Shyǵys Qazaqstannyń Tarbaǵatai aýdanyndaǵy Eleke sazy jailaýynda keń aýqymdy arheologiialyq qazbalar júrip jatyr. Byltyr «Altyn adam» tabylǵan aýmaqtan biyl altynmen aptalǵan buǵynyń bastary shyqty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Biyl Eleke sazynda ainalasy 25 shaqyrymǵa jaiylǵan qorymdar kesheni zerttelip jatyr. Jańa tabylǵan jádigerlerdi oblys ákimi Danial Ahmetov kórip qaitty. Belgili arheologtar Zeinolla Samashev pen Ábdesh Tóleýbaev bastaǵan jeti top jáne Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq memlekettik akademiiasynyń ekspeditsiiasy syrtynan syntastarmen qorshalǵan qorymdar keshenine «Patsha qorǵany» dep at qoiypty. «Patsha qorǵanynan» tabylǵan jádigerlerdiń arasynda múiizi altyn symnan órilgen buǵy basynyń usaq pishinderi bul ólke úshin tyń týyndy bolyp otyr.
«Eleke sazy eskertkishinen ótken jyly «Altyn adam» tabylsa, biyl da óte qyzyqty zattar taýyp jatyrmyz. Olar bizdiń zamanymyzǵa deiingi VIII ǵasyrdaǵy ata-babalarymyzdyń mádenietin, turmys-tynysyn kórsetedi. Bular tek alǵashqy tabylǵan muralar, qalǵandary osy aidyń sońynda, tamyzdyń basyna qarai bolyp qalady», - deidi Zeinolla Samashev.
Ábdesh Tóleýbaevtiń aitýynsha, eki aptadan keiin «Sardar-1» úlken jerleý kamerasy ashylady. Zertteý júrgizilip jatqan bul qorymda birqatar kóne meditsinalyq quraldar, sonymen qatar, erte saq kezeńine jatatyn tas pyshaqtar bar.
Oblys ákimi atalmysh jádigerler aldaǵy ýaqytta Eýropa tórinde uiymdastyrylatyn kórmelerge qoiylatynyn aitady.
«Bul - Qazaqstan tarihyna jańa kózqaras. Halqymyzdyń tarihyn qaita jazdyratyn tyń muralar. Bizdiń tek kóshpeli el bolmaǵanymyzdy aiqyndaidy. Ata-babamyzdyń bizdiń zamanymyzǵa deiingi VIII ǵasyrda joǵary deńgeidegi órkenietti qalyptastyrǵanyn dáleldeidi. Tereń bilim men tehnologiia tilin bilgenin kórsetedi. Ony biz búkil álemge kórsetýimiz kerek. Keler jyly «Uly dala altyndary» kórmesin Stambýlda, al 2020 jyly Angliianyń mýzeileriniń birinde uiymdastyrýdy josparlap otyrmyz», - Danial Ahmetov.
«Patsha qorǵanynyń» janynan qazylǵan usaq qorymdardyń ishinde ár sipatta jerlengen adam súiekteri tabylǵan. Ásirese, basyna tas jastyq qoiyp, birge jerlengen ana men balanyń súiegi de zertteýshilerdiń nazaryna iligip otyr.
«Taǵy bir molada jasóspirim balany besik sulbasynda jasalǵan tasqa salyp jerlegen. Bul shamamen qola kezeńiniń mádenietine jatady. Onyń qasynda qoidyń eti salynǵan keramikalyq qumyra bar. Qumyranyń ózi erte saq dáýirine keledi. Al úshinshi eskertkish shamamen úisin, qulajorǵa mádenietine jaqyn. Er azamattyń súieginiń qasynda pyshaq, qumyra, sondai-aq, quiryq mai qoiylǵan. Oǵan dálel quiymshaqtan qalǵan qaldyq», - deidi arheolog Zeinolla Samashev.
«Eleke sazy alqabynda bizdiń zamanymyzǵa deiingi VIII ǵasyrdan bizdiń zamanymyzdyń VIII ǵasyryna deiingi aralyqty qamtyǵan úzilmegen bailanys jatyr. Sózsiz, jumysty bitirgennen keiin bul alqap halqymyzdyń maqtanyshy bolady. Sondai-aq, munda Aziiadaǵy jalǵyz «Qaǵan» keshenin zerttep jatyrmyz. Biz Monǵoliiada tabylǵan Bilge qaǵan, Kúltegin keshenderin bilemiz. Eleke sazynda tabylǵan biregei keshen sonyń syzbasyn qaitalaidy. Jaqyn arada bizdiń eki myqty ǵalymymyz álemge jańa Qazaqstandy pash etedi degen senimdemin», - deidi Danial Ahmetov.
