OQO-da ǵalymdar men jastar latyn álipbiine kóshý máselesin talqylady

OQO-da ǵalymdar men jastar latyn álipbiine kóshý máselesin talqylady

Ońtústik Qazaqstan pedagogikalyq ýniversitetinde «Latyn álipbiine kóshý-rýhani jańǵyrýǵa qadam» atty keleli keńes ótti. Sharaǵa joǵarǵy oqý ornynyń ǵalymdary men ustazdary, 500-den astam stýdenti qatysty, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.

Jiynda oblystyq jastar resýrstyq ortalyǵynyń direktory Bereke Dúisebekov, latyn grafikasyna ótý zaman talaby ekenin aitsa, filologiia ǵylymynyń kandidaty Maqsat Aqqululy «Latyn álipbiine kóshý-mádenietimizdiń tarihyndaǵy jańa beles» degen taqyrypta baiandama jasady. Sonymen qatar, pedagogika ǵylymdarynyń doktory, professor Qulahmet Moldabek latyn qarpine kóshýdiń negizgi 20 sebebin atap ótti. Qazirgi tańda qyryq eki áripti kirill árpiniń kesirinen qazaq tilinde birizdilik joiyla bastady. Ár ǵalym, ár gazet, ár adam óz betinshe grammatikalyq, orfografiialyq ereje qalyptastyryp aldy. Professor bul arada bir sózdi birneshe nusqada tańbalaityn respýblikalyq basylymdardy, túrlishe jazý erejesin usynǵan orfografiialyq sózdikterdi meńzedi.

«Búginde latyn jazýyna kóshýdiń birneshe sebepteri bar. Bizdiń elimizde naqty mindetter aiqyndalyp qoidy. Atap aitqanda, latyn grafikasyna kóshýdiń túpki maqsaty - ulttyq ári túrkilik biregeilikti qalyptastyrý, qazaq tilin álemdik aqparat keńistigine engizý ári memlekettik til mártebesin nyǵaitý. Atalǵan aiqyn maqsattardy aqparat quraldary arqyly túsindirý kerek», - dedi Maqsat Aqqululy óz baiandamasynda.

Ǵalym óz oiyn osyǵan deiin úsh márte álipbi aýystyrǵan qazaq halqynyń búgingi rýhani beinesimen sabaqtastyrdy. Qazaq tiliniń kósh basynda turǵan Júsip Balasaǵun, Mahmud Qashqari, Ahmet Iasaýi eńbekterin atap, ulttyq qundylyqtardy qaita jańǵyrtýda latyn grafikasynyń mańyzy erekshe ekendigin jetkizdi. Al, tildik pánder kafedrasynyń aǵa oqytýshysy Gúlnár Aqylbaeva, «Latyn álipbii arqyly Memlekettik til tazalyǵyn qalyptastyrý» degen taqyrypta baiandama jasap, kirill árpi qoldanysqa engen kezdegi qazaq álipbiiniń dybystalýyna úlken nuqsan kelgeni jóninde keńinen áńgimelep berdi.

Sharaǵa belsendi túrde atsalysqan jastar da elimizdiń latyn álipbiine kóshýin qoldaityndaryn jetkizip, latyn qarpin qoldanysqa engizý kezeńin birlese júzege asyrýǵa daiyn ekenderin aitty.