Parlament Májilisiniń depýtaty Sáken Qanybekov eldiń ońtústiginde ornalasqan jylyjai sharýashylyqtarynyń máselesin kóterip, Úkimet basshysyna depýtattyq saýal joldady, dep habarlaidy QazAqparat.
«16 naýryzdan bastap bizdiń elimiz tótenshe jaǵdai rejiminde. Osyǵan bailanysty qatań karantindik sharalar qabyldandy. Prezident óz sózinde «biz jergilikti jerdegi oryn alǵan naqty jaǵdaiǵa bailanysty áreket etemiz jáne óz qiyndyqtarymen eshkim de betpe-bet qalmaidy» atap aitty. Qazirgi ýaqytta eldiń ońtústiginde ornalasqan jylyjai sharýashylyqtary týraly sóz bolyp otyr. Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń málimeti boiynsha, respýblikada shamamen 1272,9 ga jylyjai, onyń ishinde 212,3 ga iri ónerkásiptik, jalpy alǵanda 5000-nan astam adam jumys isteidi. Karantin kezeńinde barlyq jylyjai sharýashylyǵy jumys kúshiniń oryn aýystyrýy boiynsha qiyndyqtardy bastan keshirýde», - dedi Sáken Qanybekov.
Onyń sózine qaraǵanda, azyq-túlik bazarlary, kókónis dúkenderi, kafeler men meiramhanalardyń jumysty toqtatýyna bailanysty jylyjai ónimine suranys kúrt túsken. «Mysaly búgingi kúni qiiardyń kelisi 100 teńgeden aspaidy, al ónerkásiptik jylyjailardaǵy ózindik quny 250 teńgeden artyq. Bul óz kezeginde jumys oryndaryn qysqartýǵa májbúrleidi. Ýaqyt aýyl sharýashylyǵy bizdiń negizgi resýrsymyz ekenin kórsetti, biraq ol tolyq kólemde paidalanylmai otyr», - dedi depýtat.
Onyń aitýynsha, bul másele Májilis qabyrǵasynda Aýyl sharýashylyǵy ministriniń atyna saýal túrinde birneshe ret kóterilgen.
«Biraq osy ýaqytqa deiin biz memlekettiń qoldaýyn kórip otyrǵan joqpyz. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáikes tótenshe jaǵdai kezeńinde qaryzdar men nesieler tólemin keiinge qaldyrý túrinde shaǵyn jáne orta biznes boiynsha birqatar keshendi sharalar qabyldandy. Bul bizneske túsetin júktemeni naqty jeńildetedi, alaida borysh odan qysqartylmaidy. Osyǵan qaramastan sala damyp keledi. Degenmen Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń saiasaty aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń kóptegen túrine sýbsidiialardy qarjylandyrýdy tómendetý boiynsha jumys júrgizý bolsa da, onyń ishinde eń qajet etetini maýsymaralyq kezeńde qorǵalǵan topyraqta ósiriletin kókónister bolyp tabylady», - dedi ol.
Depýtattyń sózinshe 2010 jyldan bastap AShM sýbsidiialaý qaǵidalaryna sáikes jergilikti atqarýshy organdar 1 gektarǵa 1,3 mln teńge esebinen jylyjailardyń shyǵyndaryn óteýge qarajat bólgen. Al 2017 jyldan bastap qorǵalǵan topyraqta daqyldardy óńdep ósirýdi sýbsidiialaý qaǵidalary ózgergen. Shyǵyndardy óteý jylyjai sharýashylyqtary úshin maýsymaralyq, iaǵni qysqy kezeńde kókónis daqyldaryn ósirýine kózdelgen bolatyn. Alaida 2018 jyly qorǵalǵan topyraqta kókónis ósirýge jumsalǵan shyǵyndardy óteý múlde toqtatylǵan.
«Tótenshe jaǵdai kezinde bul sala kóp zardap shekti. Memleketten qoldaý bolmaiynsha qorǵalǵan topyraq ónimi eksportta ǵana emes, Ózbekstan, Qyrǵyzstan, Ázirbaijan, Grýziia, Iran jáne Túrkiiadan kelgen ónimdermen qatar importty almastyrýǵa da básekege qabiletti bolmaidy. Qurmetti Asqar Uzaqbaiuly! AShM bir jylǵa nesie berý arqyly jylyjailar úshin syiaqy mólsherlemelerin qaita qarastyrýy kerek, sondai-aq ónerkásiptik jylyjailarǵa topyraqtyń barlyq shyǵyndarynyń (tuqymdar, tyńaitqyshtar, himikattar, kómir, gidroponika jáne basqalary) sýbsidiialaryn jańartý qajet. Energetika ministrligi elektr energiiasy boiynsha differentsialdy tarifti qarastyrý qajet dep sanaimyn. Bul mindetterdi sheshý ónerkásiptik jylyjailar sanyn ulǵaitýǵa, bul óz kezeginde maýsymaralyq kezeńinde kókónis baǵasyn ustap turýǵa, sondai-aq jumys oryndaryn saqtaýǵa múmkindik beredi», - dep túidi depýtat.