El Prezidenti Nursultan Nazarbaev ár jyldaǵy halyqqa Joldaýlarynda el bolashaǵy jas urpaqtyń bilim alý jaǵdaiy men tálim-tárbiesine, elimizdegi barlyq ult ókilderiniń dástúrli dini men ana tiliniń, ulttyq salt-dástúr, ádet-ǵuryptarynyń búgingi kúnmen jarasymdy damýyna únemi mán berip keledi. Osy maqsatty júzege asyrýda Elbasynyń usynysymen qurylǵan Qazaqstan halqy Assambleiasy, «Nur Otan» partiiasy, memlekettik, qoǵamdyq uiymdar belsendi jumys atqarýda.
Elimizdiń qarqyndy, gúldene damýy, kúsh-qýaty, álem aldyndaǵy bedeli memleketimizdiń eń basty bailyǵy – adami kapitaldyń sapasyna tikelei bailanysty ekeni belgili. Halqymyzdyń salaýatty ómir saltyn ustanyp, álemdik eń ozyq tehnologiialardy meńgerýimen qatar, ulttyq rýhani kemeldenýiniń – el damýyndaǵy mańyzy erekshe. «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy – osy múddeni kózdegen kemel baǵdarlama.
Óz ultynyń dini men tilin bilmei, ulttyq dilinen habarsyz ósken urpaq máńgúrttikke ushyrap, barabara eldiń ultsyzdanýyna aparyp soǵatyny, elimizdi mekendegen adamdardyń ulttyq sanadan jurdai tobyrǵa ainalatyny sózsiz.
Qazaq tili – álemdegi eń bai, eń kórkem til. Ultymyzdyń dúnietanymy – gýmanizm, qaiyrymdylyq pen adaldyq, súiispenshilik pen qamqorlyq, yntymaq pen birlik, bilimge, jasampazdyqqa, ónerge, ásemdik pen tazalyqqa qushtarlyqtan quralǵan.
Ultymyz otarlyq buǵaýyndaǵy kezeńde ulttyq kemsitýshilik pen zorlyq-zombylyqty kórip baqqany tarihtan aian. Tipti, qazaq degen ult ataýynyń ornyna «kirgiz-kaisak» degen ataýdy jamaǵandary, «qazaqta bilim-ǵylym, óner men mádeniet, ádebiet bolmaǵan» degendi eriksiz maquldatqan qoǵamda ómir súrgenimiz áli esimizde. Táýelsizdik alyp, egemen el bolyp, saiasi-ekonomikalyq, mádeniáleýmettik qarqyndy tabystarǵa qol jetkizgen qazirgi dáýirimizde saqtanatyn qaterlerdiń eń bastysy – ultsyzdaný.
Jahandaný dáýirindegi asaý dariiadai býyrqanǵan aqparatty paidalanǵan sheteldik jat ideologiialyq diversiialar, ekstremistik, dini radikaldyq, terrorlyq úgit-nasihat, sheteldik arsyzdyq kórinisterinen qurylǵan ádetterge elikteýdiń urpaq sanasyn ýlap, óz ultynyń bolmysynan, Otanynan jirenýge deiin aparatyn qaýip alańdatpai qoimaidy. Jat ideologiiaǵa erip, adasyp, Irak pen Siriiaǵa baryp, soǵys qurbanyna ainalǵan qandastarymyzdyń, dini ekstremisterdiń jeteginde júrgen jastarymyzdyń beinesi, ar-uiatty jiyp qoiyp, arsyz qylyqtarǵa boi aldyrǵan ulqyzdardyń ersi qylyqtary, hidjabty tastaýdan bas tartqan oqýshy qyz balalardyń áreketi janyńdy qynjyltady. Munan neni kóremiz? Óz ultynyń rýhani qundylyqtarynan, tarihynan beihabar urpaqtyń el bolashaǵynyń jasampazy, Otannyń shynaiy patrioty bolyp jarytpaitynyna kózimiz jetedi. «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy – ultymyzdyń rýhani damý, rýhani kemeldený, rýhani gúldený baǵdarlamasy.
Babalarymyzdyń júzdegen ǵasyrlar buryn álemdegi eń mádenietti, eń bilikti sharýashylyǵy men ónerdegi, áskeri saladaǵy jetistikteri barlyq elderdiń damýyna zor yqpal etkenin pash etken Elbasynyń «Uly Dalanyń jeti qyry» atty eńbegi halqymyzdyń rýhani mádeni bedelin barsha jahanǵa áigilep qana qoimai, ár qazaqtyń sanasyna maqtanysh sezimin uialatyp, rýhani jetilýine zor áser etken, halyqtyq, ulttyq zor mańyzǵa ie asa qundy shyǵarma boldy. «Otan – otbasynan bastalady» degen. Bala uiada ne kórse, sony jasaidy. Ony moiyndaýymyz kerek. Ul – ataǵa, qyz – anasyna qarap ósedi. Sondyqtan, urpaqtyń rýhani jetilýinde ata-ananyń atqaratyn roli birinshi turady. Osy oraida ata-analardyń bala tárbiesindegi memleket aldyndaǵy jaýapkershiligin kúsheitý kerek. «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrý naýqanshyldyqty, bir rettik dýmandy is-sharalardy kótermeidi. Ol birtindep damyta otyryp atqarylatyn uzaq protsess. Otbasynan bastap, mektepke deiingi tálim beretin mekemelerde, mektepte, joǵary oqý oryndarynda urpaqtyń ulttyq sanasyn jetildire otyryp, kúndelikti ómir daǵdysymen ushtastyryp, qoǵamnyń ár múshesi, barlyq azamattar qatysatyn, jalpy, birtutas júieli tárbie jumysy. Onyń maqsaty, kózdegen múddesi – keleshegi kemel Máńgilik El qurý.
Elbasy kezekti Joldaýynda 2019 jyldy Jastar jyly dep jariialap, jastardy ǵylym men bilimdi, zamanaýi ozyq tehnologiialardy meńgerýge, tyndyrymdy eńbekke shaqyrdy. Jastar jylynda elimizdiń bolashaǵy – jastardyń eń aldymen, ulttyq rýhani qundylyqtardy sanasyna sińirip, rýhani jetilýine basa mán berý kerek dep oilaimyn. Bul úshin jergilikti jerlerde orasan sharýalar qolǵa alynýy tiis.
Ǵazym JARYLǴAPULY
