Túrkistan qalasyndaǵy «Farab» jańa kitaphanasy Túrkistan oblysynyń ákimi Ómirzaq Shókeevtiń tapsyrmasyna sáikes kópfýnktsionaldy bilim kesheni bolyp jasaqtalýda, dep habarlaidy "Ult aqparat" Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Elimizde teńdesi joq jańa bilim alý mekeni zamanaýi tehnologiialarmen jabdyqtalǵan jastar ortalyǵyna ainalmaq. Aimaq basshysy oblystyq ǵylymi-ámbebap kitaphanany aralap, onda atqarylyp jatqan jumystarmen tanysty.
«Bul ortalyq bilim alyp qana qoimai, shyǵarmashylyq pen shabytty ushtastyryp, biregei jobalardy júzege asyratyn keshen retinde barsha kitapqumar qaýymnyń súiikti mekenine ainalary sózsiz. Ol úshin barlyq jaǵdai jasalady»,-dedi oblys ákimi.
Úsh qabatty shyǵarmashylyq shańyraq ártúrli aimaqtarǵa bólingen. Oqý zaldary men kitap sóreleri iriktelip, ornatylǵan. Eń joǵarǵy ári jaryq qabatynda úlken kitaphana ornalasqan. Onda Qazaq eliniń ataqty qairatkerleri men qalamgerleri jáne álemniń úzdik aqyn-jazýshylarynyń ár jyldary jazylǵan týyndylary, estelikteri men kúndelikteri jinalýda.
Ekinshi qabatta alýan túrli stýdiialar, sheberhanalar men qolóner dúkenderi tur. Bul jerde kez-kelgen oqyrman úshin kitaptan shabyttanǵan dúnielerdi óz qolymen jasap shyǵarýǵa múmkindik bar. Birinshi qabatta Fab-lab ornalasqan. Munda kitapqumar qaýym bir-birimen kezdesip, bas qosa alady. Jańa týyndylardyń tusaýyn kesýge barlyq jaǵdai jasalǵan. Tómengi qabatta ǵylymi-zertteý ortalyǵy, iaǵni negizgi kitap saqtaý qoimasy ornalasqan. Bul jerde óte sirek kezdesetin kitaptar men monýskriptiler saqtaýly. Sonymen qatar, mundaǵy úlken zertteý ortalyǵy qundy dúnielerdi saqtap qalý úshin olardy qaita qalpyna keltirip, tsifrlandyrady.
Uiymdastyrýshylardyń oiynsha, Ál-Farabidiń mýzyka týraly traktatyn oqyǵannan keiin, adam óz týyndysyn nemese tipti mýzykalyq shyǵarmasyn jasaýǵa shabyt alýy múmkin. Sonda Fab-lab-taǵy zamanaýi tehnologiialardy qoldana otyryp, óner týyndysyn jaryqqa shyǵaryp, tipti jańa mýzykalyq aspapty oilap taba alady. Ol úshin osynda dybys jazý stýdiiasy ornalasqan. Ortalyqta bi ujymymen birge óz qoiylymyn oilap taýyp, ony osynda ornalasqan kino-kontsert zalynda kórsetýge nemese atriýmda tanystyrýǵa bolady. Osylaisha, jańa kitaphana shyǵarmashylyq armannyń júzege asýyna tolyq múmkindik beredi.
Budan bólek, kitaphana ǵimaratynda jańa týyndylardyń tusaýyn kesýge arnalǵan jańa úlgidegi shyǵarmashylyq zaly, kádesyilar dúkeni jáne kezdesýlerge arnalǵan jaily kofehana bar. Munda basqosý stýdiiasy- kovorking, kompiýterlik synyp, foto jáne beinetúsirilimge arnalǵan mýltimedia zaly bar. Bul – ásirese blogerler, fotograftar men dizainerler úshin paidaly oryn bolmaq. Kitaphanada 3D modelderin jasaýǵa arnalǵan proektsiialyq bólme, kalligrafiia jáne óner stýdiiasy, qysh qumyra jasaýǵa arnalǵan sheberhana bar. Balalar zalynda oqýdan basqa robototehnika boiynsha sabaqtar ótedi. Eski kitaptardyń, qoljazbalar men qujattardyń muraǵaty usynylady.
«Ǵylymi-zertteý turǵysynan kitaphananyń maqsaty – barlyq qujattardy, kýálikterdi jáne basqa da mańyzdy materialdardy bir jerge jinaý. Osyǵan deiin munyń bári ár jerde saqtalyp kelgen. Mysaly, 1872 jyly Túrkistan úlken týraly albom shetel asyp ketken. Onda jergilikti sheihter men bileýshilerdiń kóptegen zańdy qujattar jinaǵy bolatyn. Qazir munyń bári Sankt-Peterbýrgtegi shyǵystaný murajaiynda saqtaýly. Qujattardyń úlken kólemi Tashkentke arheologiia ortalyǵyna jetkizilgen. Olardyń kópshiligi jeke tulǵalardyń qolynda, olardyń biri zertteýshi Shahovtsov bolyp sanalady. Osylaisha, kóptegen zerttelmei qalǵan dúnieler jetedi. Jańa kitaphananyń mindeti – bul qujattardy bir jerge jinap, oqyrmandar men ǵalymdarǵa qoljetimdi etý. Ol úshin barlyq aqparat sandyq formatqa aýystyrylady», - deidi kitaphana jobasyn tujyrymdamalyq ázirleý jónindegi jumys tobynyń jetekshisi Aiko Token.
Ekinshi tarihi mindet – eski qujattar muraǵatyn jinap, saqtaý. Ol úshin erekshe jaǵdailar men syrtqy faktorlardy baqylaý qajet. Mundai qujattardy totyǵýǵa qarsy jabdyǵy bar arnaiy tseh qalpyna keltiredi.
Aita keteiik, bul – Ortalyq Aziiadaǵy jalǵyz tseh. Úshinshi mańyzdy baǵyt – jasandy zerdeni paidalana otyryp, tarihi kitaptar men materialdardyń úlken derekqoryn qalyptastyrý. Fab-lab – bul úlken óndiris zerthanasy. Bes mashinanyń qarapaiym jiyntyǵyn qoldana otyryp, kez-kelgen adam oiyndaǵy dúnieni, sándik zattardan kompiýterge deiin jasaýǵa tolyq múmkindikter bar.
Zamanaýi bilim ortalyǵynyń jumysymen tanysqan Túrkistan oblysynyń ákimi Ómirzaq Shókeev jaýapty tulǵalarǵa birqatar naqty tapsyrmalar berip, mindetter júktedi. Qolǵa alynǵan jumystardy belgilengen kestege sáikes aiaqtaýdy tapsyrdy.
