Qazaqstan men Qyrǵyzstannyń Prezidentteri shaǵyn jáne keńeitilgen quramdaǵy kelissózderden keiin buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi úshin brifing ótkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Memleket basshysy eki el de kópjaqty yqpaldastyqty jańa deńgeige kóterýge múddeli ekenin aityp, búgingi sapardyń qarym-qatynasymyzdy nyǵaita túsýge tyń serpin beretini sózsiz ekenine toqtaldy.
«Birqatar ýaǵdalastyqqa qol jetkizdik. Biz saýda-ekonomikalyq bailanystardy nyǵaitýǵa basa mán berdik. Qazir álemdegi ahýal kúrdeli ekenin bilesizder. Osyndai qiyn kezeńde kúsh jumyldyrý óte mańyzdy. Qazaqstan – Qyrǵyz eliniń negizgi saýda jáne investitsiia salasyndaǵy seriktesiniń biri. Byltyr ózara taýar ainalymy 1 mlrd dollarǵa jetti. Qazaqstan sońǵy 15 jylda qyrǵyz eline 1 mlrd dollardan astam tikelei investitsiia quidy. Onyń ishinde áleýmettik mańyzy zor jobalar da bar. Jalpy, ekonomikalyq yqpaldastyqty odan ári órkendetýge áleýetimiz jetedi. Biz saýda kólemin jaqyn arada 2 mlrd dollarǵa jetkizýge kelistik», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident búgin saýda-logistikalyq indýstriialyq keshenniń negizi qalanǵanyna toqtalyp, bul qadam óndiristik bailanystar men saýda-sattyqty jandandyrýǵa jol ashatynyn aitty. Memleket basshysynyń aitýynsha, ózara saýda ainalymyn qysqa merzimde edáýir ulǵaitýǵa mol múmkindik bar. Qazaqstan Qyrǵyzstanǵa importtalatyn júzdegen taýar túrin qazirdiń ózinde usyna alady.
«Biz ónerkásip ónimderin jáne basqa da taýarlardy eksporttaýǵa daiynbyz. Buǵan «Kazexport» kompaniiasy qoldaý kórsetedi. Qyrǵyz eliniń de Qazaqstanǵa shyǵaratyn ónimderi az emes. Osy oraida, qolda bar múmkindikterdi barynsha paidalanamyz dep ýaǵdalastyq. Sondai-aq, azamattardyń shekaradan ótýin jeńildetýge basa nazar aýdardyq. Júk tasymaly rásimderin jetildirý jaiyn pysyqtadyq. Sońǵy jyldary bul baǵytta birqatar aýqymdy is-sharalar atqaryldy. Byltyr «Qordai» beketi jańartylyp, jolaýshylarǵa sapaly qyzmet kórsetile bastady. Basqa da beketterdi jańǵyrtý týraly kelisimder bar. Basty maqsat – shekaradaǵy tekseristerdi azaityp, kólik keptelisin joiý», – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Atalǵan máselelerdi retteý úshin Memleket basshysy eki tsifrlyq tehnologiiany engizýdiń mańyzdy ekenin atap ótti.
Prezident shetel investorlarynyń múddesin qorǵaý isi jalǵasatynyn, bul jumys qazaq kompaniialarynyń Qyrǵyzstanǵa investitsiia salýyna oń yqpal etetinin jetkizdi. Sonymen qatar, Qazaqstan kapitalynyń qatysýymen Ystyqkól oblysynda kún energiiasy stantsiiasyn salý josparlanyp otyr. Jobanyń quny – 300 mln dollar. Qasym-Jomart Toqaev sý-energetika salasyndaǵy qarym-qatynasty úilestirýdi kelesi mańyzdy baǵyt retinde atady.
«Biz transshekaralyq sý resýrstary - ortaq bailyq ekenin taǵy bir márte atap kórsettik. Sý tapshylyǵy máselesi jyldan-jylǵa kúrdelenip keledi. Bedeldi halyqaralyq ekologiialyq uiymdar osyndai boljam jasap otyr. Sý keleshekte kóp bolmaidy, tapshy bolady. Bul – anyq nárse. Sondyqtan, Ortalyq Aziia memleketteri birlesken jumystardy qolǵa alýy qajet. Eki elge ortaq ózender árdaiym jurtty jaqyndastyra túsýge dáneker bolýy kerek. Qazaqstan barlyq mindettemelerin tolyq oryndaýǵa jáne mańyzdy jobalardy birlese iske asyrýǵa daiyn», – dedi Memleket basshysy.
