Búgin Senat spikeri Máýlen Áshimbaevtyń tóraǵalyǵymen palata janyndaǵy jas sarapshylar klýbynyń kezekti otyrysy ótti. Shara barysynda klýb músheleri Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń eldi jańartýǵa arnalǵan «Jańa Qazaqstan» baǵdaryn keńinen talqylady, dep habarlaidy QazAqparat.
Otyrysty ashqan Máýlen Áshimbaev elimizge aýyr soqqy bolyp tigen qańtardaǵy oqiǵalarǵa toqtaldy. Sondai-aq ol bolǵan jaitty muqiiat taldap, odan durys qorytyndy shyǵarýdyń mańyzdy ekenin aitty.
«Qańtar oqiǵasyn jan-jaqty saraptaýymyz kerek. Bul qaiǵyly jaǵdai bizge úlken sabaq bolýǵa tiis. Taiaýda Prezidentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev baǵdarlamalyq sóz sóilep, jańa Qazaqstandy qalyptastyrý úshin qajetti negizgi baǵyt-baǵdardy belgilep berdi. Sol mindetterdi iske asyrý úshin tyń ideialar, jańa tásilder men sheshimder qajet ekeni sózsiz. Sondyqtan búgin jas sarapshylar klýby aiasynda áleýmettik, qoǵamdyq-saiasi taqyryptar, jastarmen jumys, kadr saiasaty, eńbekke qatysty daý-damailardy sheshý boiynsha bastamalarǵa toqtalamyz. Bul «Jańa Qazaqstannyń» kún tártibindegi negizgi baǵyttar men mindetter jóninde usynystar ázirleý úshin mańyzdy», – dedi Máýlen Áshimbaev.
Sonymen qatar kezdesýde ótken oqiǵalar sońǵy jyldarda qolǵa alynǵan kóptegen áleýmettik baǵdarlamalardyń tiimsiz jumysynyń saldary ekeni aityldy. Máselen, byltyr biýdjet shyǵyny 15 trln teńgeden asqan. Bul qarajattyń jartysyna jýyǵy – áleýmettik shyǵyndar. Tek áleýmettik kómek pen áleýmettik qamtamasyz etýdiń ózine 4 trln teńge jumsalǵan. Iaǵni, aýqymdy qarjy bólingenimen, aitarlyqtai nátije joq. Senat Tóraǵasy qazirgi tańda osy qarajatty paidalaný tetigin ózgertý, áleýmettik teńsizdikpen jáne kedeilikpen kúresý mańyzdy mindetterdiń biri ekenin aitty. Máýlen Áshimbaev mundai teńsizdikti joiýdyń tiimdi tásilderiniń biri bilim berý júiesiniń sapasyn jaqsartý ekenine nazar aýdardy.
«Mektepterde, kásiptik kolledjder men joǵary oqý oryndarynda bilim berý júiesin jaqsartý qajet. Mekteptiń bilim, tárbie, áleýmettený institýty retindegi rólin arttyrý mańyzdy. Áleýmettik ahýaly qiyn aimaqtarda oqytýshylar quramyn kúsheitip, direktorlyqqa bilikti mamandardy jumyldyrǵan jón. Elimizde 14-28 jas aralyǵyndaǵy jastardyń sany 3,7 milliondy quraidy. Bul el halqynyń 20 paiyzyna teń. Osy jastardyń tehnikalyq jáne kásiptik bilimmen qamtylýy mańyzdy. Jalpy, áleýmettik teńsizdikpen kúrestiń tiimdiligin arttyrý úshin elimizde bilim berý júiesin jaqsartýymyz kerek», – dedi Senat Tóraǵasy.
Otyrys barysynda qatysýshylar áleýmettik daǵdarystyń aldyn alýǵa qajetti negizgi faktorlardyń biri sapaly jumys oryndaryn ashyp, laiyqty eńbekaqy tóleý ekenine nazar aýdardy.
Bul rette iri jáne orta bizneske úlken jaýapkershilik júkteletini de aityldy.
