Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesiniń keńeitilgen quramdaǵy otyrysynda sóilegen sózi jariialandy, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
***
Qurmetti áriptester!
Eń aldymen, Uly Jibek jolynyń injý-marjany ejelgi Samarqand qalasynda ShYU Sammitin joǵary deńgeide uiymdastyrǵany jáne jyly shyraimen qarsy alǵany úshin Ózbekstan Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziioevke alǵys aitqym keledi.
Shanhai yntymaqtastyq uiymynyń quramy turaqty túrde keńeiip keledi. Bul - bizdiń Uiymnyń halyqaralyq bedeli men yqpalynyń ósip kele jatqanynyń aiqyn dáleli.
Búginde álem sanktsiialyq qysym ádisteri, negizgi jahandyq máselelerdi sheshýde kereǵar tásilder aldyńǵy qatarǵa shyqqan kúrdeli halyqaralyq jaǵdaidyń shielenisken qaýipti kezeńine qadam basty.
Ózara senimniń jetispeýshiligi qazirgi zamannyń basty ereksheligine ainaldy.
Osyndai jaǵdailarda ózara senimge, teń jáne ashyq dialogqa negizdelgen biregei «Shanhai rýhyn» nyǵaitý asa mańyzdy.
Bizdiń aldymyzda ShYU áleýetin tolyq paidalaný mindeti tur. Uiym qyzmetiniń tiimdiligin arttyrý jáne ártúrli saladaǵy kópjaqty yntymaqtastyqty damytý barlyq qatysýshy memlekettiń múddesine sai keledi.
Uiym qyzmetin odan ári jetildirip, ShYU keńistiginde jáne odan tys jerlerde negizgi úrdisterdi boljaý isin kúsheitý mańyzdy.
ShYU qyzmeti onyń jarǵylyq qujattarynda kórsetilgen negizgi qaǵidattardyń ózektiligin aiqyndady. Olar: ekstremizm, terrorizm, separatizm sekildi «úsh zulymdyqqa» qarsy kúres, memleketterdiń egemendigi men territoriialyq tutastyǵyn qorǵaý, ishki isterge aralaspaý.
Uiymnyń negizgi mindeti aimaqtyq qaýipsizdikti nyǵaitý bolyp qala beredi.
Atalǵan ózekti salada birlese qyzmet etýdi kózdeitin buryn qabyldanǵan qujattardy iske asyrýdy jalǵastyrý qajet. Sondyqtan qorǵanys vedomstvolary men arnaiy qyzmetter arasynda áskeri-saiasi yntymaqtastyqty arttyrýdy usynamyn.
Osy rette ShYU-nyń Ortalyq Aziia óńirlik aqparattyq úilestirý ortalyǵymen aradaǵy qatynastardy nyǵaitý mańyzdy ról atqara alady.
Uiymnyń aqparattyq keńistigin qorǵaý infraqurylymyn qurý úshin kiberqylmyspen kúres máseleleriniń ózektiligi arta túsedi.
Biz ShYU-ny jahandyq ekonomikalyq platformaǵa ainaldyrýymyz kerek.
Bizdiń Uiym adami, resýrstyq jáne tehnologiialyq áleýeti bar álemniń qarqyndy damyp kele jatqan ekonomikasyn biriktiredi.
Shanhai yntymaqtastyq uiymyna múshe memleketterdiń úlesi álemdik jalpy ishki ónimniń shamamen tórtten birin quraidy, iaǵni 23 trillion dollardan asady.
Bizde energetikalyq resýrstardyń, kómirdiń, sirek metaldardyń jáne jańartylatyn energiia kózderiniń eń bai qory bar.
Men joǵaryda aitqandai, bizdiń uiymnyń ideialyq jáne institýtsionaldyq negizderinde kereǵarlyq pen bloktarǵa bólinýshilik joq. Bul ShYU-nyń halyqaralyq bedeli men tanymaldyǵynyń artýyna yqpal etti. Sonyń arqasynda uiym eń tabysty birlestikke ainaldy.
Sondyqtan ShYU úderisine qatysatyn elderdiń geografiiasy jyldan jylǵa keńeiip keledi.
Bul – Uiymnyń joǵary suranysqa ie ekeniniń aiqyn dáleli. Meniń pikirimshe, ShYU – qazir álemdegi eń tabysty halyqaralyq uiym.
