Májilis depýtaty Azat Perýashev Qarjy ministrliginiń azamattardyń aqsha aýdarymdaryn tekserýge qatysty bastamasyn qatań synǵa aldy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Jýyrda qarjy vitse-ministri Berik Sholpanqulov vedomstvo keleshekte qazaqstandyqtardyń bank kartasy arqyly jasaityn operatsiialaryn tekserýdi josparlap otyrǵanyn aitqan edi. Osy málimdemeden keiin, Perýashevtyń aitýynsha, "Aq jol" partiiasyna kóptegen hat túsken. Málimdeme qoǵamda úlken daý týǵyzyp, synǵa ilindi.
"Vitse-ministrdiń túsiniktemesine qaraǵanda, bul sheshimniń eki negizgi maqsaty bar: birinshisi, salyqtan jaltarǵan kásipkerlerdiń tabysyn anyqtaý; al ekinshisi – biýdjetke túsetin salyqty ulǵaitý. Jasyryn tabysty anyqtaýǵa qatysty mynany eske salǵym keledi. Prezident óz joldaýynda úkimetke shaǵyn biznesti 2020 jyldyń 1 qańtarynan úsh jylǵa tabys salyǵynan bosatýdy tapsyrdy. Budan bólek, shaǵyn jáne orta biznesti tekserýge úsh jylǵa moratorii jariialady", - dedi depýtat Úkimet basshysynyń birinshi orynbasary – qarjy ministri Álihan Smaiylovqa joldaǵan depýtattyq saýalynda.
Onyń ústine, Perýashev atap ótkendei, ShOB-tan túsetin tabys salyǵy jergilikti biýdjetterge beriletin bolady.
"Osylaisha, shaǵyn biznes ainalymyn ákimshileýdiń máni joǵalyp otyr. Azamattar jeke kartasymen milliondap aqsha aýdarady dep oilamaimyn, basym bóliginiń qolynda mundai aqsha da joq. Qarapaiym halyq bank kartasymen azyq-túlik, dári-dármek, kiim-keshek satyp alǵanda esep aiyrysady", - dedi ol.
Ol bailar men kedeiler arasyndaǵy alshaqtyq týraly iri halyqaralyq aýditorlyq kompaniialardyń biri jariialaǵan derekterdi keltirdi. Zertteý nátijesi tabysy jylyna 100 myń dollardan asatyn qazaqstandyqtardyń úlesi nebári 0,4% ekenin kórsetken. Halyqtyń 97%-i jylyna 10 myń dollardan az tabys tapsa, Qazaqstannyń búkil kirisiniń jartysy 0,001%-ke nemese 162 adamǵa tiesili eken.
"Sondyqtan, 0,4% úshin qalǵan azamattardyń 99% jaman etip kórsetýdiń qajeti joq", - dedi Perýashev.
Depýtat karta ustaityndardyń deni kreditke kún kórip otyrǵanyn jetkizdi.
"Qurmetti salyqshylar, tólem kartalaryn baqylaý arqyly tabysyn jasyrǵan millionerlerdi tappaisyzdar. Bul adamdar Úkimetten esh nárse surap otyrǵan joq, óz nanyn ózi taýyp júr. Odan da milliondap para bopsalap, milliardtaryn ofshorǵa shyǵaratyndardyń izine túsińizder", - dep keńes berdi májilismen.
Aitýynsha, eger Qazaqstanda jalpyǵa ortaq deklaratsiia kúshinde bolǵanda, karta operatsiialaryn baqylaý oryndy bolar edi.
"Biraq, tabys deklaratsiiasy 2025 jylǵa deiin shegerildi. Sondyqtan bul bastamanyń logikasy múlde túsiniksiz", - deidi ol.
Osy oraida depýtat biýdjet aqshasyn ońdy-soldy shashatyn arany ashylǵan sheneýnikterge shúilikti.
"Dańǵaza sharalardy azaityńdar, qymbat kólikke mingendi qoiyńdar, sonda aqsha da jetedi, adamdar da salyqtyń durystyǵyna senedi", - dedi Perýashev.
Sóz sońynda depýtat "Aq jol"fraktsiiasynyń ótinishin jetkizdi.
"Sizden vitse-ministr Sholpanqulovtyń tólem kartasy arqyly jasalatyn operatsiialardyń jekelegen túrine salyq salý týraly málimdemesin rastaýdy nemese joqqa shyǵarýdy; eger ministrliktiń osyndai jospary bolsa, tym bolmaǵanda, ony shaǵyn biznesti tabys salyǵynan bosatý merzimi aiaqtalǵanǵa deiin iske asyrmaýdy suraimyz", - dedi ol.
