Qazaqstanda psihikalyq densaýlyq, balalardy ońaltý jáne erekshe qajettiligi bar adamdardy súiemeldeý salasynda jumys isteitin mamandardyń eńbekaqysyn qaita qaraý usynyldy. Osy máselege bailanysty Quryltai depýtaty Larisa Li Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Asqarbek Ertaevqa depýtattyq saýal joldady, dep habarlaidy Ult.kz.
Depýtattardyń málimetinshe, bul salada áleýmettik qyzmetkerler, klinikalyq psihologter, logopedter, defektologter jáne basqa da mamandardy qosqanda shamamen 12 myń adam jumys isteidi. Alaida olardyń eńbekaqysy mekemeniń qai vedomstvoǵa qaraitynyna, qyzmetine jáne qoldanylatyn tariftik júiege bailanysty aitarlyqtai erekshelenedi.
Máselen, densaýlyq saqtaý uiymdarynda jumys isteitin meditsinalyq emes mamandar Úkimettiń №1193 qaýlysyna sáikes, ózge personal sanatyna jatqyzylýy múmkin. Sonyń saldarynan bir patsientke kómek kórsetetin, biraq kásibi mártebesi ártúrli mamandardyń jalaqysynda eleýli aiyrmashylyq týyndaidy.
Aýtizm ortalyqtaryndaǵy mamandardyń jaǵdaiy da kóterildi
Depýtattar memlekettik balalardy ońaltý jáne aýtizm spektriniń buzylystary bar balalarǵa kómek kórsetý ortalyqtaryndaǵy eńbek jaǵdaiyna da nazar aýdardy.
Mundai mekemelerde defektologter, logopedter, ergoterapevter, ABA-terapevter jáne basqa mamandar jumys isteidi. Alaida olardyń eńbekaqysy men kásibi mártebesin anyqtaý kezinde atqaratyn jumysynyń ereksheligi tolyq eskerilmeýi múmkin.
Depýtattardyń pikirinshe, bul mamandardyń bir bóligine aralas kásibi salalardaǵy qyzmetkerlerge qarastyrylǵan qosymsha tólemder men jalaqyny arttyrý tetikteri qoljetimsiz bolýy yqtimal.
Buǵan qosa, birneshe ministrlik arasynda ókilettikterdiń bólinýi mamandardyń mártebesi men eńbekaqysyn retteýdiń biryńǵai tásilin qalyptastyrýdy qiyndatyp otyr.
Psihikalyq densaýlyq salasynda maman tapshylyǵy bar
Depýtattyq saýalda psihikalyq densaýlyq salasyndaǵy kadr máselesi de sóz boldy.
Qujatta keltirilgen málimet boiynsha, psihikalyq densaýlyq uiymdarynda 300 myńnan astam azamat esepte tur. Al osy baǵytta jumys isteitin áleýmettik qyzmetkerler men psihologterdiń shtattyq birligi shamamen 163 ekeni kórsetilgen. Depýtattar bul derekterdi óńirler boiynsha kadrlardyń bólinýi, mekemelerdiń naqty mamandarmen qamtylýy jáne jumys júktemesi turǵysynan naqtylaý qajet ekenin atap ótti.
Olardyń aitýynsha, psihikalyq densaýlyq salasyndaǵy kómek meditsinalyq emdeýmen shektelmeidi. Ol áleýmettik ońaltýdy, adamnyń óz betinshe ómir súrý daǵdylaryn qalpyna keltirýdi, otbasylardy súiemeldeýdi jáne qoǵamǵa qaita beiimdelýine járdemdesýdi de qamtidy.
Depýtattar qandai usynystar aitty?
OSDP fraktsiiasynyń depýtattary Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligine tórt usynys joldady:
- Úkimettiń 2015 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy №1193 qaýlysyna ózgerister engizip, densaýlyq saqtaý uiymdary men ońaltý ortalyqtarynda jumys isteitin meditsinalyq emes mamandardy ózge personal sanatynan bólek qarastyrý múmkindigin pysyqtaý;
- áleýmettik qyzmetkerlerge, klinikalyq psihologterge jáne basqa da beiindi mamandarǵa biliktiligi, jumysynyń kúrdeliligi men jaýapkershiligine qarai kóterińki koeffitsientter men qosymsha aqy belgileý;
- aýtizm ortalyqtary men balalardy ońaltý mekemelerindegi ABA-terapevtter men ergoterapevterdi qosa alǵanda, mamandardyń kásibi mártebesin, biliktilik talaptaryn jáne eńbekaqy sharttaryn tiisti jikteýishterde naqtylaý;
- usynystardy júzege asyrý úshin qajetti qarjylandyrý tetikteri men kózderin anyqtap, jalaqyny kóterýge arnalǵan biýdjet qarajatyn qarastyrý.
Depýtattar eńbekaqyny arttyrý jekelegen mekemelerdiń ishki qarjylyq múmkindigine ǵana táýeldi bolmaýy kerek dep sanaidy. Olardyń pikirinshe, mamandardyń eńbegin ádil baǵalaý ońaltý qyzmetteriniń qoljetimdiligine jáne bilikti kadrlardy tartýǵa yqpal etýi múmkin.
