«Ulyq Ulys - Altyn Orda: bastaýy, tarihy jáne murasy» atty halyqaralyq ǵylymi-tájiribelik konferentsiiada tatar ǵalymy Marat Gibatdinov Resei ǵylymynyń Altyn Orda týraly paiymy qandai evoliýtsiiany bastan ótkerip jatqanyn baiandady, dep habarlaidy QazAqparat.
H.Faezhanov atyndaǵy Ulttyq bilim berý tarihy men teoriiasy ortalyǵy basshysynyń mindetin atqarýshy, Tatarstan Respýblikasy ǵylym akademiiasynyń tarih institýty direktorynyń orynbasary, tarih ǵylymdarynyń doktary Marat Gibatdinovtyń aitýynsha, Tatarstanda Altyn Ordany naǵyz ǵylymi negizde zertteý tek toqsanynshy jyldary ǵana jolǵa qoiylǵan. Bul zertteýler birtindep, Resei ǵylymynyń da atalmysh máselege basqa qyrynan qaraýyna túrtki bolsa kerek.
«Altyn Orda taqyryby tek Qazaqstan úshin ǵana emes, tatarlar men túrki álemi úshin ǵana emes, búkil Resei úshin de óte ózekti. Altyn Orda tarihyn Resei oqýlyqtarynda «Orda shapqynshylyǵy» dep sipattaýdyń kesirinen ǵylymi eńbekter men jariialanymdarda qansha daý men daqpyrt bolǵanyn bárińiz biletin shyǵarsyzdar. Abyroi bolǵanda, búgin Resei Federatsiiasy bul tujyrymdy qaita qaraý kerektigin túsinip otyr. Endi oqýlyqtarda bir kezdegidei «Orda shapqynshylyǵy» nemese «tatar-monǵol ezgisi» degen uǵymdardy kórmeisizder. Iaǵni bul kezeńniń tarihy qazir Reseide resmi túrde tarihi shyndyqqa jaqyn sipattala bastady», - dedi ǵalym.
Taratstannan onlain bailanys arqyly sóz sóilegen tarihshy Altyn Orda tarihyn nashattaý isinde áli de sheshimin tapppaǵan máseleler týraly da sóz qozǵady.
«Oqýlyqtar jónge kelgenimen, áli de bolsa Altyn Orda tarihyn Reseidiń tutas tarihynan bólip qaraý beleń alyp otyr. Resei tarihyndaǵy Altyn Ordanyń orny týraly sóz bolǵanda basqynshylyq kezeńi men azattyq kúres jyldary ǵana oqytylyp júr. Al Altyn Orda órkenietiniń mádeni, ǵylymi, memlekettik basqarý murasy týraly kóp aitylmaidy. Onyń órkenieti týraly Reseiden bólek bir eldiń, bóten órkenietine oisha saiahat sipatynda berilgen», - deidi Marat Gibatdinov.
Tatar ǵalymy sóziniń sońynda Altyn Orda tarihy Eýraziia keńistigindegi ondaǵan memleket pen halyqtyń ortaq tarihy bolǵandyqtan, ony jeke-jeke zerdelemei, birlesip zerttep, ortaq paiymǵa kelýdiń mańyzy zor ekenin basa aitty.
