Memleket basshysy Digital Bridge forýmynyń plenarlyq otyrysynda sóz sóiledi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Qasym-Jomart Toqaev jiynǵa qatysýshylarǵa iltipat bildire otyryp, jyl saiyn ótetin Digital Bridge forýmy tórt jylda iri jáne mańyzdy óńirlik alańǵa ainalǵanyn atap ótti.
Prezident, sarapshylardyń boljamy boiynsha, on jyldan keiin álemde ónimder men qyzmetterdiń 70 paiyzy tsifrlyq platformalyq modelder negizinde qurylatynyn málimdedi. Mundai jaǵdaida Qazaqstan ózine eýraziialyq keńistiktegi eń iri tsifrlyq habtardyń birine ainalý strategiialyq mindetin qoidy.
Memleket basshysynyń aitýynsha, búginde Qazaqstan kóptegen damyǵan eldi ozyp, BUU-nyń tsifrlanǵan memleketter reitinginde úzdik otyz eldiń qataryna kiredi. Degenmen Qazaqstandy odan ári tsifrlyq transformatsiialaý úshin kóp jumys isteý kerek. Prezident óz sózinde onyń basymdyqtaryn aiqyndap berdi.
– Birinshi. Adamǵa baǵdarlanǵan qyzmetti damytý. Memleketke tsifrlyq tehnologiialar, eń aldymen, ekonomikanyń básekege qabilettiligin qamtamasyz etý, taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń jańa túrlerin igerý, Finteh pen Indýstriia 4.0-di engizý úshin qajet. Degenmen «Government to citizens», iaǵni azamattarǵa qyzmet kórsetý salasy da – mańyzdy basymdyqtardyń biri. Tsifrlyq tehnologiialardyń kómegimen biz azamattardyń kúndelikti tirshiligin barynsha jeńildetýge jáne barlyq adam úshin teń múmkindikterge qol jetkizýdi kózdep otyrmyz. Bul úshin memlekettik basqarýdy tsifrlandyrýdyń «Invisible Government» múlde jańa formatyna kóshý qajet. Onyń negizgi máni - memlekettik saiasattyń adamǵa basa mán berýi, onyń qajettilikteri men múddelerine baǵyttalýy. Memleket qabyldaǵan aýqymdy sharalar men sheshimder azamattarǵa baiqalmaidy, olar tek naqty nátijeni kóredi. Sondyqtan barlyq memlekettik qyzmet barynsha elektrondy formatqa kóshiriledi. Biýrokratiialyq rásimderdiń bári alynyp tastalady, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Onyń aitýynsha, elimizde memlekettik qyzmetterdiń 90 paiyzdan astamy elektrondy formatta kórsetiledi. Bul – álemdegi eń joǵary kórsetkishterdiń biri. Jeke sektormen qalypty ózara is-áreket jolǵa qoiylǵan. Atap aitqanda, Kaspii, Halyq, BI Group jáne basqa da kompaniialar memlekettik qyzmetterge ózderiniń platformalary arqyly qol jetkizýge jol ashty.
– Búginde Qazaqstan – tsifrlyq qujattardy tolyqqandy engizgen sanaýly elderdiń biri. Nátijesinde, azamattarymyzdyń ózimen birge jeke kýáligin, júrgizýshi kýáligin, oqý ornyn bitirgeni týraly diplomyn, neke týraly kýáligin jáne basqa da qujattardyń 15 túrin alyp júrýi jáne kórsetýi talap etilmeidi. Bul jumys sózsiz jalǵasady. Memleket osy baǵytta azamattarmen jáne biznespen ózara proaktivti túrde qarym-qatynas jasaidy. «Otbasynyń tsifrlyq kartasy» engizilip jatyr. Ol naqty ýaqyt rejiminde ártúrli 80-nen astam parametrge taldaý jasaidy. Bul ómirde qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan otbasylarǵa eshqandai biýrokratiiasyz jedel kómektesýge múmkindik beredi. Eń bastysy, atalǵan ádis naqty ataýly áleýmettik kómekke kóshýge yqpal etedi. Úkimet jyl sońyna deiin bul tsifrlyq servisti paidalanýǵa berýi kerek, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev IT salasyna qolaily jaǵdai jasaý máselesin ekinshi basymdyq retinde atap ótti. Prezidenttiń pikirinshe, aimaq boiynsha Qazaqstan – IT salasyn damytý úshin óte jaqsy jaǵdai jasaǵan elderdiń biri. Bul normativtik bazaǵa da, IT biznesti damytýdyń biregei rejimderi men quraldary bar arnaiy platformalarǵa da qatysty. «Astana Hub» IT startaptarynyń halyqaralyq tehnoparki arnaiy salyq jáne viza rejiminde jumys isteidi. Qazirdiń ózinde 900-den astam kompaniia onyń rezidenti atanyp, qazaqstandyq jáne halyqaralyq naryqtarda tabysty qyzmet etedi.
