Táýelsiz Memleketter Dostastyǵynyń Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi Keńesiniń 35-shi mereitoilyq otyrysy aiasynda Túrkistanda QR Densaýlyq saqtaý ministri Ajar Ǵiniiattyń tóraǵalyǵymen «Tsifrlyq densaýlyq saqtaý men telemeditsinany damytý» atty dóńgelek ústel otyrysy ótti.
Otyrysqa Túrkistan oblysy ákiminiń orynbasary Arman Sábitov, Túrkistan oblysy qoǵamdyq densaýlyq basqarma basshysy Marat Pashimov, TMD densaýlyq saqtaý salasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi keńestiń músheleri, TMD elektrondyq densaýlyq saqtaýdyń ulttyq júielerin integratsiialaý máseleleri jónindegi jumys tobynyń músheleri jáne Armeniia, Belarýs, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Resei, Tájikstan, Túrkimenstan jáne Ózbekstannyń ókiletti ókilderi, Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń Eýropalyq óńirlik biýrosynyń, Eýraziialyq damý bankiniń tsifrlyq bastamalar direktsiiasynyń ókilderi, sondai-aq TMD Atqarýshy komitetiniń ókilderi qatysty.
QR DSM-niń basshysy otyrys barysynda qazirgi Qazaqstan álemdik úrdisterden tys qalmaitynyn jáne meditsina salasy aýrýlardy anyqtaý, aldyn alý, den qoiý jáne baqylaý salasynda jańa bilimdi qalyptastyrý jáne praktikalyq sharalar ázirleý úshin tsifrlyq quraldardy belsendi paidalanatynyn atap ótti.
«Pandemiia Qazaqstan úshin qoǵamdyq densaýlyqqa bailanysty tótenshe jaǵdailarǵa daiyndyq jáne onymen kúres salasyndaǵy protsester men derekterdi tsifrlandyrýǵa kóbirek kóńil bólýge túrtki boldy», - dep atap ótti A.Ǵiniiat.
QR DSM-niń Elektrondyq densaýlyq saqtaýdy damytý departamentiniń direktory Farhad Bekbolatov dóńgelek ústelge qatysýshylardy densaýlyq saqtaý júiesiniń barlyq deńgeilerinde pandemiiamen kúresý úshin belsendi paidalanylǵan, Qazaqstanda iske asyrylǵan birneshe tsifrlyq jobalar týraly habardar etti.
«Qazaqstan Respýblikasynyń elektrondyq densaýlyq saqtaýdy damytý strategiiasy monopoliiasyzdandyrý jáne ortalyqsyzdandyrý qaǵidattaryna negizdelgen densaýlyq saqtaýdy aqparattandyrý salasyndaǵy sheshimderdiń ashyq naryǵyn qalyptastyrýǵa qaita baǵdarlanǵan bolatyn», – dedi óz sózinde F.Bekbolatov.
5,8 myńnan astam memlekettik densaýlyq saqtaý obektilerinde meditsinalyq uiymdardyń IT-infraqurylymy damyǵan (98 %), meditsinalyq aqparattyq júieler (98,2 %), mobildi jáne veb-qosymshalar (20-dan astam) engizilgen, olardy integratsiialaý júzege asyrylǵan. Turǵyndar úshin patsienttiń jeke kabinetindegi eGov elektrondyq úkimet portalyndaǵy jáne eGovMobile mobildik qosymshasyndaǵy birqatar tsifrlyq servister iske asyrylǵan. Olar: vaktsinatsiia pasporty; «Vaktsinatsiia», «vaktsinatsiiaǵa jazylý»; klinikalyq qyzmetterdi kórsetý baǵyttary men nátijeleri; elektrondyq retseptiler; aýrýhanaǵa jatqyzý joldamalary men úzindi kóshirmeler. Tsifrlyq transformatsiia aiasynda eHealth elektrondy densaýlyq saqtaýdyń jańa sandyq arhitektýrasyna kóshý jumystary bastaldy.
«Densaýlyq saqtaýdy tsifrlandyrý salasyn transformatsiialaýdyń negizgi mindeti Ministrliktiń, onyń vedomstvolyq baǵynysty uiymdarynyń, meditsinalyq uiymdardyń aqparattyq júielerin biriktirý bolyp tabylady. Bul tsifrlyq densaýlyq saqtaýdyń maqsatty arhitektýrasyn qurý, derbes meditsinalyq derekterdi ruqsatsyz jariialaý jáne taratý qaýpin boldyrmaý jáne meditsinalyq uiymdar arasynda klinikalyq derektermen almasý úshin qajet», – dep tolyqtyrdy QR DSM-niń Elektrondyq densaýlyq saqtaýdy damytý departamentiniń basshysy.