Eki el prezidentteriniń kezdesýlerinde mádeni-gýmanitarlyq bailanysty nyǵaitýǵa da erekshe mán berildi. Sońǵy jyldary rýhani bailanysty jandandyrý baǵytynda atqarylǵan kóptegen is-sharanyń qýanarlyq jaǵdai ekeni atap ótildi.
«Byltyr Sadyr Nýrgojoulynyń Qazaqstanǵa sapary kezinde eki eldiń jastaryn jaqyndastyra túsetin birqatar ýaǵdalastyqqa qol jetkizgen edik. Sonyń nátijesinde búgin Bishkekte Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń filialy ashylady. Budan bólek, biz jas ǵalymdar úshin túrli granttar taǵaiyndadyq. Olardyń ozyq ǵylymi ideialaryna memleket tarapynan qoldaý kórsetiledi. Men mádeni-gýmanitarlyq bailanysty nyǵaitý úshin eki el ziialylarynyń forýmyn jyl saiyn ótkizýdi usyndym», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Brifingte belgili bolǵandai búgingi kelissózder barysynda eki el basshysy jahandyq jáne óńirlik máseleler týraly pikir almasyp, halyqaralyq túitkilder jónindegi ustanymdary ortaq ekenin atap ótken. Ásirese, Ortalyq Aziiadaǵy yqpaldastyqty tereńdetý máselesine nazar aýdarylǵan. Osy oraida, kóp uzamai aimaq memleketteri basshylarynyń Konsýltativtik kezdesýin ótkizýge ýaǵdalasty.
Memleket basshysynyń aitýynsha, ekijaqty jáne kópjaqty formattaǵy qarym-qatynastar jalǵasady. Qazaqstan tarapy Qyrǵyzstannyń Eýraziia ekonomikalyq odaǵynyń tóraǵasy retinde atqaryp jatqan jumystaryn qoldaidy.
«Qyrǵyz baýyrlarǵa Aziiadaǵy ózara is-qimyl jáne senim sharalary jónindegi keńesi aiasyndaǵy Qazaqstannyń bastamalaryn qoldaǵany úshin rizashylyq bildiremiz. Búgingi sapar eki eldiń yntymaqtastyǵyn odan ári nyǵaita túsetini anyq. Ýaǵdalastyqtar men kelisimder – sonyń aiqyn dáleli», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident 5 maýsymda elimizde ótetin konstitýtsiiamyzǵa ózgerister engizýge arnalǵan jalpyhalyqtyq referendýmdy óte mańyzdy ári tarihi is-shara retinde baǵalap, qazaq halqy óz tarihyndaǵy sheshýshi kezeńge kelgenin erekshe atap ótti.
«Jańa Qazaqstan, iaǵni ekinshi respýblika – bul shyn mánindegi demokratiialyq qoǵam degen sóz. Prezidenttik júie saqtalǵanymen, Parlamenttiń róli jáne yqpaly edáýir kúsheitiledi. Halqymyzdyń úni jáne pikiri anyq estiletin bolady. Men Prezident retinde osy quqyqtyq reformadan eshqandai artyqshylyqqa ia jeńildikke ie bolmaimyn. Maqsatym – búkil qoǵamda oń ózgerister jasaý, halqymyzǵa jarqyn bolashaqtyń jolyn ashyp berý», – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev bul reformamen demokratiialandyrý úrdisi aiaqtalmaitynyn, aldymyzda uzaq jol bar ekenin eske saldy. Prezidenttiń aitýynsha, jańa reformalar jalǵasa beredi, búkil qoǵamymyzdyń júiesi jańartylady.
Buǵan deiin habarlaǵanymyzdai, Qasym-Jomart Toqaev resmi saparmen Qyrǵyzstanǵa bardy.
Sadyr Japarov Qazaqstan Prezidentin «Aq keme» mármár shatyrynda resmi qarsy aldy.
Qazaqstan men Qyrǵyzstan Prezidentteri shaǵyn quramda kelissóz júrgizdi.
Shaǵyn formatta ótken kezdesýden keiin eki memlekettiń resmi delegatsiialarynyń qatysýymen keńeitilgen quramda kelissóz ótti.
Memleket basshysynyń Qyrǵyzstanǵa sapary barysynda 10 qujatqa qol qoiyldy.
