«Omikron» shtamy Qazaqstandaǵy epidahýalǵa qalai áser etip otyr? Bul suraqtyń jaýabyn QR Bas sanitar dárigeri, Densaýlyq saqtaý vitse-ministri Erlan Qiiasov aitty, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
- Erlan Ańsaǵanuly, Qazaqstanda bolǵan sońǵy oqiǵalar kezinde dárigerler qalai jumys istedi?
- Biz de barsha qazaqstandyqtarmen birge bolǵan qaiǵyly oqiǵalardy qatty ýaiymdadyq. Terroristik áreketterden zardap shekkenderdiń týystary men jaqyndaryna kóńil aitamyz.
Ahýaldy beibit jolmen retteýge baǵyttalǵan sharalarǵa qaramastan, ákimshilik mekemelerge, onyń ishinde meditsinalyq uiymdar men meditsina qyzmetkerlerine qarýly shabýyl jasaý, jedel kólikterin búldirý faktileri oryn aldy.
Densaýlyq saqtaý ministrligi táýlik btýyndaǵan qiyndyqtardy jedel sheship otyrý úshin halyqqa ýaqtyly meditsinalyq kómek kórsetýge qajet sharalardyń bárin qabyldandy.
Aita ketý kerek, ózderine tikelei qaýip tónse de áriptesterimiz halyqqa meditsinalyq kómek kórsetýdi jalǵastyrdy.
Ózimizdiń kásibi paryzymyzdy oryndai otyryp, biz QR Prezidenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń eldegi jaǵdaidy turaqtandyrý boiynsha qabyldaǵan sharalaryn tolyq qoldaimyz.
- Koronavirýs infektsiiasynyń «Omikron» shtamy nesimen qaýipti?
- Álemniń túkpir-túkpirindegi mamandar Omikron shtamynyń óte jyldam taraitynyn aityp otyr. Salystyrsaq, jańa virýstyń taralýy «Delta» shtamyna qaraǵanda 5 ese joǵary.
Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń málimeti boiynsha, jańa shtammen aýyrǵandar sany ár 2-3 kún saiyn eki ese artyp keledi. Mundai jyldamdyqpen kete berse, álemdegi koronavirýs juqtyrý deńgeii bir aptanyń ishinde 8 ese, al eki aptadan keiin 40 ese nasharlaýy múmkin.
Búgingi tańda álemde koronavirýs boiynsha aýrýshańdyqtyń qatty óskeni baiqalady. KVI-diń 275 millionnan astam jaǵdaiy tirkelgen. Táýligine 500 myńnan astam jaǵdai tirkelip, jalpy 5,3 millionnan astam adam qaitys bolǵan. Búgingi tańda «Omikron» virýsy álemniń 126 elinde anyqtaldy.
Sońǵy 14 kúnde aýrýdyń eń kóp ósýi Daniiada tirkeldi. Bul elde aýrý 70%-dan astam, Italiia men Shvetsiiada – 50%-ǵa, Frantsiia men Ulybritaniiada – 40%-ǵa, Norvegiia men Portýgaliiada – 30%-dan astam ósti.
- Koronavirýstyń jańa shtamy Qazaqstandaǵy epidahýalǵa qalaá áser etip jatyr?
- Qazaqstanda koronavirýs infektsiiasy boiynsha epidemiologiialyq ahýaldyń nasharlaýy baiqalady. 2022 jyldyń basynan beri COVID-19 juqtyrýdyń 16 000-nan astam jaǵdaiy tirkeldi.
Sońǵy táýlikte respýblikada 4 810 simptomdy jaǵdai jáne 79 simptomsyz jaǵdai tirkeldi. Al táýliktik syrqattaný dereginiń 77%-y 4 óńirge ktiesili. Olar – Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalary men Atyraý oblysy.
Koronavirýs infektsiiasy boiynsha epidemiologiialyq jaǵdaidy baǵalaý matritsasyna sáikes, respýblika jáne atalǵan 4 óńir «qyzyl» aimaqta tur. 6 óńir «sary» aimaqta – Aqtóbe, Batys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qyzylorda, Mańǵystaý jáne Pavlodar oblystary. Qalǵan 7 óńir jasyl aimaqta.
Sońǵy 7 kúnde koronavirýs infektsiiasymen syrqattanýdyń deńgeii búkil óńirlerde baiqalyp otyr. Bul «Omikron» shtamynyń taralýyna bailanysty.
- «Omikronnan» qalai qorǵanýǵa bolady?
- Koronavirýs infektsiiasynyń basqa túrlerimen salystyrǵanda, «Omikron» nusqasy 20-30 jastaǵy, iaǵni, adamdardyń eń belsendi tobyna qatty áser etedi. Sonymen qatar buryn aýyryp jazylǵandardyń qaita juqtyrý qaýpi de baiqalyp otyr.
Koronavirýs infektsiiasynyń tez taralýyna, onyń ishinde «Omikron» shtamyna halyqaralyq saparlardyń kóbeiýi, qoǵamdaǵy bailanys protsesteriniń jandaný yqpal etip otyr. Jańa jyl kezindei merekelik basqosýlar men sońǵy oqiǵalar syrqattaný deńgeiiniń ósýine sózsiz áser etti jáne qazir «Omikron» veldegi epidahýaldy ýshyqtyrǵanyn kórip otyrmyz.
