OPEK abbreviatýrasy «Munai eksporttaýshy elder uiymyn» bildiredi. Eksporttaýshy elder uiymy 1960 jylǵy 10-14 qyrkúiekte Baǵdattaǵy konferentsiiada damyp kele jatqan munai óndirýshi bes el – Iran, Irak, Kýveit, Saýd Arabiiasy jáne Venesýelanyń bastamasymen quryldy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Uiymdy qurý maqsaty - ulttyq múddelerdi eskere otyryp, jańa táýelsiz memleketterdiń óz resýrstaryn jáne olardyń paidalanylýyn baqylaýǵa degen umtylysy. 1960-shy jyldary álemdik naryqta munai usynysy artyǵymen boldy, sondyqtan OPEK-ti qurý maqsatynyń biri – baǵanyń odan ári quldyraýyna jol bermeý.
OPEK munai óndirýdiń ujymdyq kórinisin ázirledi jáne uiymnyń hatshylyǵyn qurdy, ol alǵashynda Jenevada, al 1965 jylǵy 1 qyrkúiekten bastap Venada ornalasty.
OPEK quramyna 13 el kiredi: Aljir, Angola, Venesýela, Gabon, Iran, Irak, Kongo, Kýveit, Liviia, Birikken Arab Ámirlikteri, Nigeriia, Saýd Arabiiasy, Ekvatorlyq Gvineia.
2016 jylǵy qarashada OPEK+ beiresmi formaty quryldy, oǵan 10 el kiredi: Ázerbaijan, Bahrein, Brýnei, Qazaqstan, Malaiziia, Meksika, Oman, Resei, Sýdan, Ońtústik Sýdan.
Qazaqstan uiym hatshylyǵynyń shaqyrýymen 2019 jylǵy naýryzda OPEK+ monitoring komitetiniń qatysýshysy boldy, bul halyqaralyq munai-gaz qaýymdastyǵynda el bedeliniń óskenin bildiredi.
Qazaqstan OPEK+ úlken otbasynyń múshesi bola otyryp, álemdik munai indýstriiasynyń damýyna yqpal etetin sheshimderdi qabyldaýǵa teń deńgeide qatysady.
OPEK jáne OPEK+ qatysýshy elderi álemdik munai naryǵynda suranys pen usynys balansyn qalpyna keltirý úshin orasan zor kúsh-jigerin salady. COVID-19 indeti barlyq munai eksporttaýshy elderi úshin naǵyz synaq boldy.
OPEK-tiń bas hatshysy Muhammed Barkindo uiymnyń 60 jyldyq mereitoiyna bailanysty quttyqtaý sóz sóiledi.
«Bolashaqqa kóz júgirte otyryp, OPEK bizdiń tarihymyzdaǵy aldaǵy 60 jylda kezdesetin jańa syn-qaterlerge daiyn. Bizdiń múddemiz óndirýshiler, sondai-aq tutynýshylardyń igiligi úshin teńdestirilgen jáne turaqty munai naryǵyn qalyptastyrýdan turady», - dedi ol.
Sondai-aq ol bul missiiany qatysatyn 23 el, onyń ishinde Reseidi qosa alǵanda, belgili OPEK+ munai óndirýdi retteý týraly kelisim arqyly oidaǵydai júzege asyp kele jatqanyn atap ótti.
Barkindo energetikalyq kedeilikti qysqartý kezinde dál osy nárse adamzatqa turaqty damýǵa qol jetkizýge múmkindik beredi dep sanaidy.