– Jýyrda AQSh-ta Microsoft, Epam, Coursera siiaqty kompaniialardyń basshylarymen kezdestim. Qazaqstanmen yntymaqtastyqty nyǵaitý, elimizge kásiporyndardy kóshirý jóninde naqty kelisimderge keldik, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Qazaqstan IT infraqurylymyn keń kólemde jańǵyrtý isin jalǵastyrady. Memleket basshysynyń aitýynsha, trafik shoǵyrlanatyn álemdik ortalyqtarǵa qosylý úshin transkaspii ýchaskesinde ázerbaijandyq áriptestermen birlesken jumystar bastalǵan. Bul jerde sóz Ońtústik Shyǵys Aziia men Eýropa týraly bolyp otyr. Sonymen qatar Qazaqstanǵa Cloud eseptegish naryǵynyń iri ókilderi sanalatyn Microsoft Azure, Amazon Web Services, Google Cloud jáne basqa da kompaniialar tartylyp jatyr.
– Halqynyń 40 paiyzǵa jýyǵy aýyldyq jerde turatyn bizdiń elimiz úshin barlyq azamatty qoljetimdi jáne sapaly internetpen qamtamasyz etý – ózekti másele. Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrligi shalǵaidaǵy aýyldardy SpaceX jáne OneWeb tómen orbitaly spýtnik júiesiniń jelisimen qamtý jumysyn kúsheitýi kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Tsifrlyq ekonomika men Indýstriia 4.0-di damytý isi de elimizdiń basym baǵyty bolmaq. Prezident álemniń bir ornynda turmaitynyn, tehnologiianyń odan ári dami beretinin aita kele, Úkimetke tsifrlyq ekonomikany odan ári damytý úshin qoldaý sharalaryn der kezinde uiymdastyrýdy tapsyrdy.
Qasym-Jomart Toqaev adami kapitaldy kúsheitý máselelerine arnaiy toqtaldy. Memleket basshysy eki jyl buryn álemniń IT naryǵyna 30 million maman kerek bolǵanyn aitty. Búginde qajettilik 100 millionǵa jetti, 2025 jylǵa qarai 200 millionǵa deiin artady. Sondyqtan Prezident 2025 jylǵa qarai, kem degende, 100 myń joǵary bilikti IT maman daiarlaý qajet ekenin aitty.
– Jýyrda Niý-Iorkke jasaǵan jumys saparym barysynda Digital Nomads IT qoǵamdastyǵyndaǵy jas otandastarymyzben kezdestim. Olar AQSh pen Eýropadaǵy iri kompaniialarda jumys isteidi jáne jahandyq deńgeide básekege qabiletti. Búginde Qazaqstanda halyqaralyq deńgeidegi ónim shyǵarýǵa qabiletti daryndylar az emes. Sondyqtan men Úkimetke olardy qai jerde jumys istese de qoldaý kórsetýdi jáne elimizdi tsifrlandyrýǵa barynsha aralastyrýdy tapsyrdym, – dedi Memleket basshysy.
Prezident qazirgi aqparattyq qoǵamda jáne tsifrlyq ekonomikada úzdiksiz bilim almasý asa mańyzdy dep esepteidi. Qasym-Jomart Toqaev jańa ideialar men serpindi jobalar tek erkin jáne úilesimdi qoǵamda ǵana júzege asatynyna senimdi ekenin jetkizdi.
– Aqparattyq órkeniettiń damýy nátijesinde tsifrlyq kóshpendiler siiaqty qubylys paida boldy. Qazirgi didjital-nomadtar jahandyq kiber jáne fizikalyq keńistikti belsendi igerip, jańa ónimder men naryqtardy quryp jatyr. Búgingi forýmdaǵy nátijeli pikir almasý aimaqtyń tsifrly bolashaǵynyń baǵdaryn aiqyndaýǵa, Eýraziia keńistiginde jańa serpindi bastamalardy júzege asyrýdyń negizin qalaýǵa múmkindik beretinine senimdimin, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar plenarlyq otyrysta Kaspi.kz kompaniiasynyń basshysy jáne negizin qalaýshy Mihail Lomtadze, Bharti Enterprises jáne OneWeb kompaniiasynyń negizin qalaýshy jáne tóraǵasy Sýnil Barti Mittal, Samsung Electronics kompaniiasynyń korporativtik prezidenti In Iong Ri, inDriver kompaniiasynyń negizin qalaýshy Arsen Tomskii, TikTok kompaniiasynyń vitse-prezidenti Teo Bertram sóz sóiledi. Reinvention Academy kompaniiasynyń negizin qalaýshy Nadia Jeksembaeva forýmnyń plenarlyq otyrysynda moderator boldy.
