Birneshe kún buryn Resei Memlekettik Dýmasynyń depýtaty Gennadii Andreevich Ziýganov elimizdiń soltústik aýmaǵyna kóz alartyp, ońtústik ólkemizdegi orys tiliniń jaǵdaiy múshkil ekendigi týraly arandatýshylyq sózin aitqan bolatyn. reseilik áriptesiniń orasholaq pikirine orai Qazaqstan Respýblikasy Parlamenti Senatynyń depýtaty Aqylbek Kúrishbaev feisbýk áleýmettik jelisinde óz pikirin jariia etti, dep habarlaidy "Ult aqparat".
"Resei Federatsiiasy Kommýnistik partiiasynyń basshysy Gennadii Ziýganovtyń Qazaqstandaǵy orys tildilerdiń quqyqtaryn qorǵaýǵa qatysty jalǵan málimdemesin qazirgidei kúrdeli kezeńde jasalǵan saiasi jaýapsyzdyq jáne arandatýshylyq dep qabyldaimyn (!).
Osy rette, eń aldymen, Qazaqstanda turatyn orys ultynyń ókilderi birinshi kezekte bizdiń eldiń azamattary ekenin Ziýganov myrzanyń esine salǵym keledi. Olar Qazaqstanda 100-den astam etnospen birge tatý-tátti, dostyq pen kelisimde ómir súrýge bolatynyn kórip, ózderi jáne otbasylary úshin beibitsúigish memleket retinde bizdiń eldi tańdady. Olardyń zańdy quqyqtary men múddeleri Qazaqstan Konstitýtsiiasymen jáne zańdarymen senimdi túrde qorǵalady, sondai-aq, ol qosymsha tetikterge muqtaj emes.
Al, Qazaqstandaǵy orys tiliniń mártebesine keler bolsaq, bul tildiń bilim, ǵylym, media, mádeniet, biznes jáne qyzmet kórsetý salalarynda berik orny bar. Qazirgi tańda Qazaqstanda orys tilinde bilim beretin 1160 mektep jumys isteidi. Bul – eldegi jalpy mekteptiń 16,6 paiyzy. Odan bólek, 2047 (29,4 paiyz) aralas mektep bar. Onda bilim berý qazaq jáne orys tilderinde júrgiziledi. Sonymen qatar bilim berý tiline qaramastan orys tili barlyq mektepte pán retinde oqytylady.
Qazaqstandyq joǵary oqý oryndarynda oqityn stýdentterdiń úshten biri bilim alý úshin orys tilin tańdaidy. Bul úshin olarǵa eshqandai kedergi joq jáne tolyq múmkindik beriledi.
Qazaqstanda on orys teatry jemisti jumys istep keledi. Onyń ishinde Ziýganovtyń sózi boiynsha orys tili «qyspaqqa» ushyrap jatqan Qazaqstannyń ońtústik óńirinde, iaǵni Taraz (Jambyl orys drama teatry) jáne Shymkent (Orys drama teatry) qalalarynda da orys teatrlary bar.
Sonymen birge bizdiń elimizde «Rýsskii mir» qorynyń eki birdei Orys ortalyǵy Almaty jáne Aqtóbe qalalarynda eshqandai kedergisiz jumys istep otyr. Budan basqa, Semei jáne Pavlodar qalalarynda Resei azamattaryna quqyqtyq kómek kórsetetin eki ortalyq jumys isteidi" - dep jazady Kurishbaev.
Onyń aitýynsha, osyǵan qarap G.A.Ziýganovtyń orys tildi azamattarǵa qatysty «ozbyrlyq» týraly málimdemesi bizdiń elimizdegi naqty jaǵdaimen eshqandai bailanyspaitynyn kórýge bolady (!). Qazaqstan – etnosy men dini senimine qaramastan barlyq azamattyń quqyqtary múltiksiz saqtalatyn quqyqtyq demokratiialyq memleket.
"Osy rette Qazaqstandaǵy til saiasaty elimizde turatyn barlyq etnostyq toptardyń tilderin qoldaý arqyly memlekettik qazaq tilin damytý qaǵidatyna taban tireitinin atap ótken jón.
Sonymen qatar Ziýganov myrzaǵa Qazaqstan-Resei qarym-qatynasy senimdi sharttyq-quqyqtyq bazaǵa negizdeletinin de jetkizgim keledi. Bizdiń elderimiz arasynda 4 myńnan astam kelisim men shart jasaldy. Eki eldiń memleket basshylary qos taraptyń múddesin bildiretin barlyq mańyzdy másele boiynsha turaqty túrde keńesip, konsýltatsiialar ótkizip turady.
Qazaqstan men Resei arasyndaǵy qarym-qatynastyń negizi 2013 jyly qol qoiylǵan HHI ǵasyrdaǵy tatý kórshilik jáne odaqtastyq týraly shart ekeni de belgili.
Bizdiń elderimizdiń bailanysy memlekettik egemendik pen táýelsizdikti ózara qurmetteý, teń quqyly jáne ishki isterge aralaspaý, aýmaqtyq tutastyqty, memlekettik shekaralardyń myzǵymastyǵyn moiyndaý qaǵidattaryna negizdeledi.
Ókinishke qarai osyndai jaýapsyz málimdemeler bizdiń elderimizdegi onsyz da qiyn jaǵdaidy odan ári ýshyqtyrýy múmkin. Halyqtarymyz arasyndaǵy beibitshilik pen kelisimdi joǵary baǵalap, sonyń qadirin túsinip, ony kúmándi saiasi oiyndarǵa paidalanbaýymyz kerek (!).
Sondyqtan osyndai sheteldik áriptesterimdi pikir bildirgen kezde salmaqty ári salqynqandy bolýǵa, Qazaqstandaǵy jaǵdaidy baǵalaý kezinde alyp-qashpa sózderge emes, naqty derekter men málimetterge súienýge shaqyramyn" - dep túiindedi depýtat.
