Dúniejúzilik ekonomika jáne saiasat institýtynyń (IMEP) sarapshysy Jumabek Sarabekov Qyrǵyzstannyń eks-prezidenti Asqar Aqaevtyń Bishkekke oralýyna bailanysty jaǵdaiǵa pikir bildirdi, - dep habarlaidy Tengrinews.kz.
Sarapshy Qyrǵyzstannyń eks-prezidentiniń oralýy birden úsh tarapqa iaǵni, bilikke, Máskeýge, sondai-aq Aqaevtyń ózine tiimdi ekenin atap ótti. El azamattary onyń qylmystyq is boiynsha tergelýin jańa biliktiń jetistigi retinde qabyldaidy. Alaida Aqaevtyń ózi birden "Qumtór" isinde kúdikti emes, kýáger retinde qatysatynyn aitty. Óitkeni, ol bir aptadan keiin Qyrǵyzstannan qaita ketýdi josparlap otyr.
"Japarov bastaǵan qyrǵyz biligi Aqaevtyń kelýin barynsha paidalanatyn bolady. Birinshiden, bul jaǵdai jańa basshylyqtyń jemqorlyqpen tabysty kúresýiniń mysaly bolsa, ekinshiden prezident Japarovtyń yqpalynyń kórsetkishi retinde qoldanylady. Aqaev jyldar boiy Máskeýde Resei tólqujatymen ómir súrdi. Qyrǵyz biligi buǵan deiin de ony ekstraditsiialaýdy birneshe ret talap etken, biraq Resei bas tartyp kelgen", - dep jazady qazaqstandyq sarapshy.
Sarapshynyń aitýynsha, qazirgi ýaqytta saiasatkerdiń Qyrǵyzstanǵa oralýyna Máskeý qanshalyqty ról atqarǵany belgisiz. Sonymen qatar, eldiń jańa úkimeti muny Sadyr Japarovtyń jeke diplomatiialyq jeńisi retinde kórsetedi. Sebebi ol buǵan deiingiler jasamaǵan nársege qol jetkizdi. Ol jáne onyń jaqtastary muny qazannyń sońynda ótetin jańa parlamenttik sailaýda qoldana alady. Aqaevtyń "Qumtór" isi boiynsha bergen kýáligi qaýipti saiasi básekelestermen kúresý úshin qoldanylýy múmkin.
"Sonymen qatar, Aqaevtyń "Qumtór" boiynsha bergen aiǵaqtary Bishkekke halyqaralyq sottaǵy pozitsiiasyn qorǵaý úshin de paidaly bolar edi. Belgili bolǵandai, biyl mamyrda Qyrǵyzstanda bilikke "Qumtór" kenishinde syrtqy basqarýdy engizýge múmkindik beretin zań qabyldanǵannan keiin, kanadalyq Centerra Gold Inc kompaniiasy ken ornynyń negizgi ázirleýshisi - Niý-Iork sotynda KR úkimetine qarsy tórelik talqylaýdy bastady.
Akaevty qaitarý isine Reseidiń de qyzyǵýshylyǵy bar. Akaevtyń Qyrǵyzstanǵa kelýi onyń Resei azamaty mártebesin joimaidy, al qashqyn prezidenttiń ózi Máskeýden qorǵanys kepildigin alǵannan keiin, bul sapar týraly sheshim qabyldaǵan bolýy kerek. Qyrǵyz saiasatynyń kontekstinde Resei shyn máninde Japarovtyń komandasymen birge oinaýǵa sheshim qabyldaǵandai. Kelisimderdiń naqty sebebin biraz ýaqyt ótkennen keiin bile alarmyz", - dep qosty Jumabek Sarabekov.
Aqaev qyrǵyz sarapshylarynyń aitýynsha, otanyna keletin qolaily sátti kútip júrgen. Ol aldynǵy prezident Atambaev tarapynan qýdalaýǵa tap bolǵandyqtan kelmegen. Endi eldiń jańa biligimen qandai da bir kelisimge kelgendikten qylmystyq qýdalaýdan qoryqpai kelýdi uiǵarǵan bolýy múmkin.
Bul rette qazaqstandyq sarapshy Qyrǵyzstannyń saiasi ómirindegi ózgeristerdiń sonshalyqty tez bolyp jatqanyn, eki tarap arasyndaǵy kelisýshilikter berik bolmaýy múmkin ekenin atap ótti.
Eske salaiyq, 2 tamyzda Qyrǵyzstannyń burynǵy prezidenti Asqar Aqaevtyń Bishkekke oralǵany belgili boldy. Ol osyǵan deiin "Qumtór" jobasyn iske asyrý kezinde sybailas jemqorlyqqa jol berdi degen kúdikpen izdeýde bolǵan. Ol birden UQK ǵimaratyna jetkizildi, onda onyń qatysýymen ken orny boiynsha qylmystyq is aiasynda qajetti tergeý áreketteri júrgizildi.
Aqaev jýrnalisterge bergen suqbatynda, óz erkimen "Qumtór" isi boiynsha kýálik berý úshin bir aptaǵa kelgenin aitty.