Senat spikeri Memleket basshysynyń sózin tilge tiek etip, 2020 jyly ulttyq tabys qurylymynda biznestiń paidasy 61,5 paiyz bolǵanyn, al salyqtyń úlesi nebary 7,3 paiyzdy qurap, jalpy kórsetkishtiń úshten birinen azy (31,5 %) ǵana jalaqyǵa jumsalǵanyn atap ótti.
Damyǵan elderde jalaqy ulttyq tabystyń 50 paiyzyn quraityny belgili. Sondyqtan Máýlen Áshimbaev búgingi tásilderdi ózgertý qajet dep esepteitinin jetkizdi.
«Búginde kásiporyndardyń basshylary jalaqyny kóterýge asa yntaly emes ekenin baiqaimyz. Negizi qazirgi zamanda tek óziń nemese otbasyń úshin ǵana jumys isteýge bolmaidy. Onyń ústine, ózińniń bailyǵyńmen nemese jaqsy jaǵdaiyńmen maqtanatyn kez emes. Ýaqyt ótken saiyn álemde ESG-nyń, iaǵni Environmental, Social and Governance Criteria standarttarynyń ózektiligi artyp keledi. Bizdiń kompaniialar da ekologiia, áleýmettik saiasat jáne korporativti basqarýmen bailanysty talaptardy engizýi kerek. Elimizde bul standarttardyń belsendi túrde dáriptelýi úshin biz zańnamalyq turǵydan yntylandyrý jumystaryn pysyqtaityn bolamyz», – dedi Máýlen Áshimbaev.
Sarapshylar talqylaý kezinde «qoǵamdyq sharttyń» taǵy bir mańyzdy tetigine kóńil bóldi.
Ol zań ústemdigin múltiksiz saqtaityn ádilettilik, adamdardyń quqyqtyq teńdigi, tiimdi jáne sybailas jemqorlyqqa jol bermeitin adal sot júiesi.
Osy rette Senat spikeri «Jańa Qazaqstan», eń aldymen, ádiletti Qazaqstan ekenin airyqsha atap ótti.
Sonymen qatar kezdesýge qatysýshylar qazir qoǵamdy uiystyratyn ideialar men tyń bastamalar qajet ekenine basa mán berdi.
«Jańa Qazaqstandy» qurý ideiasy bizdiń qoǵamdy biriktirýshi kúshke ainalýy ábden múmkin. Qazir oǵan qajetti áleýetimiz bar. Endi sony tiimdi paidalanýymyz kerek. Bul jolda zań shyǵarýshy organ, memlekettik qyzmetshiler, saiasi partiialar, sarapshylar, ǵalymdar, qoǵam belsendileri judyryqtai jumylyp, bárimiz birlesip jumys isteýimiz kerek», – dedi Senat spikeri.
Sondai-aq, Máýlen Áshimbaev Jas sarapshylar klýbynyń múshelerin Prezidentimizdiń jańa saiasi reformalar toptamasyn talqylaýǵa belsendi qatysýǵa shaqyrdy.
Atalǵan toptama biylǵy qyrkúiek aiynda jariialanatyny belgili.
Búgingi otyrysta klýb músheleri de sóz alyp, kóterilgen taqyrypqa bailanysty óz usynystaryn jetkizdi.
Olar jańa ekonomikalyq saiasatty óńirlik damý turǵysynan qalyptastyrý, kadrlar daiarlaý júiesin qazaqstandyq ekonomikanyń qajettilikterin eskere otyryp transformatsiia máselelerine toqtaldy.
Sonymen qatar áleýmettik jáne eńbek janjaldarynyń týyndaý sebepteri, olardyń aldyn alý joldary, jastarmen jumys tásilderin qaita qaraý tetikteri talqylandy.
Budan basqa, sharada «Jańa Qazaqstan» tujyrymdamasy týraly klýb músheleri men shaqyrylǵan sarapshylar arasynda júrgizilgen saýalnama nátijeleri áńgimege arqaý boldy.
