Foto: yandex.kz
Kitaphanaǵa jyl saiyn keletin oqyrmannyń sany 1 millionnan assa, qujattardyń oqyrmanǵa berilý mólsheri 2 million danaǵa jýyq. Qazir kitaphananyń oqyrmany 84 myńnan asady. Onyń 80 paiyzǵa jýyǵy – jastar. Bul týraly Ult.kz tilshisine Ulttyq kitaphananyń qorlardy saqtaý qyzmetiniń jetekshisi Fatima Quralbekqyzy aityp berdi.
Kitaphanashynyń sózinshe, buryn Ulttyq kitaphananyń oqyrmany retinde tirkelý úshin bala 15 jasqa tolýy kerek bolsa, qazir 12 jastan bastap jazylýǵa ruqsat etildi. Óitkeni mektepte oqýshylarǵa tapsyrma beriledi. Ata-anasy balasyn jetektep, kitaphanaǵa kóp keletindikten, osyndai sheshim qabyldanǵan eken.
Foto: Fatima Quralbekqyzynyń jeke muraǵatynan
«Ulttyq kitaphanadaǵy qundy muralardy saqtap, urpaqtan-urpaqqa jetkizý, úlken jaýapkershilikti talap etedi. Kitaphana qorynyń tolyqtyrylyp otyrýy «Mádeniet týraly» jáne «Buqaralyq aqparat quraldary týraly» Zańdarǵa sáikes basylymdardyń mindetti tegin danalaryn alý jolymen júzege asyrylady. Zańǵa sáikes, Ulttyq kitaphana Qazaqstan baspa basylymdarynyń mindetti danasynyń depozitariii sanalady. Budan bólek, kitaphana qory otandyq avtorlardyń óz kitaptaryn syiǵa tartýy arqyly da tolyqtyrylyp otyrady. Qorda otandyq baspa basylymdarynyń arhivtik qory jinaqtalǵan jáne máńgilikke saqtalady. Ulttyq kitaphanada Alash arystarynyń uiymdastyrýymen osydan júz jyl buryn jaryq kórgen ulttyq ata basylymdar túpnusqada saqtalyp keledi. Qazirgi tańda otandyq ári sheteldik jetekshi ǵalymdar toby merzimdi basylymdarǵa bailanysty zertteýler júrgizip otyrady. Ulttyq kitaphananyń Sirek qorynda saqtalǵan tuńǵysh merzimdi basylymdar qatarynda: «Túrkistan oblystyq vedomstvolary», «Qazaq», «Eńbekshi qazaq», «Sovetskaia step» gazetteri jáne «Aiqap», «Sadaq», «Abai», «Sholpan», «Jas qazaq», «Tań», «Ádebiet maidany», «Áiel teńdigi» jýrnaldary bar. Qazaq qoǵamdyq ómiriniń shejiresi bolǵan bul basylymdar totalitarlyq rejimdegi qazaq halqynyń sana-seziminiń oianýyna, óz tarihyn, ádebietin, mádenietin bilýge, ózin-ózi tanýyna túrtki bolǵany belgili», – deidi Fatima Quralbekqyzy.
Qorlardy saqtaý qyzmeti Ulttyq kitaphananyń jertólesinde ornalasqan. Ol eki qabattan turady. Qyzmettiń jalpy kólemi – 9 myń sharshymetr. Merzimdi jáne jalǵasty basylymdardy saqtaý tobynyń negizi 1940 jyly qalanǵan.
«Bul qorǵa respýblikalyq, oblystyq, ólkelik gazetter, vedomstvolyq, kóp tirajdy jýrnaldar men eńbekter túsedi. Merzimdi basylymdar qory 3 630 atalymnan, 2 mln 800 myń dana saqtaý birliginen asady. Bul málimet gazet-jýrnaldardyń kúndelikti shyǵýymen tolyǵyp, sany artyp otyrady. Ýaqyt ótken saiyn jazba eskertkishteri eskirip, tozady, sonyń saldarynan qujattar ishinara nemese tolyǵymen joǵalý qaýpimen betpe-bet keledi. Kitaphanamyzda kitap qoryn tsifrlandyrý qolǵa alynǵan. Qujattardy uzaq merzimge saqtaý maqsatynda kitaphananyń Qalpyna keltirý, konservatsiia jáne túpteý ortalyǵynda kitapty óńdeý jumystary júrgiziledi. Qujattar jerden 20 sm biik sórelerde ornalasqan jáne ai saiyn dymqyl emes, qurǵaq shúberekpen súrtip shańnan tazartylyp otyrady. Tereze sańylaýlaryna jáne jylý júiesiniń elementterine qatysty kitap sóreleri perpendikýliar ornatylǵan. Jalpy, talaptarǵa sáikes, kitaptar kún nury túspeitin qarańǵy jerde saqtalady, qordyń temperatýrasy 18–20 gradýstan joǵary bolmaýy kerek, ylǵaldylyǵy 50–60 paiyz saqtalady. Ókinishke qarai, kitaphananyń Merzimdi jáne jalǵasty basylymdar qoryndaǵy 1945–2001 jyldar aralyǵyndaǵy gazetterde keibir maqala, sýret oqyrman tarapynan qiylyp, kesilip, zaqymdalǵan», – deidi kitaphanashy.
Kitaphana mamanynyń sózinshe, bul oqyrman jaýapkershiliginiń joqtyǵyn kórsetedi. Qazirgi tańda merzimdi basylymdardy qiyp alý, ziian keltirý máselesi kóp kezdespeidi. Oqyrmannyń qujattardy ózimen alyp ketpeýi maqsatynda oqyrman zalynda baqylaý kameralary ornatylǵan. Qyzmetkerler oqyrmannyń merzimdi basylymdarǵa bergen elektrondyq tapsyrysyn oryndaýda otandyq respýblikalyq avtomattandyrylǵan kitaphanalyq-aqparattyq júie Web-RABIS-tiń Kitap berý modýli (oqyrmanǵa qujat beretin 5 modýldiń biri) arqyly tapsyrystardy qabyldap alyp, printerden basyp shyǵarady, tapsyrysty oqyrman biletine tirkep, liftimen «Merzimdi basylymdar» oqý zalyna jiberiledi.
«Bir mezgilde bir gazetti nemese maqalany birneshe oqyrman suratatyn jaǵdailar bolady. Osyndai jaǵdai týyndaǵanda oqyrmanǵa Web-RABIS elektrondyq katalogindegi bibliografiialyq jazbasyna tirkelgen elektrondyq nusqasy usynylady. Ulttyq kitaphanada basylymdardy tsifrlaý mynadai kategoriialar arqyly iske asyrylady: jalǵyz danadaǵy jáne jii suranystaǵy «Qazaqstan kitaptary» muraǵattyq qoryndaǵy basylymdar; Sirek kitaptar men qoljazbalar qoryndaǵy sirek kezdesetin, asa qundy jáne kóne basylymdar; mýzykalyq shyǵarmalar men notalar; «Qazaqstan: ótkeni men búgini» derekqoryndaǵy maqalalar», – deidi Fatima Quralbekqyzy.
Aqbota Musabekqyzy
