QR Úkimeti Energetika ministrligi, Qarjy ministrligi jáne ókiletti organ — «PSA» atynan, sondai-aq Eni, Shell, Chevron, «Lýkoil» jáne «QazMunaiGaz» (budan ári – Konsortsiým) kompaniialary atynan Qarashyǵanaq jobasynyń aktsionerleri Obektivtilik indeksi boiynsha daýdy dostyq jolmen retteý jóninde qaǵidattyq ýaǵdalastyqqa qol jetkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR Premer-Ministriniń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Taraptar retteýdiń negizgi sharttaryn bekitetin Qaǵidattar týraly kelisimge qol qoidy.
Qazaqstan Respýblikasy men Konsortsiým arasynda paida beretin ónimdi bólý máselesinde taraptardyń úlesterin kalkýliatsiialaý ádistemesi boiynsha kelispeýshilikter bolatyn. Osyǵan orai Qarashyǵanaq jobasynyń Ónimin bólý týraly túpkilikti kelisimniń (budan ári – ÓBTK) sharttaryna sáikes Qazaqstan óz quqyqtaryn qorǵaý úshin halyqaralyq tórelikke talap-aryz bergen edi. Degenmen, kóp jyldyq yntymaqtastyq tájiribesin eskere otyryp, taraptar kelissózder barysynda daýdy retteýdiń ózara tiimdi beibit jolyn tapty.
Osylaisha, Taraptar ýaǵdalastyqtardy bekitý úshin Qaǵidattar týraly kelisimge qol qoidy. Osy kelisimde retteýdiń mynadai negizgi sharttary keltirilgen:
-
Konsortsiým $1,111 mlrd mólsherinde QR-ǵa aqshalai ótemaqy tóleidi;
-
ÓBTK ónimin bólý tetigine ózgerister engiziledi, bul óz aldyna Qazaqstannyń 2037 jylǵa deiin bir barrel úshin $80 baǵasymen shamamen $415 mln qosymsha tabys alýyn qamtamasyz etedi;
-
Konsortsiým infraqurylymdyq joba qurylysy úshin Qazaqstanǵa $1 mlrd mólsherinde 10 jyldyq merzimge uzaqmerzimdi zaim beredi, nemese shamamen $200 mln somasynda zaimnyń ekvivalentti qunyn (QR zaimnan bas tartqan jaǵdaida) tóleidi.
Osylaisha, osy retteýdiń jalpy aqshalai qundylyǵy Qazaqstan úshin $1,7 mlrd quraidy, onyń ishinde shamamen $1,3 mlrd-ty memleket jaqyn arada alady.
Úkimet kórsetilgen usynysqa qosymsha Konsortsiýmnyń Qarashyǵanaq jobasynyń bolashaq damýy úshin mańyzdy investitsiialyq jobalardy ýaqytyly iske asyrý boiynsha mindettemelerin qabyldaýy týraly kelisti. Aldyn ala investitsiialar kólemi $5 mlrd somasyna baǵalanady, bul 2037 jylǵa deiin bir barrel úshin $80 baǵasymen QR úshin tabystardyń shamamen $23,5 mlrd (nemese NPV10-da shamamen $6,4 mlrd) ósýin kózdeidi.
Sonymen qatar taraptar jergilikti MÓZ-der úshin jáne Batys Qazaqstan oblysynda gaz-himiia keshenin damytý úshin kommertsiialyq sharttarda kómirsýtek shikizattaryn (munai men gazdy) jetkizý múmkindigi týraly kelisti.
«Bul Konsortsiýmmen júrgizilgen kúrdeli kelissózderdiń biri boldy, úsh jyldai ýaqytqa sozyldy. Mundai uzaq merzimniń bolýy daýdyń kúrdeli mazmuny men sipatyn ǵana bildirmeidi, bul bizdiń, birinshiden, elimizdiń ekonomikasyn alǵa qoiǵanymyzdy, iaǵni, kelissózder sheńberinde Qazaqstan úshin paidany barynsha kóbeitýdi kózdegenimizdi aiqyndaidy. Daýdy beibit jolymen retteý — QR-nyń strategiialyq seriktestermen týyndaityn daýlardy kelisimshartta kózdelgen erejelerge sáikes dostyq jaǵdaiynda sheshetinin kórsetedi», — dedi energetika ministri Q. Bozymbaev.
Búgingi tańda retteýdiń negizgi qaǵidattary kelisilgen jáne osy jyldyń sońyna deiin Daýdy retteý týraly túpkilikti kelisimge qol qoiyp, mámileni aiaqtaý josparlanǵan.
«Atalǵan daýdy retteý biz úshin óte mańyzdy bolǵanyn atap ótkim keledi, sebebi, bul daý Qarashyǵanaq jobasyn odan ári damytýda belgisizdik týdyrdy. Osyǵan bailanysty, Konsortsiýmnyń Qarashyǵanaq jobasynyń bolashaq damýy úshin mańyzdy investitsiialyq jobalardy ýaqytyly iske asyrý boiynsha mindettemelerin qabyldaýy atalǵan ýaǵdalastyqtyń mańyzdy elementteriniń biri bolyp tabylady», — dep málimdedi Q. Bozymbaev.