Biz taýarlardyń, kapitaldyń, kórsetiletin qyzmetter men tehnologiialardyń erkin ainalymyna kezeń-kezeńmen kóshý úshin ShYU-daǵy ekonomikalyq yntymaqtastyqty túrli formada damytýdy qoldaimyz.
Uiym keńistigindegi ósimniń qozǵaýshy kúshi - ShYU aiasynda aýqymdy ekonomikalyq jobalardy júzege asyrý.
Bizdiń aldymyzda Uiymnyń jobalyq qyzmetin tiisti qarjylandyrýdy qamtamasyz etý máselesi tur.
Ol úshin bizde barlyq qajetti ekonomikalyq tetikter, ázirlengen strategiialar, ózara is-qimyldyń egjei-tegjeili baǵdarlamalary men josparlary bar. Endi solardy júzege asyrý ǵana qalady.
Ekonomikalyq yntymaqtastyqtyń basym baǵyttary sanalatyn tranzittik-kólik sektory, azyq-túlik jáne energetikalyq qaýipsizdik máselelerine arnaiy toqtalǵym keledi.
ShYU elderiniń tiimdi ekonomikalyq jáne kólik dálizderin damytý jónindegi Yntymaqtastyq tujyrymdamasynyń qabyldanýy ózara logistikalyq bailanysty jaqsartýdaǵy mańyzdy jetistik boldy.
Áńgime «Qytai – Eýropa» baǵyty jáne Transkaspii halyqaralyq kólik baǵyty boiynsha temirjol tasymaly, sondai-aq Qazaqstan men Qytai shekarasynda úshinshi temirjol ótkeliniń qurylysyn salý jospary týraly bolyp otyr.
Osyǵan orai, men ShYU-daǵy seriktesterdi jańa múmkindikterdi paidalanýǵa shaqyramyn.
Shyǵys Aziiadan Parsy shyǵanaǵy elderine shyǵatyn eń qysqa «Qazaqstan-Túrikmenstan-Iran» temir jolynyń áleýeti zor.
Qazaqstan men Ortalyq Aziia memleketteri arasyndaǵy tranzittik-kólik yntymaqtastyǵy qarqyndy damyp keledi.
Óńirimizdegi elderdiń ózara bailanysyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan perspektivti jobalardyń júzege asyrylýyn quptaimyz.
Biz Ortalyq jáne Ońtústik Aziia arasyndaǵy kólik baǵyttaryn keńeitý, «Soltústik-Ońtústik» jáne «Shyǵys-Batys» transeýraziialyq dálizderin damytý jónindegi is-áreketterdi qoldaimyz.
Jalpy, biz jańa mýltimodaldy kólik dálizderi men logistikalyq ortalyqtar ashýdy jáne qoldanystaǵylaryn jańǵyrtýdy quptaimyz.
Azyq-túlik jáne energetikalyq qaýipsizdik máselelerine arnaiy toqtalǵym keledi.
ShYU memleketteri – álemdegi eń iri aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshi ári eksporttaýshy elder.
Biz ShYU aimaǵynda da, odan tys jerlerde de aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń saýdasyn keńeitýdi yntalandyrýymyz kerek.
Memleketterimizdiń halyqaralyq azyq-túlik óndirisi men jetkizý tizbeginiń úzdiksiz jumys isteýin qamtamasyz etýge qatysýy álemdik azyq-túlik naryǵyndaǵy turaqtylyqty saqtaýǵa kómektesedi.
Sondai-aq sý resýrstaryn igerý men utymdy paidalanýǵa kóbirek kóńil bólý qajet.
ShYU-nyń Energetikalyq strategiiasyn birlesip ázirleý jahandyq jáne óńirlik energetikalyq tepe-teńdikti qamtamasyz etýge yqpal etedi.
Biz sondai-aq Jańartylatyn energiia kózderi salasyndaǵy yntymaqtastyq baǵdarlamasyn qabyldaýdy ózekti dep sanaimyz.
Qurmetti áriptester!
Bárimiz ShYU-ǵa zor úmit artamyz.
Uiym aiasyndaǵy kópqyrly jáne tabysty yntymaqtastyǵymyz memleketterimizdiń damýyna tyń serpin beretinine senemin.
Nazarlaryńyzǵa raqmet!
