primeminister.kz
Qazaqstan Premer-Ministri Oljas Bektenov Jetisý oblysyna jumys sapary aiasynda óńirdiń áleýmettik-ekonomikalyq damýymen tanysyp, AÓK, óńdeý ónerkásibin jáne týrizmdi damytý, ekonomikaǵa qosatyn úlesin arttyrý úshin ShOB-ty qoldaý sharalary boiynsha birqatar naqty tapsyrmalar berdi.
Óńirde Úkimet basshysyna Alakól aýdany Úsharal qalasynyń áýejaiynda rekonstrýktsiialaý nátijesinde iri áýe kemelerin qabyldai bastaǵan ushý-qoný jolaǵynyń jumysy týraly baiandaldy. Nysan týristik aǵynnyń ósýin eskere otyryp, týrizmdi damytý úshin erekshe mańyzǵa ie. Búginde Astana, Almaty, Taldyqorǵan qalalaryna reister oryndalady. Biyl áýe reisterin sýbsidiialaýǵa 653 mln teńge bólindi, bul quny 8-18 myń teńge bolatyn 20 myńǵa jýyq biletti satýǵa múmkindik berdi.
Jetisý oblysynyń ákimi Beibit Isabaev Prezidenttiń biylǵy maýsym aiynda týrizmdi damytý boiynsha ótken keńeste bergen shaǵyn aviatsiiany damytý jónindegi tapsyrmasyn iske asyrý aiasynda ótkizý qabileti saǵatyna 75 jolaýshyny quraityn Úsharal qalasy áýejaiynyń qosymsha terminaly qurylysynyń jobalaý-smetalyq qujattamasy ázirlenip jatqanyn baiandady. Qazirgi infraqurylymdy eskere otyryp, nysandar saǵatyna 125 jolaýshyǵa qyzmet kórsetetin bolady. Jalpy, ótken jyly óńirge 2 mln demalýshy kelgen, 17 jańa týrizm nysany iske qosylyp, 3,5 mlrd teńge jeke investitsiia tartylǵan. Týrizm salasyn odan ári damytý úshin Úkimet basshysy investitsiia tartý jáne tiisti infraqurylym qurý jumystaryn kúsheitýdi tapsyrdy.
Jartyjyldyq qorytyndysyna sáikes Jetisý oblysynyń qysqamerzimdi ekonomikalyq indikatory 110,7%-dy qurady. Máselen, saýda-sattyq kólemi 23%-ǵa, qurylys jumystarynyń kólemi – 33,8%-ǵa nemese 1,3 esege, bailanys – 7,5%-ǵa artty.
Jalpy, óńir áleýetin agroónerkásip kesheni, óńdeý ónerkásibi jáne logistika quraidy.
Oblys ekonomikasy qurylymyndaǵy AÓK úlesi 15,2%-dy quraidy. Aýyl sharýashylyǵyndaǵy ósim biylǵy qańtar-maýsym ailarynda 1,2%-dy kórsetti. Salany damytý úshin 2022 jyldan beri paidalanylmai jatqan 1,2 mln gektar jer anyqtalyp, memleket menshigine qaitaryldy, onyń 800 myń gektardan astamy aýyl sharýashylyǵy ainalymyna tartyldy. Sýarý jelilerin qalpyna keltirý jáne innovatsiialyq agrotehnologiialardy qoldaný arqyly daqyl ónimdiligin arttyrý jumystary júrgizilýde. Ákimdiktiń málimetinshe, egin jinaý naýqanyn eskere otyryp, sala kórsetkishteriniń ósýi kútilýde.
Úkimet basshysy Oljas Bektenov biyl óńirdiń AÓK salasyn qarjylandyrý kólemi ulǵaitylǵanyn atap ótti.
Shaǵyn jáne orta biznes nesieleri boiynsha paiyzdyq mólsherlemeni sýbsidiialaýdy arttyrýǵa 23 mlrd teńge qarajat aýdaryldy. Osyǵan bailanysty Aýyl sharýashylyǵy ministrligine ákimdikpen birlesip, aýyl sharýashylyǵy men qaita óńdeý sektoryn damytýǵa basa nazar aýdarý tapsyryldy.
Óńirde JÓÓ úlesi 11,2% quraityn óńdeý ónerkásibin damytý maqsatynda Premer-Ministrdiń tapsyrmasy boiynsha qolda bar óndiristik kórsetkishterdi keńeitý jáne tolyq qýatqa shyǵarý jumystary júrgizilip keledi. Atalǵan sharalar «Alatsem», «Qainar AKB», «Almaz Keramiks», «ASMA Indastrial», «SSA Feed Mills», «Maiiami Solar», «Sýffle Qazaqstan ýyt zaýyty», «Aqsý qant zaýyty» JShS qamtidy. Sondai-aq buǵan deiin toqtap turǵan «Jetisý Majiko agrokesheni» kásipornyn iske qosý jumystary pysyqtalýda. Oblysta 29 myńnan astam adam jumys isteitin, 554 ónerkásip kásiporny (onyń ishinde 11-i – júie quraýshy kásiporyn) bar. Biyl 1,5 myńnan astam jumys ornyn quryp, 58 investitsiialyq jobany iske asyrý josparlanyp otyr. Jalpy, jyl basynan beri 1,4 ese ósimmen 136,6 mlrd teńge investitsiia tartyldy, onyń ishinde jeke investitsiialar 2 esege – 103,5 mlrd teńgege deiin artty. 2024 jyldyń sońyna deiin 375 mlrd teńge kóleminde investitsiia tartý josparlanǵan.
Úkimet basshysy jańa óndiris oryndaryn ashý úshin investorlardy tartý jumysyn kúsheitýdi tapsyrdy.
Ekonomikaǵa investitsiia tartýdyń negizgi faktory – infraqurylymdy damytý boiynsha qabyldanǵan sharalar.
Biyl «Taldyqorǵan – Úsharal» (287-615 km) jáne «Saryózek – Kóktal» (45-68 km) respýblikalyq mańyzy bar avtojol ýchaskeleri paidalanýǵa beriledi. Sondai-aq «Lepsi – Balqash kóli» (0-27 km) avtojolynda jóndeý jumystary tolyq aiaqtaldy. Jyl aiaǵyna deiin «Almaty – Óskemen – Lepsi – Aqtoǵai» avtomobil jolynyń 90 shaqyrymy asfaltpen jabylady, qalǵan 15 shaqyrymyna 2025 jylǵy týristik maýsymǵa deiin tóseledi. Biylǵy jospar – 182 shaqyrym oblystyq mańyzy bar joldar men 54 eldi mekenniń ishki kóshelerin jóndeý. Jalpy, jyl sońyna qarai oblysta ekinshi jáne úshinshi sanattaǵy 336 km jol ashylady, bul jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaidaǵy oblystyq mańyzy bar avtojoldardyń úlesin 93%-dan 95%-ǵa deiin arttyrady.
Áleýmettik infraqurylymnyń jai-kúiin jaqsartýdyń oń dinamikasy atap ótildi. Máselen, Jetisý oblysy qurylǵan sátten bastap kúrdeli jóndeý men jańasyn salýdy talap etetin áleýmettik nysandar orta eseppen 50%-ǵa jańartyldy. Buǵan qosa, jyl sońyna deiin óńirde keminde 349 myń m2 turǵyn úi salý josparda bar. Halyqtyń áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan toptary úshin 866 páter satyp alýǵa 13,4 mlrd teńge qarastyrylǵan.
