Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti
Nazarbaev Nursultan Ábishulyna
Asa qurmetti Nursultan Ábishuly!
Sizdiń 2019 jylǵy 27 aqpan kúni ótkizilgen «Nur Otan» partiiasynyń kezekti XVIII sezindegi elimiz boiynsha halyqtyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan óńirlik saiasatty júzege asyrý maqsatyndaǵy, Qazaqstannyń árbir óńiri strategiialyq turǵydan mańyzyn eskere otyryp, ómir súrý sapasy boiynsha jetildirilgen óńirlik standarttaryna negizdelgen Úkimetke berilgen elimizdiń Jańa Kartasyn qalyptastyrý qajettigi týraly tapsyrmalaryńyzǵa Túrkistan oblysyndaǵy Myrzashól óńiriniń jurtshylyǵy ystyq yqylaspen qyzý qoldaý bildirip otyr.
Ózińizdiń 2018 jylǵy 5 maýsymdaǵy № 698 Jarlyǵyńyzben Maqtaaral aýdanyn bólý jolymen əkimshilik ortalyǵy Jetisai qalasyndaǵy Jetisai aýdany, əkimshilik ortalyǵy Myrzakent kentindegi Maqtaaral aýdany qurylǵanyn, sonymen birge Sizdiń 2018 jylǵy 19 maýsymdaǵy № 702 «Qazaqstan Respýblikasynyń ákimshilik-aýmaqtyq qurylysynyń keibir máseleleri týraly» Jarlyǵyńyzben oblystyń resmi ataýy Túrkistan oblysy dep ózgertilip, óńirdiń ákimshilik ortalyǵy Shymkent qalasynan Túrkistan qalasyna kóshirilýin de jergilikti halyq erekshe qýanyshpen qarsy aldy.
Sizdiń «Nur Otan» partiiasynyń XVIII sezinde usynǵan halyqty áleýmettik qoldaýdy kúsheitýge jáne azamattardyń turmys sapasyn arttyrýǵa arnalǵan sharalaryńyzdy, osy maqsatqa biýdjetten jáne Ulttyq qordan qomaqty qarjy bólý týraly Úkimetke bergen tapsyrmalaryńyz boiynsha bul qarajat az qamtylǵan azamattarǵa áleýmettik qoldaý kórsetý isin kúsheitý, halyqtyń áleýmettik turǵydan álsiz toptarynyń baspana jaǵdaiyn jaqsartý múmkindikterin arttyrý jáne óńirlerdi damytý saiasatyn túbegeili ózgertý sekildi mańyzdy mindetterdi sheshýge baǵyttalýy Myrzashól óńiriniń halqyna airyqsha qulshynys syilap otyr.
Sondai-aq 2018 jylǵy 5 qazandaǵy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty Qazaqstan halqyna joldaýyńyzda: «Elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet», - dep atap kórsete otyryp, 2019 jyldyń 1 qyrkúiegine deiin Elimizdiń 2030 jylǵa deiingi aýmaqtyq-keńistiktik damýynyń boljamdy shemasyn jáne Óńirlerdi damytýdyń 2025 jylǵa deiingi pragmatikalyq baǵdarlamasyn ázirleýdi tapsyrǵan edińiz.
Osyǵan orai, Ózińizdiń 1997 jylǵy 24 sáýirdegi № 3474 Jarlyǵyńyzben taratylǵan Myrzashól óńirindegi Asyqata aýdanyn qaita ashý máselesi qazirgi kezde óte ózekti bolyp otyr.
Sizdiń tapsyrmańyzben Myrzashól óńiri jurtshylyǵynyń talap-tilekteri boiynsha tiisinshe qajetti qujattar daiyndalyp, «Elektrondyq úkimet» veb-portalynda 2018 jylǵy 23 aqpanda Elbasymyz – Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń Ońtústiktegi Maqtaaral jáne Saryaǵash aýdandaryn bes aýdanǵa bólip, burynǵy Maqtaaral, Jetisai, Asyqata, Saryaǵash jáne Keles aýdandaryn qalpyna keltirý týraly arnaiy Jarlyǵynyń, al 2018 jylǵy 28 aqpan kúni «Elektrondyq úkimet» veb-portalynda tiisinshe Qazaqstan Respýblikasy Úkimetiniń «Ońtústik Qazaqstan oblysy Asyqata, Keles, Jetisai, Maqtaaral jáne Saryaǵash aýdandarynyń shekaralaryn belgileý týraly» qaýlysynyń jobalary jariialanǵan bolatyn.
Joǵaryda atalǵan mańyzdy resmi qujattardyń jobalarynda jáne ǵalymdardyń ǵylymi saraptamalyq usynystarynda Myrzashól óńirindegi 1997 jyly bir aýdanǵa biriktirilgen úsh aýdandy da – Maqtaaral, Jetisai jáne Asyqata aýdandaryn burynǵy tarihi qalpyna keltire otyryp úsh aýdan etip qaita qurý – qazirgi ýaqyt talaby ekeni, óitkeni qajetti aqparatty halyqqa der kezinde jetkizý, qadaǵalaý, baqylaý, halyqqa qyzmet kórsetý tiimdiligi artatyny erekshe atap kórsetilgen edi.