Bul rette eHealth elektrondyq densaýlyq saqtaý arhitektýrasy azamattardyń densaýlyǵyna arnalǵan ulttyq elektrondyq pasportty tolyqqandy jáne jan-jaqty qalyptastyrýǵa yqpal etedi, bul azamattardyń qajettilikterine baǵdarlanǵan meditsinalyq kómektiń sapasy men qoljetimdiligin arttyrýdy, sondai-aq patsientterdiń densaýlyq jaǵdaiyn úzdiksiz baqylaýdy júzege asyrýǵa jáne meditsinalyq servisterdi usynýǵa kóshýdi qamtamasyz etedi.
Meditsinalyq qyzmet kórsetý sapasyn baǵalaý úshin patsienttermen keri bailanysty uiymdastyrý qajettiligin eskere otyryp, statistikalyq derekterdi jinaý, saqtaý jáne usynýdyń tsifrlyq tehnologiialaryna qurylǵan meditsinalyq uiymdar patsientteriniń qanaǵattanýyn qadaǵalaýdyń ártúrli júieleri josparly túrde engizilýde.
Jaqyn arada meditsinalyq beineler men zerthanalyq zertteýler úshin qoima qurý, meditsinalyq uiymdar arasynda klinikalyq derektermen almasý servisi, memlekettik meditsinalyq mekemelerdi dári-dármekpen qamtamasyz etý protsesin avtomattandyrýdy júrgizý josparlanyp otyr.
eGovMobile mobildi qosymshasynda jańa «eGov.Densaulyk» bólimi ázirlenýde, ol halyqqa arnalǵan neǵurlym aýqymdy aqparatty, atap aitqanda donorlyq mártebesi (ómir boiǵy); elektrondyq retseptiler; meditsinalyq sý taratqyshtar týraly málimetter; júkti áielderdi esepke alý; dispanserlik esepke alý; emdeýge jatqyzý faktisi; vaktsinatsiialaý; zerthanalyq zertteýler nátijeleri; kórsetilgen klinikalyq-diagnostikalyq qyzmetter jáne eńbekke jaramsyzdyq paraqtary boiynsha aqparatty qamtidy. Densaýlyq saqtaý salasyna qatysty barlyq aqparat eGovMobile bir bóliminde biriktirilip, azamattarǵa qoljetimdi bolady. Azamat óziniń meditsinalyq derekterine jyldam qol jetkize alady, bul meditsinalyq kómek kórsetýdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi.
«Aǵymdaǵy jaǵdai bizge 2025 jylǵa deiingi Qazaqstan Respýblikasy Densaýlyq saqtaý strategiialyq mindetteriniń negizine ainalǵan densaýlyq saqtaýdy tsifrlandyrýdy damytýda jańa syn-qaterler týǵyzady. Úsh strategiialyq basymdyq aiqyndaldy – meditsinalyq kómek alý kezinde teńsizdikti tómendetý; meditsinalyq kómektiń qoljetimdiligi men meditsinalyq kómektiń sapasyn arttyrý», – dep atap ótti F.Bekbolatov.
Sondai-aq, Belarýs Respýblikasy Densaýlyq saqtaý ministrligi Mamandandyrylǵan meditsinalyq kómek basqarmasynyń bastyǵy Tatiana Sanýkevich, Qyrǵyz Respýblikasy Densaýlyq saqtaý ministriniń tsifrlandyrý jónindegi orynbasary Nýraila Sherieva, Resei Federatsiiasy Densaýlyq saqtaý ministrliginiń Tsifrlyq damý jáne aqparattyq tehnologiialar departamenti direktorynyń orynbasary Oliia Artemova, Tájikstan Respýblikasy Densaýlyq saqtaý jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń tsifrlandyrý jónindegi bas mamany, TMD elektrondyq densaýlyq saqtaýdyń ulttyq júielerin integratsiialaý máseleleri jónindegi jumys tobynyń múshesi Manýchehr Shamsýllozoda, Ózbekstan Respýblikasy Densaýlyq saqtaý ministrligi janyndaǵy «IT-MED» JShQ direktory Artýr Hakimovóz elderinde tsifrlyq densaýlyq saqtaýdyń damýy týraly habardar etti.
