Tórt jylda bir artyq kún keletin – Kibise jyl

Tórt jylda bir artyq kún keletin – Kibise jyl

Biyl kúntizbe boiynsha – kibise (visokos) jyl. Iaǵni tórt jylda bir ainalatyn basy artyq kún biylǵy – 2020 jylǵa tiesili. Artyq bir kúnniń aqpan aiynyń 29-na keletini belgili. Endeshe, búgin - kibise kún!

Birqatar derekterge súiensek, kibise jyly ejelgi Mysyrda paida bolǵan desedi. Mysyrdyń esepshi-ǵalymdary (juldyzshylary) ár jyldardy zerttei otyryp, ár jyldyń 365 kúnnen turatynyn sanaǵan eken. Qazirgi qoldanystaǵy kúntizbe de sondai sanaqtyń nátijesi. Sol sanaq boiynsha ǵalymdar kún men túnniń teńelý ýaqytynyń arasyn jyl dep ataǵan. Jyldy tórt mezgilge jiktep, ár úsh jyldyń 365 kúnge aiaqtalatynyn, osy úsh jyldan soń bir kúnniń artyq shyǵatynyn eseptep, tórtinshi jyldy 366 kúnge tolatynyn shyǵarǵan.

«Kibise jyl» (visokos) osydan shyǵyp otyr. Ejelgi juldyzshylardyń bundai esepteýleri ǵylymi tujyrymdarmen de sáikesken, iaǵni tórt jylda bir ret táýlik sanynyń artyq bolatynyn ǵalymdar da moiyndaǵan.

Halyq arasynda kibise jylyna qatysty alýan pikir, túrli nanym-senim men yrymdar bar. Tipti keibireýler osy jyldyń qiyn-qystaýǵa toly bolatynyn sáýegeileidi. Alaida ótken kezeńder kibise jylynyń Qazaq eline jaisyz emes ekenin, kerisinshe erekshe oryn alyp jatatynyn baiqaýǵa bolady.