«Omikron» shtamynyń klinikalyq belgileri mynadai: sharshaý, bastyń aýrýy, dene qyzýynyń kóterilýi.
Qazirgi tańda Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymy aýrýdyń aýyrtpalyǵy, klinikalyq kórinisteri men vaktsinalardyń tiimdiligi boiynsha boiynsha zertteýler júrgizip jatyr.
Búgingi tańda koronavirý vaktsinatsiiasy búkil álemde ózin-ózi oqshaýlaý men karantinge jalǵyz balama retinde tanyldy. Virýstyń jańa shtamdary taralmasyn desek, ujymdyq immýnitettiń qajetti deńgeiine qol jetkizý mańyzdy.
Búgingi tańda respýblika boiynsha ekpeniń birinshi komponentin 9 milionnan astam adam alǵan. Bul tiisti kontingenttiń 79,2%-y degen sóz. Ekpeniń ekinshi komponentin 8,5 mln adam qabyldaǵan, iaǵni, tiisti kontingenttiń 75,1%- degen sóz.
Budan basqa, jasóspirimderdi, júkti jáne bala emizetin áielderdi vaktsinatsiiamen qamtý úshin ministrlik «Pfizer» kompaniiasynyń «Comirnaty» vaktsinasynyń 4 mln 230 myń dozasyn satyp aldy.
«Pfizer» vaktsinasynyń birinshi komponentin 367 578 ada, ekinshi komponentin 157 210 adam aldy.
Búgingi tańda 600 myńǵa jýyq adam revaktsinatsiiadan ótti. Sondai-aq, 60 jastan asqan adamdardy «Pfizer» vaktsinasymen revaktsinatsiialaýdy bastaý josparlanýda.
Ýaqtyly júrgizilgen immýndaý koronavirýs infektsiiasynyń aýyr zardaptarynan qorǵaýǵa qabiletti nemese aýrýdyń jeńil ótýine yqpal etedi.
- Ózińiz koronavirýstyń jańa shtamy álemniń 126 eline taraǵanyn aittyńyz. Osyǵan bailanysty shetelderde qandai shekteýler engizilip jatyr?
- Álemdegi epidemiologiialyq jaǵdaidyń nasharlaýyna bailanysty kóptegen elderde qatań shekteý sharalary qabyldanýda.
Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń arnaiy ókili shektedi kúsheitpese, ahýaldyń ýshyǵa túsetinin boljap otyr. Mysaly, AQSh-ta táýligine 1 million 130 myńnan astam jańa jaǵdai tirkelgen. Bul pandemiia bastalǵannan beri tirkelgen absoliýtti maksimým.
Shekteýlerdi kúsheitip jatqan elder kóp. Aýstriiada búginnen bastap tipti kóshede eki metr ara qashyqty saqtaý múmkin bolmasa, betperde kiiý mindetti dep tanyldy. Azyq-túliktik emes dúkenderge kirýge vaktsinatsiia týraly sertifikat nemese tiisti anyqtama bolǵan jaǵdaida ruqsat etiledi. Úndistanǵa kirýdiń jańa erejeleri paida boldy. Endi elge kelgenderdiń bárin bir aptalyq úi karantinine jiberip, birneshe márte PTR synaqtaryn tapsyrý qajet.
Búkil álemdegi siiaqty Qazaqstanda da aýrýshańdyq deńgeii neǵurlym joǵary óńirlerde qosymsha saqtyq sharalaryn engizý josparlanyp otyr. Ashyq jobasy aiasynda algoritmge sáikes qosymsha shekteý sharalaryn engizý josparlanýda.
Shetelden elge qaitqan kezde merzimi 72 saǵattan aspaityn PTR testileýdiń teris nátijesi bar anyqtamanyń bolýy mindettelmek.
- Ár azamat aýrýǵa shaldyqpaý úshin qandai aldyn alý sharalaryn saqtaýy qajet?
- Bul jerde koronavirýs infektsiiasynyń udaiy mýtatsiiaǵa ushyraitynyn, sondai-aq «Omikron» shtamynyń juǵý kórsetkishi joǵary ekenin eskerý kerek.
Qys ailarynda jiti respiratorlyq virýstar da órshidi. Sol úshin ár adam jaǵdaiǵa barynsha jaýapkershilikpen qarap, basqalarǵa jáne ózine juqtyrmaý úshin qamdanýy kerek. Halyq kóp jinalatyn oryndarǵa barýdan bas tartý, ujymdyq is-sharalardy ótkizbeý jáne qatyspaý usynylady. Jumys oryndarynda mindetti túrde maska taǵý, áleýmettik qashyqty jáne jeke gigiena erejelerin saqtaý, úi-jailardy ózińiz de qonaq shaqyrýdy shegere turyńyz.
Koronavirýs infektsisiianyń alǵashqy belgileri paida bolǵan kezde gipotermiiaǵa jol bermeńiz. Iaǵni, úiden shyqpai, meditsinalyq kómekke júginińiz.
Táýekel tobyna jatatyn jaqyndaryńyz ben týystaryńyzǵa qaýip tóndirmeńiz. Eń durysy qashyqtan bailanysýdyńzamanaýiquraldaryn qoldaný kerek.
- Suhbatyńyzǵa rahmet!
