri kóz aldaryńyzda. Aýdandaǵy jóndelip jatqan joldar, qoldanysqa berilgen balabaqshalar, áleýmettik nysandar, úsh myń basqa arnalǵan mal bordaqylaý alańy, ótken ǵasyrdan tarihy bastalatyn, iri kásiporyndarmen jumys istep otyrǵan sorǵy zaýyty, jańa avtobeket - sonyń naqty dáleli. Bunyń bári de - jergilikti halyqtyń igiligi úshin jasalyp jatqan sharýalar, - dedi jumys saparyn qorytyndylaǵan oblys ákimi Danial AHMETOV.
Dáýren Allabergenuly
