Bundai dinamikalyq qubylysqa sebep bolǵan basty nárse – dollarǵa degen suranystyń artýy jáne naryqtaǵy satýshylardyń shekteýli bolýy.
Bul týraly QR Ulttyq bankiniń Monetarlyq operatsiialar departamenti direktorynyń orynbasary Ivan Serdiýktiń túsindirmesinde aitylǵan, dep habarlaidy QazAqparat.
«Biz dividend tóleýdiń bastalýyna bailanysty dollarǵa degen suranystyń artqanyn kórip otyrmyz. Importtyq operatsiialardy júzege asyrý úshin valiýta satyp alýǵa suranys ádettegidei artqan.
Endi sheteldik valiýta usynysynyń shekteýligine kelsek. Mamyr aiynyń sońynda eksporttaýshylar paidaly qazbalardy óndirýge salyq tóleý jáne «úlken salyq aptasy» atalatyn merzimde eksportqa renta salyǵyn tóleý úshin valiýtalyq túsimdi satty. Maýsym aiynda biz satýdyń munsha kólemin baiqamadyq. Sondyqtan bankter barlyq satyp alýshy klientterdi birjalyq saýda-sattyqqa jiberdi, onyń ishinde qarsy aǵyndar bolmaǵandyqtan, bul valiýtaǵa qosymsha suranys týdyrady», - deidi Ivan Serdiýk.
Sondai-aq ol maýsym aiynda ortasha kúndik saýda-sattyq kólemi 95 mln AQSh dollaryn quraǵanyn, bul mamyr aiymen salystyrǵanda 18%-ǵa az ekenin atyp ótti.
Qazirgi ýaqytta saýda-sattyqtyń jalpy kólemi 1,6 mlrd AQSh dollaryna teń. Iaǵni, valiýta naryǵy turǵysynan ekonomikalyq belsendilik aitarlyqtai tómen deńgeide qalyp otyr.
Jalpy alǵanda, teńge dinamikasy jalpy álemdik úrdiske sáikes keledi. AQSh memlekettik baǵaly qaǵazdar kiristiliginiń ósýi men AQSh dollarynyń jahandyq deńgeide nyǵaiýy kóptegen damýshy elderdiń valiýtalaryna qysym kórsetti. Maýsym aiynyń basynan bastap damýshy naryqtardaǵy valiýtalardyń dinamikasy kóbine teris boldy: Braziliia realy 10,7%-ǵa, túrik lirasy 5,8%-ǵa álsiredi, sol siiaqty, Indoneziia rýpiii men Meksika pesosy jáne Ońtústik Afrika randy shamamen 2%-ǵa álsiredi. Al, bul rette J.P. Morgan damýshy elderiniń valiýta indeksi 2,2%-ǵa tómendegen edi.
