«Bir qaraǵanda arheologiia men jahandyq jylyný arasynda esh bailanys joq siiaqty kórinedi. Degenmen, muzdyqtardyń erýi nátijesinde búgingi kúnge deiin óte jaqsy kúide saqtalǵan eskertkishter tabylýda», - dep jazady Slate.fr basylymy.
Avtordyń jazýynsha, búgingi tańda muz arheologiiasy degen jańa ǵylymi pán paida bolǵan.
«Muz arheologiiasy - muz astyndaǵy tarihi eskertkishterdi taýyp, zertteýmen ainalysady. Mundai zattar muz astynda qatyp qalǵandyqtan, jaqsy kúide saqtalǵan», - deidi Shveitsariiadaǵy Val tarihi mýzeiininiń qyzmetkeri Per-Iv Niko.
«Ǵylymi pán retinde muz arheologiiasy biregei sala sanalady. Birinshiden, onyń paida bolýynyń ózi erekshe. 1991 jyly qyrkúiek aiynda Italia - Avstriia shekarasynda júrgen jup muz astynan shyqqan adam denesin taýyp alǵan. Ol mýmiia Etstal taýynyń qurmetine Etsi atalyp ketti. Ǵalymdar basynda bul joǵalyp ketken alpinist denesi dep oilady. Al arheologtar deneniń 5 myń jyl burynǵy mýmiia ekenin anyqtady», dep jazady avtor.
Onyń sózine qaraǵanda, muz arheologiiasynyń basty mindeti ejelgi kezeńdegi taý turǵyndaryna basqasha kózqaras usyný.
«Muz astynan tabylǵan kiimder men aksessaýarlardyń sapasy tańǵaldyrady. Alpi taýlarynyń mańynan 2800 metr tereńdikte tabylǵan zattar b.z.d. 3800-3700 jyldardaǵy ádispen jasalǵan. Keibir teri aiaq kiimder tipti b.z.d. VIII-VI ǵasyrǵa tán», deidi Niko.
Onyń paiymyna qaraǵanda, jahandyq jylyný nátijesinde muzdar jyldam erip, muz astyndaǵy tarihi eskertkishter sý betine shyǵyp, óte jyldam buzylyp jatyr.
«Sol sebepti adamdar tarihi obekt taýyp alsa, ony qozǵamai, arheologtarǵa habarlaýy kerek», deidi ol.
