Kókshetaý qalalyq mádeniet jáne tilderdi damytý bóliminiń uiymdastyrýymen ótip jatqan tilder aptalyǵynyń maǵynaly bir sharasy «Jańǵyrýdyń jańa belesi – latyn álipbii» dep atalǵan ǵylymi-praktikalyq konferentsiia boldy. Jiynǵa qatysýshylardy qala ákiminiń orynbasary Altynai Ámirenova quttyqtap, sáttilik tiledi.
Sharany «Kókshe-Media» JShS direktory, jýrnalist Jalǵasbek Súleimenov júrgizdi. Iassaýi atyndaǵy halyqaralyq qazaq-túrik ýniversiteti túrkologiia institýtynyń direktory Serdar Daǵystan, Sh.Shaiahmetov atyndaǵy «Til – qazyna» ulttyq ǵylymi-praktikalyq ortalyǵynyń ǵalym-hatshysy, filologiia ǵylymdarynyń kandidaty Anar Fazyljanova, Sh.Ýálihanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýniversitetiniń aǵa oqytýshysy Lais Mýsinder latyn grafikasyna kóshýdiń qajettiligi men múmkindikteri jóninde baiandamalar jasady. Filologiia ǵylymdarynyń doktory, tilshi-ǵalym Berdibai Shalabaev, KMÝ prorektory Amanai Seiitqasymov, til janashyrlary Gúldana Esmýrzina, Qaratai Tólekeev, Aigúl Talpaqova, taǵy basqalar pikir qosty.
QR Tuńǵysh Prezidenti - Elbasy N.Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» atty maqalasynda 2025 jyldan bastap latyn álipbiine kóshýdi mindettedi. Sondyqtan, álem halqynyń 80 paiyzy igerip, álemdegi aqparattyń 70 paiyzy osy tańbamen tarap otyrǵanda bul tapsyrmany oryndaýǵa shuǵyl kirisýimiz kerek. Latyn álipbiine kóshýdiń bereri kóp. Ol aldymen jahandaný úrdisi úzdiksiz júrip jatqan almaǵaiyp zamanda qazaq bolyp qalýymyzdyń kepili. Ulttyq sanany jańǵyrtý osy álipbi arqyly keledi. Kirill árpi qazir daǵdarysqa jolyqqan álipbi sanalady. Balalaryn qazaq synybynan alyp, orys synybyna berýshiler sol daǵdarysqa túsý ústindegi álipbige perzentin berýshiler. Olar osy máseleni bilmegendikten solai istep otyr. Tipti, poliaktar men chehtar da latynǵa kóshýde. Óitkeni, álemdik aqparatty alýdaǵy latynnyń tiimdiligin kórip otyr. Latyn álem qazaqtarynyń basyn biriktirýge de oń áserin tigizedi. Ana tilimizdiń áýezdiligi de osy álipbige kóshýmen qaita oralady.
Ǵalymdar búgingi usynylǵan latyn álipbiin muqiiat úirene berý kerektigin, al ol alǵa qarai jetildirilip, jol-jónekei jóndele túsetinin, sózdikterdiń retteletinin, kompiýter taqtalarynyń qolailandyrylatynyn, bolashaqta jalpy túrki álemine ortaq álipbi shyǵarý joldarynyń da oilastyrylyp jatqandyǵy siiaqty kóptegen pikirlerdi ortaǵa saldy.
Qalai desek te, halqymyzdyń basyna túsken otarlaný protsesinen arylý ústinde ekenin moiyndaýymyz kerek. Elimiz egemen, Qazaqstan táýelsiz atanǵanymen, jyldar boiy ýlanǵan rýhani jandúniemizdiń bas kóterýi úshin latyn álipbiiniń qajettigin basqadan buryn ult janashyrlary uǵynýy ýaqyt talaby ekendigine nazar aýdaryldy.
