Foto: Akorda.kz
Prezident Parlament Senatynyń otyrysyna qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
Memleket basshysy Parlament Senaty depýtattarynyń aldynda sóz sóilep, elimiz damýdyń jańa kezeńine qadam basqanyn aitty. Qasym-Jomart Toqaev jýyrda joǵary palata depýtattarynyń bir bóligi sailanǵanyna jáne óziniń Jarlyǵymen birneshe senator taǵaiyndalǵanyna toqtaldy. Prezidenttiń paiymynsha, osymen Senattyń quramyn jańǵyrtý úderisi aiaqtaldy. Senat depýtattarynyń arasynda ár aimaqtyń, sonyń ishinde jańadan qurylǵan oblystardyń ókilderi bar. Konstitýtsiiaǵa engizilgen ózgeristerge sáikes Qazaqstan halqy Assambleiasynyń múshelerine arnaiy kvota berildi. Osylaisha, Senat túrli sanattaǵy qoǵam ókilderin barynsha qamtydy.
– Bul palata memlekettik basqarý salasynda airyqsha ról atqarady. Oǵan Konstitýtsiiaǵa sáikes mańyzdy mindetter júktelgen. Zań shyǵarý qyzmetin sapaly atqarý úshin barlyq jaǵdai jasalǵan. Palata óz jumysyn abyroimen atqaryp kele jatyr. Senatorlar aýqymdy reformalardy júzege asyrýǵa belsene atsalysty. Osy oraida barshańyzǵa shynaiy rizashylyǵymdy bildiremin. Jańa depýtattar Senattyń qyzmetine tyń serpin beredi dep senemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy elimizde «Kúshti Prezident – yqpaldy Parlament – esep beretin Úkimet» qaǵidaty ornyǵa túskenin aityp, bul reformalar bilik institýttary júiesiniń tepe-teńdigin qalyptastyratynyn aitty. Sondai-aq eldegi saiasi úderiske azamattardyń qatysýyna jol ashady, memlekettik basqarý júiesiniń tiimdiligin arttyra túsedi.
Qasym-Jomart Toqaev basty maqsatymyzdyń biri – qoǵamda órkenietti saiasi dástúrdi ornyqtyrý ekenin eske salyp, ol úshin joǵary saiasi jaýapkershilik mádenietin qalyptastyrý qajettigin atap ótti. Al jaqynda ǵana bastalǵan Májilis pen máslihattarǵa sailaý naýqany negizgi memlekettik institýttardy keshendi túrde jańǵyrtýdyń sońǵy satysy ekenin jetkizdi.
– Barlyq áleýmettik toptyń múddesin qorǵaý turǵysynan alǵanda Májilis pen máslihattardyń aralas modelin qalyptastyrýǵa kóshýdiń máni zor. Bul ózgeris ókildi bilik tarmaqtarynyń barlyq deńgeiine aitarlyqtai yqpal etedi. Sońǵy jyldary júrgizilgen saiasi ózgerister, sailaý zańnamasyn maqsatty túrde liberaldandyrý Qazaqstanda partiia qurý isine tyń serpin berdi. Uzaq ýaqyttan beri elimizde alǵash ret jańa partiialar resmi túrde tirkeldi. Atalǵan derekti aralyq qorytyndy retinde atap ótýge bolady. Bul – alǵa qarai jasalǵan mańyzdy qadam. Saiasi júieni ornyqty damytý isinde partiialar mańyzdy ról atqarady. Osy oraida elimizge jaýapkershiligi joǵary partiialar qajet. Olar halyqtyń múddesin tiimdi qorǵai bilýge tiis, – dedi Memleket basshysy.
Prezident saiasatkerlerdiń jańa býynyn qalyptastyryp, olardy elge tanytý asa mańyzdy is ekenin aitty. Onyń pikirinshe, elimizdegi partiialardyń kópshiligi memleketshildik ustanym bar jáne aldaǵy sailaýda partiialardyń bárine birdei múmkindik beriledi.
– Ákimder qandai da bir saiasi uiymǵa jetekshilik ete almaidy. Ata zańǵa engizilgen ózgeriske sáikes, Prezident barlyq saiasi kúshten tysqary turýǵa tiis. Májilis pen máslihat sailaýy jańa ári ádil ereje boiynsha ótedi. Aldaǵy sailaýdy Qazaqstan parlamentarizmi tarihyndaǵy jańa kezeńniń bastaýy deýge bolady. Qoǵamnyń túrli ókilderiniń múddesin partiialar arqyly qorǵaý múmkindigi artady. Munyń bári saiasi júieniń ornyqty jáne tiimdi bolýyn qamtamasyz etedi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qasym-Jomart Toqaev «Ártúrli kózqaras, birtutas ult» qaǵidaty myzǵymaitynyn atap ótip, synnyń negizsiz bolmaýy tiis ekenin jáne onyń naqty faktilerge súienýi qajettigin aitty.
