Nursultan Nazarbaev "Uly dalanyń jeti qyry" maqalasynda Qazaqstan halqy úshin birqatar mańyzdy másele kóterildi. Onyń ishinde atqa miný mádenieti, uly daladaǵy ejelgi metallýrgiia, ań stili, altyn adam jaily, túrki áleminiń besigi, Uly Jibek joly máseleleri kóterildi. Bul týraly «Ult» portaly taldaidy.
Elbasy qazaq jastary tarihty bilýi kerek ekenin, "Uly dalanyń jeti qyry" maqalasy sol sebepti jazylǵanyn aitty.
"Saqtardan, ǵundardan, uly túrik dúniesinen bastaý kerek. Sol jaqtan beri qarai kele jatyrmyz. Mynaý Uly dalanyń ústinen kim ótip, kim júrmedi?! Shyńǵys hannyń áskeri de ótti. Sondyqtan barlyǵy bilsin dep jazdym ("Uly dalanyń jeti qyry" maqalasy). Bizdiń úlken tarihymyz bolǵan, tereń. Búgin ǵana aspannan salbyrap túskenimiz joq", - dedi Nursultan Nazarbaev.
Maqalada atqa miný mádenietine qatysty bólimde at ústinde júrgen kóshpendiler taqymyna basqan sáigúligine neǵurlym erkin minip júrýi úshin biik er-turman men úzeńgini oilap tapqany, bul jańalyq salt atty adamnyń at ústinde qaqqan qazyqtai myǵym otyrýyna, sonymen birge shaýyp bara jatyp, qolyndaǵy qarýyn esh qiyndyqsyz jáne neǵurlym tiimdi qoldanýyna múmkindik berilgeni aitylǵan. Al metallýrgiia bóliminde metall óndirýdiń amal-tásilderin tabý tarihtyń jańa kezeńine jol ashyp, adamzat damýynyń barysyn túbegeili ózgertkeni aitylǵan.
San alýan metall kenderine bai qazaq jeri – metallýrgiia paida bolǵan alǵashqy ortalyqtardyń biri. Ejelgi zamanda-aq Qazaqstannyń Ortalyq, Soltústik jáne Shyǵys aimaqtarynda taý-ken óndirisiniń oshaqtary paida bolyp, qola, mys, myrysh, temir, kúmis pen altyn qorytpalary alyna bastady, delingen maqalada.
"Uly dalanyń jeti qyry" maqalasy jelisimen zamanaýi stilde óńdelgen jańa qazaq kúii "Qoshqar Ata" kópshilikke tanystyryldy. Bul kúidiń erekshilegi – dombyra men skripkanyń úilesimdi úninen kúi týyp otyr. Týyndy ideiasynyń avtory – filantrop Oralbek Botbai, prodiýseri – Iliias Narǵoziev,"Qoshqar Ata" kúiiniń avtory — DoVIO dýetiniń solisi Temir Dýlat.
Sonymen qatar maqalada qazaqtardyń jáne Eýraziianyń basqa da halyqtarynyń tarihynda Altaidyń alar orny erekshe ekeni aitylady. Osynaý asqar taýlar ǵasyrlar boiy Qazaqstan jeriniń táji ǵana emes, kúlli túrki áleminiń besigi sanaldy. Dál osy óńirde bizdiń dáýirimizdiń I myńjyldyǵynyń orta sheninde Túrki dúniesi paida bolyp, Uly dala tósinde jańa kezeń bastaldy, delingen Elbasy maqalasynda.
Osy boiynsha Nursultan Nazarbaev qazaq halqy álemniń ǵylym-bilimine, mádenietine óz úlesin qosqanyn atap ótken bolatyn.
"Rimde Aleksandr Makedonskiidiń úzeńgisi joq. Bárimiz de atqa mindik qoi. Aiaqty úzeńgige tiregen kezde, ústinde otyrǵan áskerdiń kúshi úsh esege artady. Sonyń barlyǵy bizden shyqqanyn, metallýrgiianyń bizde bolǵanyn bilsin dep jazdym. Halyqqa unady ǵoi deimin. Jastar da úirenip, tarihymyzdyń uly ekenin aityp júrse durys bolar edi", - dedi Elbasy.
Sonymen qatar maqalada orta ǵasyrdaǵy Otyrar qalasynda ekinshi ustaz Ábý Nasyr Ál-Farabidiń dúniege kelgenin, túrki halyqtarynyń rýhani kóshbasshylarynyń biri Qoja Ahmet Iasaýi Túrkistan qalasynda ómir súrip, ilim taratqany aitylǵan.
Al Uly Jibek jolyna qatysty bólimde qurlyq joldarynyń Úlken Eýraziianyń Shyǵysy men Batysy, Soltústigi men Ońtústigi arasynda saýda men mádeniettiń jandanǵanyn aitady.
