Shymkentte turǵyn Kongo-Qyrym bezgegi kúdigimen aýrýhanada jatyr

Shymkentte turǵyn Kongo-Qyrym bezgegi kúdigimen aýrýhanada jatyr


Shymkentte Kongo-Qyrym gemorragiialyq qyzbasyna yqtimal jaǵdai tirkeldi, - dep habarlaidy "Ult aqparat" Sanitariialyq-epidemiologiialyq baqylaý komitetine silteme jasap. 

Vedomstvo málimetinshe, oqiǵa 16 mamyr Túrkistan oblysy, Báidibek aýdanynyń 46 jastaǵy turǵyny "Asqazan-ishek joldarynan qan ketý. Ótkir aýyr aǵymy" diagnozymen Oblystyq klinikalyq aýrýhanaǵa jedel járdem kóligimen júgingen. Osy kúni naýqas "KQGQ yqtimal jaǵdai" diagnozymen Shymkent qalasynyń juqpaly aýrýlar aýrýhanasyna aýystyryldy.

Búginde naýqastyń jalpy jaǵdaiy intoksikatsiia men gemorragiialyq sindromǵa bailanysty aýyr. Naýqas oqshaýlanyp, Shymkent qalalyq juqpaly aýrýlar aýrýhanasynyń jansaqtaý bólimshesine jatqyzyldy.

"Naýqaspen qarym-qatynasta bolǵan 15 adam anyqtaldy, onyń ishinde 9 adam - meditsinalyq qyzmetker, barlyǵy meditsinalyq baqylaýǵa alyndy. Indettiń aldyn alý maqsatynda keshendi epidemiologiialyq, zooparazitologiialyq jáne veterinarlyq aldyn alý is-sharalary tiisti mamandarmen jalǵasyp jatyr", - delingen habarlamada.

Vedomstvo málimetinshe, Shymkent qalasy Kongo-Qyrym gemorragiialyq qyzbasy aýrýynan qolaisyz aimaqtar qataryna jatady. Byltyr KQGQ-nyń 2 jaǵdaiy tirkelgen.

Qalada kene shaǵyp meditsinalyq kómekke qaralǵan 284 adam tirkeldi (2021 jyldyń aǵymdaǵy merziminde – 94 adam), iaǵni byltyr osy merzimimen salystyrǵanda kene shaǵý jaǵdaiy 3 esege ósken.

Osy rette Shymkent qalasynda kenelerdiń kóbeiýiniń jáne adamdar arasynda KQGQ aýrýynyń tirkelýiniń aldyn alý maqsatynda kenege qarsy zalalsyzdandyrý jumystary jalǵasyp jatqanyn eske salamyz.

KQGQ aýrýynyń aldyn alý maqsatynda Shymkent qalasynyń sanitariialyq-epidemiologiialyq baqylaý departamentiniń jáne onyń aýmaqtyq basqarmalarynyń mamandarymen turaqty túrde sanitariialyq-aǵartaý jáne túsindirý jumystary júrgizilip jatyr.

Kongo-Qyrym gemorragiialyq qyzbasy (KQGQ) - bul virýs qozdyrǵyshynan týyndaityn asa qaýipti juqpaly aýrý, naýqas der kezinde meditsinalyq kómekke júginbegen jaǵdaida, ólim jaǵdaiyna ákelip soqtyrýy múmkin.

Kongo-Qyrym gemorragiialyq qyzbasy aýrýynyń negizgi klinikalyq kórinisteri: inkýbatsiialyq kezeń (aýrý qozdyrǵyshyn juqtyrǵannan aýrýdyń alǵashqy belgileriniń paida bolýyna deiingi merzim) 1-14 kúnge deiin sozylady, bul kezeńniń uzaqtyǵy virýsty juqtyrý jolyna bailanysty bolady.

Aýrýdyń alǵashqy belgileri: dene qyzýynyń kenetten 39-40 gradýsqa deiin kóterilýi; qatty bas aýyrýy; kózdiń qyzarýy; bet, moiyn jáne deneniń joǵarǵy bóliginiń qyzaryp, isinýimen jáne moiyn, arqa, beldiń aýyrýymen; loqsý nemese qusý; ish aýyrýy nemese ótýi; aýrý odan ári damyǵan jaǵdaida: denede bórtpelerdiń paida bolýy; murynnan, qyzyl iekten, jatyrdan, asqazannan qan ketý belgileri; ine engizý oryndarynda qantalaý (gematomalar) belgileriniń baiqalýymen sipattalady.

Kongo-Qyrym gemorragiialyq qyzbasy qalai juǵady?

Negizgi juqtyrýshy jáne aýrý qozdyrǵyshtaryn tasymaldaýshy kene bolyp tabylady. Adamnyń aýrýdy juqtyrýy juqpalanǵan kenemen qatynasta nemese kene shaqqan jaǵdailarda, Kongo-Qyrym gemorragiialyq qyzbasy aýrýymen aýyryp jatqan naýqas adamǵa kútim jasaý kezinde naýqastyń qany jáne aǵza bólindileri, suiyqtyqtary arqyly jáne KQGQ qozdyrǵyshymen zalaldanǵan meditsinalyq quraldarmen janama bailanys arqyly juǵýy múmkin.

Kongo-Qyrym gemorragiialyq qyzbasy aýrýynyń aldyn-alý:

- tabiǵi oshaq aýmaǵynda ornalasqan eldi mekenderdegi janýarlardy, qora-jailar men úi jailarynyń aýmaǵyn kenege qarsy zalalsyzdandyrý;

- tabiǵi oshaqtarda ornalasqan turǵyndar maldardy kútip qaraǵanda, qyrqym kezinde kenelerdiń shabýylynan saqtaný jáne kene qanymen janasty boldyrmaý maqsatynda jeke qorǵaný úshin arnaiy kiim kiiý qajet (qalpaqty kombinezon, shalbardyń balaǵyn shulyqtyń ishine salý, jaqsy qorǵalǵan aiaq jáne bas kiim, rezińke qolǵap);

- tabiǵatqa demalysqa shyqqanda keneniń jabysqany kórinetin ashyq tústi, jaqsy qorǵalǵan, rezeńkeli manjetti jeńi uzyn kóilek kiiý qajet. Denege keneniń jabysqanyn tekserý úshin ózińizge baiqalmaityn oryndardy (moiyn, bastyń shash bóligi, deneniń artqy jaǵy, t.b.), bir-birińizdiń ústerińizdi muqiiat qarap otyrý qajet. Deneniń ashyq jerlerine jáne kiimge kenelerdiń shabýylynan qorǵaityn nemese ony óltiretin arnaiy saqtaný quraldaryn qoldaný qajet;

- kene shaqqanda nemese kenemen janasta bolý arqyly asa qaýipti infektsiiany juqtyrý múmkin bolǵandyqtan, ózińizdi jáne óz januiańyzdy qorǵaý úshin mindetti túrde jeke basty qorǵaý, saqtaný quraldaryn paidalanyńyz!

Kene shaqqan nemese kenemen janasta bolǵan jaǵdailarda mindetti túrde meditsinalyq uiymǵa qaralýyńyz jáne 14 kún meditsinalyq baqylaýda bolýyńyz qajet.