بٷگٸن قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا ۆەتەرينارلىق جەنە فيتوسانيتارلىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸ قارالدى, دەپ حابارلايدى primeminister.kz.
قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ ساپارحان وماروۆ ٶتكەن جىلى حالىقارالىق ەپيزووتييالىق بيۋرو (حەب) تەۋەلسٸز شەتەلدٸك ساراپشىلار ميسسيياسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 2011–2017 جىلدارداعى ەلٸمٸزدٸڭ ۆەتەرينارييالىق قىزمەتٸن جاڭعىرتۋ نەتيجەلەرٸن جوعارى باعالاعانىن ايتتى. مەسەلەن, باعالانعان 47 پوزيتسييانىڭ 14-ٸ بويىنشا قازاقستان ٶز پوزيتسيياسىن جاقسارتتى, 30-ى بويىنشا جوعارى باعاسىن ساقتاپ قالدى, 3-ۋٸ بويىنشا جاقسارتۋ جٶنٸندە ۇسىنىستار بەرٸلدٸ.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, حەب ۇسىنىمدارىنا سەيكەس برۋتسەللەزگە قارسى كٷرەس ستراتەگيياسى قايتا قارالدى, جوعارى پاتوگەندٸ قۇس تۇماۋىنا قارسى كٷرەس ستراتەگيياسىنا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ. سٸبٸر جاراسى بويىنشا جىل سايىن 100% قامتي وتىرىپ, سەزٸمتال جانۋارلارعا الدىن الا ۆاكتسيناتسييالاۋ جٷرگٸزٸلەدٸ.
«قازاقستان نودۋليارلىق دەرماتيتكە قارسى كٷرەس جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ وڭ قورىتىندىسىن الدى. وسى جىلدىڭ اقپان ايىندا قىتايدىڭ باس كەدەن باسقارماسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىن نودۋليارلىق دەرماتيت بويىنشا سالاماتتى دەپ تانىدى, اۋسىل بويىنشا شەكتەۋلەر الىپ تاستالدى, ٸرٸ قارا جەنە ۇساق مال ەتٸ بويىنشا ۆەتەرينارييالىق تالاپتار كەلٸسٸلدٸ, ەت كومبيناتتارىندا ينسپەكتسييا جٷرگٸزٸلدٸ, قوي ەتٸن قايتا ٶڭدەيتٸن 5 كەسٸپورىن تٸزٸلٸمگە ەنگٸزٸلدٸ جەنە سيىر ەتٸن قايتا ٶڭدەيتٸن 4 كەسٸپورىن ەنگٸزٸلەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە. بۇل ٶز كەزەگٸندە قازاقستاندىق ەت ٶنٸمدەرٸنٸڭ قىتاي نارىعىنا شىعۋىنا جول اشتى», — دەدٸ س. وماروۆ.
حالىقارالىق ەپيزووتييالىق بيۋرودا ۆاكتسينا سالىنبايتىن ايماقتاعى (قر 9 وبلىسى) جەنە ۆاكتسينا سالىناتىن 5 ايماقتاعى قازاقستاننىڭ اۋسىل بويىنشا سالاماتتىلىعى قايتا راستالدى.
يرانمەن قازاقستاننان سيىر ەتٸن, ۇساق مالدىڭ سۋبٶنٸمدەرٸن, تاعامدىق جۇمىرتقانى, سويۋعا ارنالعان مالدى ەكسپورتتاۋعا قويىلاتىن ۆەتەرينارييالىق تالاپتار كەلٸسٸلدٸ. ساۋد ارابيياسى كورولدٸگٸمەن ٸرٸ قارا جەنە ۇساق مالداردى سويۋ جەنە ٶسٸرۋ ٷشٸن ەكسپورتتاۋعا ارنالعان ۆەتەرينارييالىق سەرتيفيكات كەلٸسٸلدٸ. باحرەينگە سيىر ەتٸ مەن قوي ەتٸن ەكسپورتتاۋ جٷزەگە اسىرىلۋدا.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا قىتايمەن شوشقا ەتٸ بويىنشا ۆەتەرينارييالىق تالاپتار, ومانمەن سيىر ەتٸ مەن قوي ەتٸنە, تٸرٸ ٸرٸ قارا مالعا ارنالعان ۆەتەرينارييالىق سەرتيفيكات كەلٸسٸلۋدە.