– Elimizde saiasi radikalizm men ekstremizmniń kez kelgen túrine oryn joq. Demokratiia – bul, eń aldymen, óz sóziń men isińe jaýapkershilikpen qaraý. Bárimiz bir shańyraq astynda ómir súrip jatyrmyz. Sondyqtan árbir azamat, kez kelgen qoǵam qairatkeri, barsha saiasi kúsh el bolashaǵy úshin óziniń tikelei jaýapkershiligin sezinýi qajet. Barlyq otandasyma aitarym: álemde buryn-sońdy bolmaǵan kúrdeli geosaiasi ahýal kezinde elimizdiń tynyshtyǵy men yrys-berekesin saqtaý tek ózimizge, birligimiz ben yntymaǵymyzǵa bailanysty. Táýelsizdigimizdi saqtaý jáne nyǵaitý asa mańyzdy ekenin taǵy da eske salamyn. Bul – halqymyzdyń basty qundylyǵy. Biz konstrýktivti reforma baǵytymen alǵa qarai nyq qadam basyp, memlekettiligimizdi nyǵaityp, qoǵamdy biriktirý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaýymyz kerek. Saiasi jaýapkershiliktiń biik mádenieti men azamattarymyzdyń shynaiy patriotizmi munyń kepili bola alady. Árqaisymyz ózara tileýlestik qaǵidatynan ainymaýymyz kerek. Sonda ǵana teń múmkindikter men damýdy tý etken Ádiletti Qazaqstandy quramyz, – dedi Memleket basshysy.
Memleket basshysy sailaýdyń eldi bóletin emes, biriktiretin naýqan bolýy kerek ekenin atap ótip, úmitkerlerdi qoǵamǵa iritki salatyn áreketten aýlaq bolýǵa shaqyrdy.
– Ańdamai aitylǵan artyq sóz nemese oilanbai jasalǵan oqys qadam búkil eldiń bolashaǵyna kesirin tigizýi múmkin. Árbir otandasymyz osyny durys túsinýge tiis. Pliýralizm memleketti evoliýtsiialyq jolmen damytýǵa múmkindik beredi. Bizde saiasi kózqarasy ártúrli partiialar bar. Kandidattardyń túrli másele boiynsha ustanymdarynyń birdei bolmaýy da zańdy qubylys. Biraq kózqarastary múlde qabyspaityn ymyrasyz qarsylastardyń ózine ortaq qundylyqtar bar. Ol – bizdiń qasietti Otanymyz jáne qasterli táýelsizdigimiz. Men bul týraly «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty maqalamda aittym. Óitkeni táýelsizdik úshin kúres kúndelikti eńbekpen jáne eldik saiasatpen tyǵyz bailanysyp jatyr. Bolashaqtyń aldynda bárimiz birdei jaýap beremiz. Keiingi urpaq kimniń saiasi ustanymy qandai bolǵanyna mán beredi. Aǵa býynnyń olarǵa qandai memleketti miras etkenine qarap, búgingi kúnin baǵalaityn bolady. Sondyqtan biz ortaq maqsat jolynda birigýimiz kerek. Kez-kelgen saiasi múddege qaraǵanda memleketshildik qasiet áldeqaida biik turýǵa tiis, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezidenttiń pikirinshe, qoǵamǵa, eń aldymen, árbir sózine jáne isine jaýapkershilikpen qaraityn saiasatkerler qajet. Sonda azamattardyń eldik saiasatqa degen senimi artady. Al senim – asa mańyzdy qundylyq.
Qasym-Jomart Toqaev qiyndyqtyń bárin el birliginiń arqasynda jeńip kele jatqanymyzǵa toqtalyp, bir-birimizge qamqor, janashyr bolyp, jaqsylyqqa umtylýǵa shaqyrdy.
– Qoǵamdyq kelisimdi saqtaý memlekettik organdardyń ǵana mindeti emes. Bul – elimizdiń árbir azamatynyń perzenttik paryzy. Biz ne istesek te, el múddesi úshin jasaimyz. Maqsatymyz – Qazaqstandy tuǵyry berik, ekonomikasy qýatty, rýhy asqaq, birligi bekem memleket retinde urpaqqa tabystaý. Osy tarihi mindetti bárimiz birge abyroimen atqaryp shyǵamyz dep senemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy Parlament Senatynyń Tóraǵasy laýazymyna Máýlen Áshimbaevtyń kandidatýrasyn usyndy.
– Ózderińiz bilesizder, meniń Jarlyǵymmen Máýlen Saǵathanuly Áshimbaev Senat depýtaty bolyp taǵaiyndaldy. Konstitýtsiianyń 58-babynyń 1-tarmaǵyna sáikes Senat Tóraǵasy laýazymyna Máýlen Saǵathanuly Áshimbaevtyń kandidatýrasyn usynamyn. Ol buǵan deiin osy mindetti abyroimen atqardy. Zań shyǵarý jumysyn jaqsy biledi. Memlekettik qyzmettegi tájiribesi mol. Sondyqtan ony Senat Tóraǵalyǵyna laiyq dep sanaimyn. Senattyń qyzmeti tabysty bolsyn, – dedi Prezident.
Jasyryn daýys berý nátijesinde Máýlen Áshimbaev Parlament Senatynyń Tóraǵasy bolyp sailandy.
