«Sáláfittik aǵymǵa ergen jastardyń obaly - Daryn bastaǵan toptyń moinynda» - zańger

«Sáláfittik aǵymǵa ergen jastardyń obaly - Daryn bastaǵan toptyń moinynda» - zańger

Qańtar aiynyń basynda Qaraǵandyda zańsyz missionerlikpen ainalysqan psevdosalafittik ýaǵyzshy Daryn Múbarov ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan bolatyn. Sottyń sheshimine sáikes, ol 70 AEK kóleminde aiyppul men 112 348 teńge kóleminde protsessýaldyq shyǵyndardy tóleýge mindetteldi.

Al 10-qańtar kúni Almaty oblysy Qarasai aýdandyq soty «Áleýmettik jelide terrorizmdi nasihattaǵany» úshin Eraltai Abaidy 7 jylǵa sottady.

Airan ishken qutylyp, shelek jalaǵan tutylyp otyrǵan joq pa?

Bylaiǵy jurt Daryn Múbarovtyń salafittik idelogiiany nasihattaýshy ekenin jii aitady.Tipti bul týraly QMDB ókilderi men belgili dintanýshylar ashyq málimdegen. Máselen, OQO meshitiniń naib imamy Erkebulan Qaraqulov salafittik idelogiiany taratyp júrgen azamattardyń atyn atap, túsin tústegen bolatyn.

– Dini basqarmanyń ustanymyna qaishy keletin salafizm idelogiiasyn nasihattap júrgen kimder? Onyń ishinde, eń birinshiden Daryn Múbarovtyń esimin erekshe atap ótken jón. Óitkeni, ol bir emes birneshe ret óreskel qatelik jiberdi. Sondai-aq, Daryn Múbarovtan bólek, Oktam Zaýirbekov, Dilmurat, Nazrattýlla, aǵaiyndy Zinýllinderdi atyn ataýǵa bolady, – deidi ol.

Belgili dintanýshy Dosai Kenjetaidyń aitýynsha da, kópshilik Daryn Múbarovty salafittik idelogiiany nashattaýshy azamat retinde tanitdy.

– Ótken jyly «Dini qyzmet jáne dini birlestikter týraly» zańnyń 39-babyna ózgertýler men tolyqtyrýlar engizildi. Atalǵan zańǵa bailanysty ruqsatsyz dini ýaǵyz júrgizgen kez-kelgen adamǵa jaza qoldanylady. Naqtyraq aitsam, QMDB ǵimaratynan tys jerde ýaǵyz júrgizýge múldem bolmaidy. Daryn Múbarov osy talapty buzǵannan keiin ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp otyr. Al onyń dini ustanymyna keler bolsaq, ol ózi salafit ekenin ashyq moiyndaǵan bolatyn. Onyń ústine, jurttyń bári ony jat aǵymdy nasihattaýshy azamat retinde tanityny jasyryn emes, – deidi Dosai Kenjetai.

Shynynda, qoǵamda «jastardyń salafittik jolǵa túsýine dál osy Darynnyń yqpaly bar» degen áńgime jii aitylady. Bir qyzyǵy, ol soǵan qaramastan, birinshi ret jaýapkershilikke tartylyp otyr. Alaida bul jaýapkershilik oǵan shybyn shaqqan qurly áser etpeitin tárizdi. Naqtyraq aitsaq, 70 AEK shamamen 168 350, al sot shyǵyny 112 348 teńge. Iaǵni, belgili «ýaǵyzshy» tóleýi tiis 280 698 teńgeni saqaldy saýdagerler áp-sátte jinap berýi múmkin. Sonymen is támam!

Al, Daryn Múbarov syndy salafittik aǵymdy nasihattaýshylardyń ýaǵyzyn tyńdaǵan Eraltai Abai syndy azamattar uzaq merizimge sottalyp ketip jatyr. Ol «VKontakte» áleýmettik jelisinde «Ábý Jihad» degen atpen tirkelip, terrorizmdi nasihattaǵan kórinedi. Árine, biz Eraltai Abaidy sýdan taza, sútten aq dei almaimyz. Desek te, Eraltai syndy azamattardy ýlaǵan Daryn Múbarovqa nege jeńil jaza berildi?

Bul suraqty belgili quqyq qorǵaýshy Abzal Quspanǵa qoiǵan bolatynbyz. Onyń aitýynsha, Daryn Múbarovqa aiyppul salyp, al onyń ýaǵyzyna ýlanǵan azamatty uzaq merizimde sotttaýdyń eshqandai qiysyny joq.

