Qazaqstan Respýblikasynyń kúni qarsańynda Qarmet kompaniiasynyń «Tentek» shahtasy mańyzdy óndiristik mejege jetip, sońǵy on jylda alǵash ret million tonna kómir óndirdi. Kásiporyn uzaq jyldarǵa sozylǵan toqyraýdan keiin óndiristik áleýetin qalpyna keltirip, jabdyqtaryn jańǵyrtýda jáne kómir óndirý kólemin odan ári arttyrýǵa jaǵdai jasap keledi. 2026 jyldyń sońyna deiin shahtada kómir óndirý kólemin 1,2 mln tonnaǵa jetkizý josparlanyp otyr, dep habarlaidy Ult.kz.
«Shahta sońǵy ret million tonna kómirdi on jyl buryn óndirgen edi. Búginde biz burynǵy kórsetkishterdi qalpyna keltirip qana qoimai, kásiporyndy odan ári damytýǵa negiz qalap jatyrmyz. Biyl aýa beretin eki jańa negizgi oqpandy paidalanýǵa berip, kómirdi qurǵaq baiytýǵa arnalǵan jerústi kesheniniń qurylysyn bastaimyz», – dedi «Tentek» shahtasynyń direktory Vladimir Shnel.
Jańa oqpandardy paidalanýǵa berý shahta infraqurylymyn damytýdaǵy mańyzdy kezeń bolmaq. Olar jerasty qazbalaryna taza aýanyń qosymsha kólemin jetkizip, taý-ken jumystarynyń aýqymyn keńeitýge jáne jańa kómir óndirý ýchaskelerin igerýge qajetti jaǵdai jasaýǵa múmkindik beredi.
Sonymen qatar Qarmet kásiporyndy tehnikalyq jańǵyrtý jumystaryn jalǵastyrýda. Biyl shahtaǵa úsh jańa úńgý kombain men konveier jetkizildi. Bul taý-ken qazbalaryn júrgizý qarqynyn arttyryp, kómir óndirý ýchaskeleriniń turaqty jumysyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Jańǵyrtýdyń taǵy bir baǵyty – baǵyttalǵan burǵylaý tehnologiiasyn engizý. Qazirgi ýaqytta shahta mamandary bul tehnologiiany qytailyq áriptesterimen birlesip meńgerip jatyr. Ol uńǵymalardy aldyn ala belgilengen traektoriia boiynsha burǵylaýǵa jáne taý-ken-geologiialyq jaǵdailarǵa qarai burǵylaý baǵytyn ózgertýge múmkindik beredi. Jańa tehnologiiany qoldaný arqyly jańa lavalardy daiyndaý merzimin qysqartyp, burǵylaý jumystarynyń dáldigin arttyrýǵa jáne óndiristik shyǵyndardy azaitýǵa bolady.
Qarmet úshin D-6 kómir qabatynyń qoryn igerýdiń mańyzy zor. Bul qabattan óndiriletin koksteletin kómir kompaniianyń metallýrgiialyq óndirisine qajetti mańyzdy shikizat sanalady. Atalǵan baǵytty damytý kombinattyń jeke shikizat bazasyn nyǵaityp, óndiristik tizbektiń turaqtylyǵyn arttyrýǵa múmkindik beredi. Aldaǵy jyldary shahtada jańa lavalardy kezeń-kezeńimen iske qosý josparlanyp otyr.
Qol jetkizilgen nátijelerdiń artynda shahta jumysshylarynyń qajyrly eńbegi tur. Kómir óndirý kólemin qalpyna keltirýde negizinen basqa kásiporyndardan issaparmen kelgen qyzmetkerlerden jasaqtalǵan brigadanyń úlesi zor. Kásibi tájiribe, uiymshyldyq pen jaýapkershiliktiń arqasynda ujym aldyna qoiylǵan mindetterdi oryndai aldy.
«Bizdiń brigada myqty, eńbekqor jigitterden quralǵan. Jigittermen bir jyldan beri emes, kópten beri birge jumys istep kelemin. Kóbin basqa shahtalarda eńbek etken kezden bilemin. Bir-birimizdi jaqsy túsinemiz, árkim óz mindetin biledi. Nátijege qol jetkizýimizdiń syry da osynda», – dedi brigada jetekshisi Aleksandr Izmer.
Million tonna mejesine jetý jáne Respýblika kúnin merekeleý qurmetine shahta aýmaǵynda aǵash otyrǵyzý sharasy ótti. Bul bastama kásiporyn tarihyndaǵy jańa kezeńniń, óndiristi qalpyna keltirý men odan ári damytýdyń simvolyna ainaldy.
Million tonna kómir óndirý – «Tentek» shahtasynyń qaita órleý jolyndaǵy mańyzdy beles ári Qarmet kompaniiasynyń kómir kásiporyndaryn qalpyna keltirý baǵytyndaǵy júieli jumysynyń nátijesi. Jabdyqtardy jańartý, infraqurylymdy damytý jáne zamanaýi tehnologiialardy engizý shahtaǵa burynǵy áleýetin qaita jańǵyrtyp, jańa óndiristik mejelerge nyq qadam basýǵa múmkindik berip otyr.
