Almatyda pandemiia kezinde júrek aýrýynyń qaýpin qalai tómendetýge bolatyny aityldy, dep habarlaidy QazAqparat.
Dárigerler aldyndaǵy úlken mindet - júrek-qan tamyrlary aýrýlarynan bolatyn ólim-jitimdi azaitý.
Bul týraly Dúniejúzilik júrek kúnine arnalǵan baspasóz konferentsiiasynda Kardiologiia jáne ishki aýrýlar ǵylymi-zertteý institýtynyń basqarma tóraiymy, meditsina ǵylymdarynyń doktory, professor Roza Qýanyshbekova aitty.
«Dúniejúzilik júrek kúni - aldyn alý búkil álemde de, jeke deńgeide de múmkin jáne qajet ekenin eske salýǵa arnalǵan. Bul kúni barlyq dárigerler kúsh biriktirip, adamdarǵa júrek-qan tamyrlary júiesiniń densaýlyǵyna nemquraily qaraýdyń qaýiptiligi týraly habarlaidy. Densaýlyqty nyǵaitý júrek aýrýynyń qaýpin tómendetýge baǵyttalǵan. Aldyn alý sharalary ómir boiy júrgizilýi kerek. Júrek pen qan tamyrlary aýrýlarynyń aldyn alý úshin jumys pen demalys rejimin utymdy etý, fizikalyq belsendilikti arttyrý, alkogol men temeki shegýden bas tartý, dieta men dene salmaǵyn qalypqa keltirý qajet. Denege der kezinde kómektesý», - dedi ol.
Professor júrek-qan tamyrlary aýrýlary álemdegi ólim men múgedektiktiń negizgi sebebi bolyp tabylatynyn da atap ótti.
«COVID-19 pandemiiasy kezinde barlyq sebepterge bailanysty ólim kóbeidi, eń aldymen júrek-qan tamyrlary aýrýlary men insýlttan. Koronavirýs trombozǵa beiimdilikti týdyrady jáne júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń órshýine sebep bolady. Postkovidti sindrom aýrýlardyń paida bolýyna sebep bolady, arteriialyq gipertenziia, aritmiia, júrektiń ishemiialyq aýrýy, sozylmaly júrek jetkiliksizdigi, qant diabeti paida bolady. Pnevmoniiadan bolatyn ólim-jitim 12%-ǵa ósti. Olar pnevmoniianyń ózinen emes, onyń asqynýynan qaitys bolady», - deidi R. Qýanyshbekova.
Sondyqtan, táýekelderdi azaitý úshin júrek aýrýy bar adamdarǵa koronavirýs infektsiiasyna qarsy vaktsinalaý qajet, biraq vaktsinatsiia turaqty jaǵdaida ǵana júrgizilýi kerek.
Roza Qýanyshbekova óz sózinde 2013 jyldan beri Qazaqstanda eń kóp taralǵan júrek aýrýlaryn qamtityn aýrýlardy basqarý baǵdarlamasynyń oryndalýy týraly baiandady.
Baǵdarlama patsientterge densaýlyǵyn baqylaýdy úiretedi.
«Baǵdarlamaǵa qatysýshylar dinamikalyq negizde tirkelgen sozylmaly naýqastar bolyp tabylady. Naýqastyń ózi qyzyǵýshylyq tanytyp, nátije úshin jumys isteýge daiyn bolýy mańyzdy. Dáriger oǵan aýrýy týraly tolyq aqparat beredi, densaýlyǵyn saqtaý jáne jaqsartý úshin ne isteý kerektigin túsindiredi. Patsientter usynystar alady, densaýlyǵyn óz betinshe baqylaýdy úirenedi, daǵdarys jaǵdaiynda ózine alǵashqy meditsinalyq kómek kórsetedi. Naýqastar úshin jeke is-qimyl jospary jasalady: dári-dármekterdi qabyldaý kestesi, fizikalyq belsendilik mólsheri, dieta», - deidi professor.
Búginde baǵdarlamaǵa qatysatyn arteriialyq gipertenziiamen, sozylmaly júrek jetkiliksizdigimen jáne qant diabetimen aýyratyn naýqastardy qamtý - 56%.
Baǵdarlamany iske asyrý aýrýhanaǵa jedel jatqyzý sanyn azaitty. Naýqastardyń jedel járdem shaqyrýy az boldy.
Sonymen qatar, Ulttyq kardiologiia jáne ishki aýrýlar ǵylymi-zertteý institýtynda tájiribeli kardiologtar men hirýrgtar endovaskýliarly aorta klapanynyń implantatsiiasyna joǵary tehnologiialyq kardiologiialyq operatsiialardy sátti júrgizedi.
Aita keteiik, 2011 jyldan bastap Dúniejúzilik júrek kúni jyl saiyn 29 qyrkúiekte atalyp ótedi.
Merekeni belgileý qajettiligin kardiologtar jariialaǵan, óitkeni álemde jyl saiyn júrek-qan tamyrlary aýrýlarynan 17 millionnan astam adam qaitys bolady.