Ǵylymi sarapshylardyń tujyrymdaryna súiensek, saiasi turǵydan alǵanda, qazirgi tańda burynǵy Asyqata aýdanynyń ashylmai qalýy saldarynan Myrzashól óńiriniń keibir eldi mekenderinde, ásirese, shalǵaida ornalasqan aimaqtarda ekonomikalyq-áleýmettik máselelerdi sheshýdegi oń ózgerister óte baiaý júrgizilip jatyr.
Halyq sanynyń kóptigine bailanysty eldi mekenderdi jedel basqarýda da kóptegen qiyndyqtar týyndap otyr. Bul jaǵdai, ásirese, shalǵaidaǵy aýyldardaǵy áleýmettik infraqurylymdardyń jedel damýyna keri áserin tigizýde. Qazirgi talapqa sai kúndelikti atqarylyp jatqan jumystardy tekserip, baqylap otyrý men qordalanyp qalǵan kúrdeli máselelerdi der kezinde, jedel sheshýde qolbailaý bolatyn kúrdeli máseleler kóbeiip, qiyndyqtar týǵyzýda.
Qarapaiym halyq keide qajetti anyqtamalardy nemese basqa da qujattardy alý úshin sonaý shalǵaidaǵy eldi mekenderden áýre-sarsańǵa túsip, qazirgi aýdan ortalyǵy Jetisai qalasyna qatynaýyna týra kelip otyr. Bul rette jurtshylyqtyń aýdan ortalyǵyna qatynaýy aldymen burynnan qalyptasqan burynǵy aýdan ortalyǵy Asyqata kentine jetý, sodan keiin ǵana Jetisai qalasyna qatynaý arqyly oryn alýda.
Myrzashól óńirinde turyp jatqan jergilikti halyqtyń áleýmettik jaǵdaiyna jáne aimaqtyń ekonomikalyq damýyna boljamdyq saraptama jasaǵan ǵalymdar men bilikti sarapshy-mamandardyń 1997 jyly bir aýdanǵa biriktirilgen burynǵy Maqtaaral, Jetisai jáne Asyqata aýdandarynyń úsheýin de qaita qalpyna keltirý qajettigi týraly joǵaryda baiandalǵan usynystary men qorytyndylaryna qaramastan, 20 jyldan astam ýaqyt boiy sol kezdegi ekonomikalyq qiyndyqtardyń saldarynan ýaqytsha bir aýdanǵa biriktirilgen Maqtaaral jáne Jetisai aýdandary 2018 jylǵy 5 maýsymda qaita ashyldy da, al Asyqata aýdany qurylmai qaldy, tarihi qalpyna keltirilmedi.
Osyǵan bailanysty Myrzashól óńiriniń halqy Sizden Ózińizdiń 1997 jylǵy 24 sáýirdegi № 3474 Jarlyǵyńyzben taratylǵan Asyqata aýdanyn qaita ashyp berýińizdi ótinip otyr.
Eger Myrzashól óńirin igerý jumystary qarqyndy júrgizilgen tusta – sonaý 1940 jylǵy 10 qarashadaǵy Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi Tóralqasynyń arnaiy Jarlyǵymen qurylǵan, kelesi jyly shańyraq kótergenine 80 jyl tolatyn, ókinishke qarai, 1997 jyly jabylyp qalǵan Asyqata aýdany qaitadan qurylatyn bolsa, onda Myrzashól óńirindegi aimaqtardy basqarý júiesiniń sapasy artyp, tiisinshe memlekettik baǵdarlamalar men Úkimetten, oblystan kelgen tapsyrmalardyń oryndalýyna baqylaý jasaý da jaqsara túser edi.
Asyqata aýdanynyń qaita ashylýy Myrzashól óńirindegi eldi mekenderdegi halyqtyń ózekti áleýmettik máselelerin jáne infraqurylymdarmen qamtamasyz etý mindetterin jedel jáne sapaly sheshýge septigin tigizer edi.
Eger Asyqata aýdany qaita qurylatyn bolsa, onda Asyqata aýdanynyń quramyna 93 myńnan astam halyqty qamtityn 1 kent (aýdan ortalyǵy Asyqata kenti), 7 aýyldyq okrýg, 83 eldi meken engizilip, al Jetisai aýdanynyń quramyna 103 myńnan astam halyq, 1 qala (qazirgi aýdan ortalyǵy Jetisai qalasy), 6 aýyldyq okrýg, 42 eldi meken biriktiriletin edi.
Eger Asyqata aýdany qaita qurylatyn bolsa, onda Asyqata aýdanynyń aýmaǵy 64 435 gektardy, al Jetisai aýdanynyń aýmaǵy 55 992 gektardy quraityn edi.
