Prezident Qasym-Jomart Toqaev Ortalyq Aziia memleketteri basshylarynyń konsýltativtik kezdesýine qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Toqaev Konsýltativtik kezdesýlerdiń halyqaralyq saiasattyń mańyzdy faktoryna ainalǵanyn atap ótip, onyń memleketter basshylaryna aimaqtyń odan ári damý baǵytyn ózara senimge negizdelgen rýhta aiqyndaýǵa múmkindik beretinine toqtaldy. Onyń aitýynsha, qubylmaly geosaiasi jáne álemdik ekonomikanyń turaqsyzdyǵy jaǵdaiynda ótken kezdesý Ortalyq Aziia elderiniń yntymaǵy berik ekenin kórsetedi. Sondai-aq jańa syn-qaterler men qaýipterge birlesip qarsy turýǵa degen ortaq umtylysymyzdy bildiredi.
– Bizdiń qatynastarymyzdyń erekshe sipaty Ortalyq Aziiany HHI ǵasyrda damytýdy kózdeitin dostyq, tatý kórshilik jáne yntymaqtastyq týraly búgin qabyldanatyn shartta bekitilgen. Bul qujat mazmuny men tarihi perspektivasy turǵysynan biregei sanalady. Oǵan elderimiz arasyndaǵy memleketaralyq diplomatiialyq qatynastardyń 30 jyldyǵynda qol qoiylýynyń simvoldyq máni bar. Bul tarihi qujat besjaqty strategiialyq seriktestigimizdiń jańa kezeńine qadam basqanymyzdy bildiredi, – dep atap ótti Qazaqstan Prezidenti.
Qaýipsizdik jáne diplomatiia salasyndaǵy ózara is-qimyldardy nyǵaitý kún tártibindegi negizgi másele retinde ataldy. Prezidenttiń aitýynsha, Ortalyq Aziia ornyqty áleýmettik-ekonomikalyq damýdyń, jan-jaqty yntymaqtastyqtyń, beibitshilik pen órkendeýdiń keń aimaǵyna ainalýǵa tiis.
Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, memleketter basshylary óńirdegi áli de saqtalyp otyrǵan turaqsyzdyq faktorlaryn barynsha joiý úshin barlyq múmkindikti jasaýy kerek.
– Memleketaralyq shekaralardaǵy árbir myltyq daýsynyń jańǵyryǵy eki elge ǵana emes, búkil óńirge jaǵymsyz áser etedi. Kerisinshe, dál qazirgi daǵdarys jaǵdaiynda memleketterimiz qaishylyqtardy eńserý isinde órkeniettiliktiń, jaýaptylyqtyń úlgisin kórsetýge tiis. Shekarany zańdy túrde rásimdeý úderisiniń óte kúrdeli ári qiyn ekenin óz tájiribemizden bilemiz. Daýly máseleler shynaiy tatý kórshilik pen halyqaralyq quqyqtyń irgeli qaǵidattaryna qurmet kórsetý arqyly tek qana beibit jolmen sheshilýi múmkin. Bunyń basqa joly joq, – dedi Prezident.
Onyń aitýynsha, Qazaqstan postkeńestik keńistikte óziniń shekarasyn tolyq delimitatsiia jasaǵan jalǵyz memleket retinde ózara tiimdi sheshimder izdestirýge barynsha kómektesýge daiyn.
Memleket basshysy kópjaqty yqpaldastyqtyń berik ekonomikalyq bazasyn qalyptastyrý ózekti mindet bolyp qala beretinine nazar aýdardy.
– Sońǵy 5 jylda Qazaqstan men Ortalyq Aziia elderi arasyndaǵy taýar ainalymy 42 paiyzǵa artyp, 6,3 milliard dollarǵa jetti. Ózara saýda-sattyqty keńeitý úshin zor múmkindikter bar ekenin eskere otyryp, aldaǵy ýaqytta bul kórsetkishti 15 milliard dollarǵa deiin jetkizýge niettimiz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezidenti ekonomikalyq áleýetti jáne tiimdi geografiialyq ornalasýdyń artyqshylyǵyn tolyq paidalaný úshin qurylymdyq jáne infraqurylymdyq shekteýlerdi joiýdy kózdeitin ózara tyǵyz yqpaldastyqty jolǵa qoiýdyń mańyzdy ekenine nazar aýdardy.
Memleket basshysy aimaqtyń transporttyq bailanysyn arttyrý jáne tranzit sharttaryn birtindep jaqsartý qajet dep sanaidy. Sondai-aq Prezident ǵylym jáne bilim salasyndaǵy yqpaldastyqty keńeitýge shaqyrdy.
– Búgingi Sammittiń qorytyndysy Ortalyq Aziiadaǵy beibitshilik, qaýipsizdik jáne órkendeý úshin aimaqtyq kooperatsiiany damytýdyń jańa kezeńi bolady dep sanaimyn. Qazaqta «Tatýlyq – taýsylmas baqyt» degen danalyq bar. Ýaqyt synyna tótep bergen tyǵyz ári senimdi qarym-qatynasymyz, ortaq tarihi jáne rýhani tamyrymyz elderimiz arasyndaǵy dostyǵymyzdyń sarqylmas kózi bolatynyna senemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Konsýltativtik kezdesýde Qyrǵyz Respýblikasynyń Prezidenti Sadyr Japarov, Tájikstan Prezidenti Emomali Rahmon, Túrikmenstan Prezidenti Serdar Berdimuhamedov, Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziioev sóz sóiledi.
Kezdesý qorytyndysy boiynsha Ortalyq Aziia memleketteri basshylarynyń Konsýltativtik kezdesýiniń birlesken málimdemesi, Óńirlik yntymaqtastyqty damytýdyń 2022-2024 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy, Ortalyq Aziia memleketteriniń kópjaqty formattar aiasyndaǵy ózara is-qimyldar tujyrymdamasy, Ortalyq Aziiaǵa arnalǵan «Jasyl kún tártibi» aimaqtyq baǵdarlamasy qabyldandy.
Budan bólek Qazaqstan Respýblikasy, Qyrǵyz Respýblikasy, Tájikstan Respýblikasy, Túrikmenstan jáne Ózbekstan Respýblikasy arasyndaǵy Ortalyq Aziiany HHI ǵasyrda damytýdy kózdeitin dostyq, tatý kórshilik jáne yntymaqtastyq týraly shart kelisildi jáne oǵan qol qoiý rásimi bastaldy.
Sonymen qatar Araldy qutqarý halyqaralyq qorynyń quryltaishy memleketteri basshylarynyń Araldy qutqarý halyqaralyq qory prezidentiniń ókilettikterin uzartý týraly sheshimge qol qoiyldy.