وسى جىلدىڭ باسىندا قازاقستان شوشقانىڭ افريكالىق وباسى بويىنشا سالاماتتى ەل مەرتەبەسٸن الدى. حەب-پەن فرانتسييادا ۆەتەرينارييا ماماندارىن وقىتۋ جۇمىسى جالعاسۋدا. زاڭنامالىق نەگٸزدە ۆەتەرينارييالىق باقىلاۋ مەن قاداعالاۋدىڭ بٸرىڭعاي جٷيەسٸن قۇرۋ, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردا ۆەتەرينارييالىق قىزمەت ۆەرتيكالٸن قۇرۋ, جانۋارلار مەن ٶنٸمدەردٸڭ ورنىن اۋىستىرۋدى باقىلاۋ ٷشٸن موبيلدٸ بەكەتتەر قۇرۋ, ٷشٸنشٸ ەلدەردٸڭ تٸزٸلٸمٸنە ەنگٸزۋ ٷشٸن قازاقستاندىق كەسٸپورىندارعا جٷرگٸزٸلەتٸن ينسپەكتسييالاردى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبٸنەن قارجىلاندىرۋ كٶزدەلەدٸ.
اسا قاۋٸپتٸ زيياندى ورگانيزمدەر مەن كارانتيندٸك وبەكتٸلەرگە قارسى دەر كەزٸندە قابىلدانعان شارالار شەگٸرتكەلەردٸڭ تارالۋ ايماعىن ٶتكەن جىلعى 1,9 ملن گەكتاردان وسى جىلى بولجانىپ وتىرعان 950,4 مىڭ گەكتارعا دەيٸن ەكٸ ەسەگە ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
«پەستيتسيدتەر, ولاردى ساقتاۋ, تاسىمالداۋ جەنە قولدانۋ جٶنٸندەگٸ كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەر ساتىپ الىندى. سەۋٸر ايىنىڭ ەكٸنشٸ ونكٷندٸگٸندە وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەردە شەگٸرتكە زييانكەستەرٸنە قارسى حيمييالىق ٶڭدەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ جوسپارلانۋدا», — دەدٸ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ.
قازاقستان وسى ايدان باستاپ ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداققا مٷشە مەملەكەتتەرمەن شەكاراعا جاقىن جەرلەردە 32 ۆەتەرينارييالىق جەنە فيتوسانيتارييالىق باقىلاۋ پۋنكتٸن ورناتۋدا.
«شەكارادا باقىلاۋدىڭ كٷشەيتٸلۋٸ اسا قاۋٸپتٸ اۋرۋلار بويىنشا ەلٸمٸزدٸ سالاماتتى دەپ تانۋ مەسەلەلەرٸندە بۇعان دەيٸن قول جەتكٸزٸلگەن جەتٸستٸكتەردٸ ساقتاپ قالۋعا جەنە شوشقالاردىڭ كلاسسيكالىق وباسى, قۇس تۇماۋى بويىنشا سالاماتتى ەكەنٸمٸزدٸ تانىتۋعا كٶمەكتەسەدٸ. ال بۇل ٶز كەزەگٸندە ەكسپورت گەوگرافيياسىن كەڭەيتۋگە جەنە قازاقستاندىق ٶنٸم ەكسپورتىنىڭ كٶلەمٸن ارتتىرۋعا جول اشادى», — دەپ تٷيٸندەدٸ س. وماروۆ.
ٶڭٸرلەردە ۆەتەرينارلىق شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ا. كٶلگٸنوۆ, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ق. كٶشەرباەۆ, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ە. توعجانوۆ باياندادى.
قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى ج. قاسىمبەك سوڭعى جىلدارى اسا قاۋٸپتٸ كارانتيندٸك اعزالاردىڭ تارالۋ اۋماعىنىڭ تٶمەندەپ كەلە جاتقانىن ايتتى. مەسەلەن, 2018 جىلدى 2017 جىلمەن سالىستىرساق, 112 گا تٶمەندەگەن. بيىل اتالعان الاڭداردى تاعى 7% قىسقارتۋ كٶزدەلگەن. قابىلدانىپ جاتقان شارالار جەرگٸلٸكتٸ دەڭگەيدە ٶنٸمدٸلٸك پەن ەگٸس القاپتارىنىڭ كٶلەمٸن ارتتىرۋعا جول اشادى.
