Búgin QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda veterinarlyq jáne fitosanitarlyq qaýipsizdik máseleleri qaraldy, dep habarlaidy primeminister.kz.
QR aýyl sharýashylyǵy ministri Saparhan Omarov ótken jyly Halyqaralyq epizootiialyq biýro (HEB) táýelsiz sheteldik sarapshylar missiiasynyń qorytyndysy boiynsha 2011–2017 jyldardaǵy elimizdiń veterinariialyq qyzmetin jańǵyrtý nátijelerin joǵary baǵalaǵanyn aitty. Máselen, baǵalanǵan 47 pozitsiianyń 14-i boiynsha Qazaqstan óz pozitsiiasyn jaqsartty, 30-y boiynsha joǵary baǵasyn saqtap qaldy, 3-ýi boiynsha jaqsartý jóninde usynystar berildi.
Ministrdiń aitýynsha, HEB usynymdaryna sáikes brýtsellezge qarsy kúres strategiiasy qaita qaraldy, joǵary patogendi qus tumaýyna qarsy kúres strategiiasyna ózgerister engizildi. Sibir jarasy boiynsha jyl saiyn 100% qamti otyryp, sezimtal janýarlarǵa aldyn ala vaktsinatsiialaý júrgiziledi.
«Qazaqstan nodýliarlyq dermatitke qarsy kúres jónindegi halyqaralyq sarapshylardyń oń qorytyndysyn aldy. Osy jyldyń aqpan aiynda Qytaidyń Bas keden basqarmasy Qazaqstan Respýblikasyn nodýliarlyq dermatit boiynsha salamatty dep tanydy, aýsyl boiynsha shekteýler alyp tastaldy, iri qara jáne usaq mal eti boiynsha veterinariialyq talaptar kelisildi, et kombinattarynda inspektsiia júrgizildi, qoi etin qaita óńdeitin 5 kásiporyn Tizilimge engizildi jáne siyr etin qaita óńdeitin 4 kásiporyn engiziledi dep kútilýde. Bul óz kezeginde qazaqstandyq et ónimderiniń Qytai naryǵyna shyǵýyna jol ashty», — dedi S. Omarov.
Halyqaralyq epizootiialyq biýroda vaktsina salynbaityn aimaqtaǵy (QR 9 oblysy) jáne vaktsina salynatyn 5 aimaqtaǵy Qazaqstannyń aýsyl boiynsha salamattylyǵy qaita rastaldy.
Iranmen Qazaqstannan siyr etin, usaq maldyń sýbónimderin, taǵamdyq jumyrtqany, soiýǵa arnalǵan maldy eksporttaýǵa qoiylatyn veterinariialyq talaptar kelisildi. Saýd Arabiiasy Koroldigimen iri qara jáne usaq maldardy soiý jáne ósirý úshin eksporttaýǵa arnalǵan veterinariialyq sertifikat kelisildi. Bahreinge siyr eti men qoi etin eksporttaý júzege asyrylýda.
Qazirgi ýaqytta Qytaimen shoshqa eti boiynsha veterinariialyq talaptar, Omanmen siyr eti men qoi etine, tiri iri qara malǵa arnalǵan veterinariialyq sertifikat kelisilýde.
Osy jyldyń basynda Qazaqstan shoshqanyń afrikalyq obasy boiynsha salamatty el mártebesin aldy. HEB-pen Frantsiiada veterinariia mamandaryn oqytý jumysy jalǵasýda. Zańnamalyq negizde veterinariialyq baqylaý men qadaǵalaýdyń biryńǵai júiesin qurý, jergilikti atqarýshy organdarda veterinariialyq qyzmet vertikalin qurý, janýarlar men ónimderdiń ornyn aýystyrýdy baqylaý úshin mobildi beketter qurý, úshinshi elderdiń Tizilimine engizý úshin qazaqstandyq kásiporyndarǵa júrgiziletin inspektsiialardy biýdjet qarajaty esebinen qarjylandyrý kózdeledi.
Asa qaýipti ziiandy organizmder men karantindik obektilerge qarsy der kezinde qabyldanǵan sharalar shegirtkelerdiń taralý aimaǵyn ótken jylǵy 1,9 mln gektardan osy jyly boljanyp otyrǵan 950,4 myń gektarǵa deiin eki esege azaitýǵa múmkindik berdi.
«Pestitsidter, olardy saqtaý, tasymaldaý jáne qoldaný jónindegi kórsetiletin qyzmetter satyp alyndy. Sáýir aiynyń ekinshi onkúndiginde ońtústik óńirlerde shegirtke ziiankesterine qarsy himiialyq óńdeý jumystaryn júrgizý josparlanýda», — dedi aýyl sharýashylyǵy ministri.
Qazaqstan osy aidan bastap Eýraziialyq ekonomikalyq odaqqa múshe memlekettermen shekaraǵa jaqyn jerlerde 32 veterinariialyq jáne fitosanitariialyq baqylaý pýnktin ornatýda.
«Shekarada baqylaýdyń kúsheitilýi asa qaýipti aýrýlar boiynsha elimizdi salamatty dep taný máselelerinde buǵan deiin qol jetkizilgen jetistikterdi saqtap qalýǵa jáne shoshqalardyń klassikalyq obasy, qus tumaýy boiynsha salamatty ekenimizdi tanytýǵa kómektesedi. Al bul óz kezeginde eksport geografiiasyn keńeitýge jáne qazaqstandyq ónim eksportynyń kólemin arttyrýǵa jol ashady», — dep túiindedi S. Omarov.
Óńirlerde veterinarlyq sharalardyń oryndalýy týraly Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi A. Kólginov, Qyzylorda oblysynyń ákimi Q. Kósherbaev, Mańǵystaý oblysynyń ákimi E. Toǵjanov baiandady.
QR Premer-Ministriniń orynbasary J. Qasymbek sońǵy jyldary asa qaýipti karantindik aǵzalardyń taralý aýmaǵynyń tómendep kele jatqanyn aitty. Máselen, 2018 jyldy 2017 jylmen salystyrsaq, 112 ga tómendegen. Biyl atalǵan alańdardy taǵy 7% qysqartý kózdelgen. Qabyldanyp jatqan sharalar jergilikti deńgeide ónimdilik pen egis alqaptarynyń kólemin arttyrýǵa jol ashady.