Elimizdiń halyqaralyq dárejedegi mártebesi jańa sapalyq deńgeige kóterilip, Ózbekstan Respýblikasymen shekaralas aýdandarda úsh aýdannyń – Maqtaaral, Jetisai jáne Asyqata aýdandarynyń bolýy elimiz ekonomikasynyń óndiristik jáne beióndiristik salalarynyń alǵa qarai qaryshtap damýyna jańa serpin berip, sonyń nátijesinde Myrzashól óńiriniń halqy arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeiin anaǵurlym tómendetýge qol jetkizýge múmkindik beretin edi.
Jetisai aýdanynyń ákimshilik ortalyǵy Jetisai aýdanynda qalatyndyqtan, qosymsha biýdjet shyǵyndary ortalyǵy Asyqata kenti bolatyn Asyqata aýdanyn ashýǵa jumsalatyn edi.
Sonymen birge Myrzashól óńiriniń jergilikti halqy Sizden mynadai máselege de nazar aýdarýyńyzdy surap otyr.
Resmi málimetter boiynsha búginde Atakent kentinde – 18 myńnan astam, Myrzakent kentinde – 15 myńǵa jýyq, Asyqata kentinde – 12 myńnan astam halyq turady.
Osyǵan orai, «Qazaqstan Respýblikasynyń ákimshilik-aýmaqtyq qurylysy týraly» Qazaqstan Respýblikasynyń 1993 jylǵy 8 jeltoqsandaǵy № 2572-XII Zańynyń 3-shi babyna sáikes aýdandyq mańyzy bar qalalarǵa aýmaǵynda ónerkásip oryndary, kommýnaldyq sharýashylyq, memlekettik turǵyn úi qory, oqý jáne mádeni-aǵartý, emdeý men saýda obektileriniń damyǵan jelisi bar, halqynyń sany keminde 10 myń adam bolatyn, halqynyń jalpy sanynyń úshten ekisinen astamyn jumysshylar, qyzmetshiler jáne olardyń otbasy músheleri quraityn eldi mekender jatatynyn eskere kelip, Myrzakent, Atakent jáne Asyqata kentterine qala mártebesi berilse, durys bolar edi.
Myrzashól óńiriniń halqy Sizden Ózińiz «Nur Otan» partiiasynyń XVIII sezinde Úkimetke bergen tapsyrmalaryńyz boiynsha áleýmettik salaǵa, onyń ishinde shaǵyn jáne monoqalalardy damytý úshin jyl saiyn bólineiin dep otyrǵan 10 milliard teńge qarjydan Myrzakent, Atakent jáne Asyqata kentterine qala mártebesin berip, atalǵan eldi mekenderdi damytýǵa da tiisinshe qarajat bólinýin surap otyr.
Buǵan qosa Sizdiń arnaiy tapsyrmańyzben 2025 jylǵa deiin oblystyq jáne aýdandyq mańyzdaǵy joldardy jóndeý jumystaryn júzege asyrý úshin qosymsha bólinetin 350 milliard teńge qarjydan Myrzashól óńirin Shymkent jáne Túrkistan qalalaryn bailanystyratyn joldardy jóndeýge qarajat qarastyrylsa eken deidi jergilikti jurtshylyq.
Sondai-aq Myrzashól óńiriniń turǵyndary aýyl halqynyń turmysyn jaqsartý maqsatynda ázirlenetin «Aýyl – el besigi» arnaiy jobasyn júzege asyrý úshin qarastyrylyp otyrǵan 2019-2021 jyldarǵa arnalǵan 90 milliard teńge kólemindegi qarjydan Myrzashól óńiriniń alys aýyldaryn kórkeitýge de tiisinshe qarajat úlesi bólinýin ótinedi.
Qoryta aitsaq, Sizden sonaý 1940 jyly qurylyp, 1997 jyly jabylyp qalǵan, Túrkistan oblysynyń buǵan deiingi basshylarynyń tikelei kinásinen ashylmai qalǵan Myrzashól óńirindegi Asyqata aýdanyn qaita qurýyńyzdy suraimyz. Asyqata aýdany qaita ashylsa, Myrzashól óńirinde jańa jumys oryndary ashylyp, jastarymyz jumyssyzdyqtan arylyp, jergilikti halyqtyń turmys jaǵdaiy jaqsara túser edi.
Myrzashól óńiriniń turǵyndary Ózińizdiń – Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń halyq úshin jasap jatqan barlyq bastamalary men saliqaly saiasatyna qoldaý bildire otyryp, osy ótinishti aiaqsyz qaldyrmai, sheship beredi dep úmittenedi.
Myrzantai Qojabaiuly JAQYP,
L.N. Gýmilev atyndaǵy Eýraziia ulttyq ýniversiteti Teleradio jáne qoǵammen bailanys kafedrasynyń dotsenti (of Associate Professor), filologiia ǵylymdarynyń kandidaty (PhD), «Zertteýshi» Respýblikalyq ǵylymi-bilim berý ortalyǵy» mekemesiniń direktory.
