Foto: gov.kz
UBT-nyń birinshi kúni QR ǴJBM Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilim komitetiniń tóraiymy Gúlzat Kóbenova Astana qalasynda ornalasqan testileý ortalyqtarynyń birine baryp, talapkerlerge sáttilik tiledi, dep habarlaidy Ult.kz inbusiness.kz saity.
Talapkerler negizgi UBT-ny eki ret tapsyryp, eń úzdik nátijemen grant konkýrsyna qatysa alady. Talapkerler testileý kúnin, ýaqytyn jáne pýnktin ózderi tańdaidy. Bul rette olar eki múmkindik úshin de beiindik pánderdiń bir ǵana kombinatsiiasyn belgiledi.
216 myńǵa jýyq talapker testileýge qatysýǵa eki múmkindikti esepke alǵanda 399 myńǵa jýyq ótinish bergen (2024 jyly 186 myńǵa jýyq talapker testileýge qatysýǵa eki múmkindikti esepke alǵanda 342 myń ótinish qaldyrǵan). Onyń ishinde tapsyrýshylardyń 75%-y qazaq tilinde, 25%-ǵa jýyǵy orys tilinde, 266 adam aǵylshyn tilinde testileýden ótýge ótinish bildirdi.
"Ótinish berý kezinde talapkerler testileý kúnin, ýaqytyn jáne ornyn ózderi tańdady. UBT-nyń birinshi kúni búkil elimiz boiynsha 4589 adam, onyń ishinde elordada 323 talapker testileýden ótedi. Jalpy UBT 46 testileý pýnktinde uiymdastyrylǵan. Birneshe jyl qatarynan eń kóp tańdalǵan beiindik pánder kombinatsiiasy "Matematika-Fizika" bolyp qalyp otyr – ony túlekterdiń 16,5%-y tańdady. Bul talapkerlerdiń injenerler, muǵalimder, energetikter, qurylysshylar jáne basqa da tehnikalyq mamandyqtarǵa degen umtylysyn kórsetedi. Tanymaldyǵy boiynsha kelesi kombinatsiialar: bolashaq medikterge baǵyttalǵan "Biologiia-Himiia" (15,6%) jáne IT salasyna qyzyǵýshylyq tanytatyn talapkerlerdi tartatyn "Matematika-Informatika" (9,7%)", – dedi Gúlzat Kóbenova.
UBT-daǵy pánderdiń sany ózgerissiz qalady, iaǵni úsheýi mindetti jáne ekeýi tańdaý boiynsha. UBT tapsyrmalar sany – 120. Onyń ishinde "Qazaqstan tarihynan" 20 tapsyrma, "Oqý saýattylyǵynan" 10 tapsyrma, "Matematikalyq saýattylyqtan" 10 tapsyrma jáne eki beiindik pán boiynsha 40 tapsyrmadan. Joǵary ball – 140.
Testileý ýaqyty – 4 saǵat (240 minýt). Bul rette erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalar úshin usynylatyn qosymsha 40 minýt ýaqyt saqtalatynyn aita ketý kerek.
Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilim komitetiniń tóraiymy UBT-ǵa tiimdi daiyndyq úshin barlyq qajetti jaǵdailar jasalyp jatqanyn atap ótti. Atap aitqanda, árbir pán boiynsha nátijelerge jeke taqyryptyq taldaý engizildi. Bul túlekterge ár UBT-dan (qańtar nemese naýryz) keiin ózderiniń osal tustaryn jedel anyqtap, maqsatty túrde pysyqtaýǵa múmkindik beredi. Onyń ústine, tipti testileýdiń birinshi múmkindiginen keiin talapkerlerge daiyndyqtaryn kúsheitýge jáne kelesi UBT kezinde joǵary kórsetkish kórsetý múmkindigin arttyrýǵa jetkilikti ýaqyt bar.
Daiyndyq deńgeiin baǵalaý jáne emtihan formatyna beiimdelý úshin onlain synaqtan ótý múmkindigi qarastyrylǵan. Sonymen qatar oqý jylynyń basynda Ulttyq testileý ortalyǵynyń saitynda daiyndyq úshin barlyq qajetti materialdar jariialanady: usynylatyn oqýlyqtardyń tizimi; testtiń tolyq jospary; Qazaqstan tarihy jáne dúniejúzilik tarih boiynsha 100 mańyzdy tarihi kúnderdiń tizimi; informatika boiynsha terminder glossariii; qazaq jáne orys ádebieti boiynsha ádebi shyǵarmalardyń tizimi. Bul resýrstardyń barlyǵy talapkerlerdi UBT-ǵa senimdi jáne sátti daiyndyq úshin quraldardyń tolyq jiyntyǵymen qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Akademiialyq adaldyqty qamtamasyz etý maqsatynda UBT-ǵa qatysýshy árbir adam jeke jasalǵan test nusqasyn alady. Emtihan kezinde testileý baǵdarlamasynda kalkýliator, himiialyq elementterdiń periodtyq júiesi jáne tuzdardyń erigishtik kestesi qoljetimdi bolady. Sonymen qatar talapkerlerge yńǵaily bolý úshin kestelerdiń qaǵaz nusqalary da beriledi.
Mazmuny boiynsha apelliatsiiaǵa ótinishti testileý aiaqtalǵannan keiin 30 minýt ishinde, al tehnikalyq apelliatsiia boiynsha ótinishti testileý barysynda berýge bolady. Sertifikat apelliatsiia qaralǵannan keiin testilenýshiniń jeke kabinetinde qoljetimdi bolady. Talapkerdiń jeke kabinetinde Respýblikalyq apelliatsiialyq komissiia otyrysynyń merzimi kórsetiledi. Respýblikalyq apelliatsiialyq komissiia otyrysy bastalǵanǵa deiin apelliatsiia ótinishin jeke kabinetinde qaitaryp alý múmkindigi bar. Apelliatsiia ótinishin qaitaryp alǵannan keiin sertifikat talapkerdiń jeke kabinetinde bir jumys kúni ishinde qoljetimdi bolady.
Shekti baldar ózgerissiz qaldy: "Quqyq" jáne "Pedagogikalyq ǵylymdar" baǵyttaryna túsý úshin keminde 75 ball, "Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik qamtamasyz etý (meditsina)" úshin keminde 70 ball jinaý qajet; ulttyq JOO-ǵa túsý úshin keminde 65 ball, basqa JOO-ǵa túsý úshin keminde 50 ball jinaý qajet.
Qaýipsizdikti qamtamasyz etý jáne buzýshylyqtardyń aldyn alý maqsatynda testileýge kire beriste tyiym salynǵan zattardy, mysaly, telefondardy, shpargalkalardy jáne t.b. alyp kirýge jol bermeý úshin qol jáne ramalyq metall izdegishter qoldanylady.
Testileý aýditoriialarynda ruqsat etilgen magnittik tolqyndar sheginde mobildi jáne radioelektrondy bailanys signaldaryn basatyn qurylǵylar paidalanylady, sondai-aq beinebaqylaý júrgiziledi.
2025 jylǵy UBT aiaqtalǵannan keiin kúntizbelik jyldyń 31 qazanyna deiin beinejazbalarǵa taldaý júrgiziledi. Tyiym salynǵan zattardy paidalaný nemese basqa da erejelerdi buzý faktileri anyqtalǵan jaǵdaida talapkerdiń UBT nátijeleri joiylady.
