Parlament Senaty «Kaspiidiń teńiz ortasyn qorǵaý jónindegi negizdemelik konventsiiaǵa Kaspii teńizin jerústi kózderinen jáne qurlyqta júzege asyrylatyn qyzmet nátijesinde lastanýdan qorǵaý hattamasyn ratifikatsiialaý týraly» Zań jobasy qabyldandy, dep habarlaidy QazAqparat.
2003 jyly Kaspii teńiziniń teńiz ortasyn qorǵaý jónindegi negizdemelik konventsiiasy qabyldanǵan edi. Búgingi zań jobasyn depýtattarǵa QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri Serikqali Brekeshev tanystyrdy.
«Kaspii teńizinde kómirsýtek shikizatynyń iri qorlarynyń bolýy sý aidynynyń ekologiiasy men bioresýrstaryn saqtaý týraly máseleni ózektendiredi. Hattamanyń negizgi maqsaty – Kaspii teńiziniń ekologiialyq taza teńiz ortasyna qol jetkizý jáne sol qalpynda saqtaý úshin jerústi kózderinen jáne qurlyqta júzege asyrylatyn qyzmetterden teńiz ortasynyń lastanýyn boldyrmaý, báseńdetý, baqylaý jáne barynsha múmkin bolatyn apattardy joiý», - dedi Ekologiia ministri Senat otyrysynda.
Onyń aitýynsha, hattamanyń negizgi baǵyttary – eń ozyq qoljetimdi tehnologiialardy jáne tabiǵat qorǵaý praktikasyn paidalaný, olarǵa qol jetkizý jáne olardy teńiz akvatoriiasynda nemese onyń jaǵalaý aimaǵynda tapsyrý kezinde sharýashylyq qyzmetti júzege asyrý bolmaq.
Sonymen birge, Kaspii teńiziniń teńiz ortasy men jaǵalaý mańyndaǵy aýdandarynyń fizikalyq, biologiialyq jáne himiialyq sipattamalary týraly, onyń ishinde teńiz akvatoriiasyna jerústi kózderinen lastaýshy zattardyń túsý kólemderi týraly derekter bazasyn qurý jáne júrgizý kózdeledi. Odan bólek, Kaspiidiń teńiz ortasy men jaǵalaý mańyndaǵy aýdandarynyń jai-kúiine, onyń jaǵalaý jiegi boiyndaǵy teńizdiń lastaný deńgeiine turaqty baǵalaý júrgiziledi.
«Hattama boiynsha teńiz ortasyna áser etýi múmkin qyzmet túrleriniń tizbesi, sondai-aq eleýli transshekaralyq áserdi aiqyndaýǵa yqpal etetin kriteriiler aiqyndalǵan. Hattamanyń iske asyrylýy qorshaǵan ortany qorǵaý jónindegi halyqaralyq, óńirlik jáne transshekaralyq baǵdarlamalardy qamtityn QR Ekologiialyq kodekste kózdelgen. Konventsiiaǵa sáikes, taraptar ózderiniń ulttyq zańnamasy boiynsha qorshaǵan ortaǵa áserdi baǵalaýdy qosa alǵanda, Kaspii teńiziniń teńiz ortasyn jáne jaǵalaý mańyndaǵy aýdandaryn lastanýdan qorǵaý úshin qajetti is-sharalarǵa jergilikti bilik organdary men jurtshylyqtyń qatysýyna yqpal etedi», - dedi S. Brekeshev.
Sondai-aq, Agrarlyq máseleler, tabiǵatty paidalaný jáne aýyldyq aýmaqtardy damytý komitetiniń múshesi Dúisenǵazy Mýsin Kaspii teńizi asa mańyzdy strategiialyq aimaq ekenin, geografiialyq ornalasýy ony Aziia men Eýropa qurlyqtarynda ǵana emes, dúniejúzindegi erekshe yqpaldy teńizderdiń qataryna qosatynyn aitty.
«Zań jobasy – Kaspii mańyndaǵy bes memlekettiń Kaspii teńiziniń lastanýyn bolǵyzbaý jáne azaitý jóninde birlesken sharalar qabyldaýdy aiqyndaidy, sondai-aq, taraptardyń bul biregei teńiz aidynynyń ekologiialyq saýlyǵyn qoldaý boiynsha birlesken is-qimyldaryn odan ári jetildirýdi kózdeidi. Sonymen qatar, hattamada – teńiz ortasyna áser etýi múmkin qyzmet túrleriniń tizbesi, teńizdiń fizikalyq, biologiialyq jáne himiialyq sipattamalary týraly derekqor qurý qarastyrylǵan.
Jalpy, atalǵan Zań jobasy – óńirdiń ekojúiesiniń qaýipsizdigine, turaqtylyǵy men órkendeýine qatysty keshendi máselelerdi retteý boiynsha taraptardyń kópjaqty áriptestik etýine septigin tigizedi. Zań jobasy jumys toptarynyń, Komitettiń kezekti jáne keńeitilgen otyrystarynda jan-jaqty qaraldy. Senattyń turaqty komitetterinen eskertýler men usynystar kelip túsken joq», - dedi D. Mýsin.
Senat depýtattary hattamany ratifikatsiialaý týraly zańdy biraýyzdan qabyldady.
«Búgin qabyldanǵan zań Kaspii teńiziniń ekologiia salasyndaǵy jekelegen máselelerin sheshýdi kózdeidi. Osy halyqaralyq shart teńizdi lastanýdan qorǵaý úshin birlesken is-sharalardy iske asyrýǵa quqyqtyq negiz qalyptastyrady. Aldaǵy ýaqytta osy qujat bul baǵyttaǵy memleketaralyq yntymaqatstyqty odan ári keńeitedi dep senemiz», - dedi Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev.