– Álemdik tájiribede qylmyspen kúresýdiń eń tiimdi joly – saldarymen emes, sebepterimen kúresý bolyp sanalady. Eger qylmystyń sebepteri joiylsa, onyń quramy da ózinen-ózi joiylady. Al qylmystyń sebebimen emes saldarymen kúresetin bolsaq, onda onyń eshqandai nátijesi bolmaidy. Quqyqtyq statistikaǵa júginetin bolsaq, eń kóp qylmys esirtki tasymaldaýǵa bailanysty eken. Bir qyzyǵy, bizdiń elde esirtkini satatyndar emes, ony qoldanatyndar sottalyp jatady. Sondyqtan bolsa kerek, elimizde esirtki qylmysyn joia almai otyrmyz. Sebebi, Aýǵanstannan keletin eń negizgi joldy jappai, kerisinshe, ony damytýdamyz. Jeke óz basym Daryn Múbarovty elimizdegi salafizm idelogiiasyn taratýshy basty azamat retinde tanimyn. Bul sózdi men atalǵan azamattyń áreketin jan-jaqty zerttegennen keiin baryp aityp otyrmyn. Al endi oǵan ákimshilik aiyppul salý halyqtyń narazylyǵyn basý úshin kózboiaýshylyqpen jasalyp otyrǵan tárizdi. Bilikti mamandar «narkomandardy sottamai, emdeý kerek» dep, aityp jatady. Sol siiaqty Darynyń ýaǵyzyna ýlanǵan azamattardy sottamai, kerisinshe, olardy emdeýimiz kerek. Shyn máninde, elimizdegi salafizm aǵymyn ustanýshylar Saýd Arabiiasy siiaqty úlken kúshterden qoldaý alyp otyr. Sondyqtan da olardy sottap, belgili bir jazaǵa tartý múmkin emes. Jaraidy, olardy sottaý múmkin bolmasa, eń quryǵanda, qazaqy jolmen elden shyǵaryp, Saýd Arabiiasyna jer aýdaryp tastaiyq. Sebebi, Daryn bastaǵan topty quryqtamai turyp, salafizmdi joiamyz deý - dalbasa áńgime, – deidi ol.

Sebepti emes, saldardy joiý kerek

Qazir salafimzmen kúresý maqsatynda Úkimetten qyrýar qarjy bólinýde. Alaida advokat negizgi aiyptylardy jazalamai, qylmystyń saldarymen kúresý qarjyny jelge shashýmen birdei ekenin aitady.

Bul bir. Ekinshiden, Úkimet Aqtóbe, Almaty syndy qalalarda terakt jasaǵan jastardy sodyr dep, atý jazasyna kesti. Ái, olar qaýipti aǵymǵa 1-2 jyl buryn ǵana kirip ketken ózimizdiń baýyrlarymyz emes pe edi!? Mine, osy azamattardyń obal-saýaby kimniń moinynda?

– Salafittik aǵymǵa erip ketken jastardyń obaly, eń birinshiden, Daryn bastaǵan toptyń moinynda. Sondai-aq, olardyń qanshalyqty qaýipti ekenin bile tura, oǵan kóz juma qaraǵan quqyq qorǵaý organdary da aiypty. Sottalǵan adamdar elimizdiń biligi men sot júiesine rahmet aitady dep oilaisyz ba? Qazir BAQ «15 salafittik aǵymdaǵy azamat týra jolǵa qaitty» dep súiinshi surap jatady. Biraq bul múmkin emes. Óz basym advokat retinde salafittik aǵymǵa kirgen jastardy qorǵap kórgenmin. Mundai jastardy qorǵaýyma birneshe sebep boldy, onyń birinshi sebebi salafitterdi zertteý bolsa, ekinshiden, olar ózimniń kóz aldymda ósken aýyldastarymnyń balalary bolatyn. Aýyldas balaǵa bireýler aqsha berip jiberedi, al ol ony basqa bir azamatqa bergen. Shyn máninde, ol qarjy Siriiaǵa ketip bara jatqan aqsha eken. Kezinde ol jigitti emdeimin dep Abai men Shákárimnen mysaldar keltirip kórdim. Alaida, namaz oqymaityn adamdy kápir dep esepteitin olardy týra jolǵa salý múmkin emes eken. Olar qazir túrmeni «Allanyń synaǵy» dep otyr. Erteń ol 3-4 jyldan soń, túrmeden shyqqannan keiin, naǵyz radikal bolyp ortamyzǵa oralady, – deidi quqyq qorǵaýshy.

Shyny kerek, bizdiń elde dál qazir din máselesi óte qatty ýshyǵyp tur. Bilik airan ishkenge tiispei, shelek jalaǵandy quryqtai berse, jaǵdai odan saiyn shielenise bermek. Bul kimge kerek? Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń ózi elimizde sońǵy bolǵan teraktilerge salafitter aiypty ekenin aitty. Endeshe, nege bilik salafizm aǵymyna tiym sala almai otyr?

Derekkóz: 365info.kz