Kóp ýaqyt boiy Shákárim Qudaiberdiulynyń naqty beinesin kórýge múmkindik beretin tek bir fotosýreti ǵana belgili bolyp keldi. Ol 1912 jyly Semei qalasyndaǵy foto túsiretin arnaiy salonda túsirilgen portrettik fotosýret edi. Ol fotosýretti NKVD tárkilegen kóptegen qoljazbalar men kitaptardy jaǵyp jatqan kezde taýyp alyp, basyn qaterge tigip, qajynyń beinesin saqtap qalǵan Sháýken (shyn aty Orazǵali) Ábdýáliuly uly týraly óte kóp jazylǵan edi. Keiinnen M.Áýezovtiń úiinde Sháýken Ahat Shákárimulyna tabystap, aqynnyń uly qaitys bolǵannan keiin bul foto Ahat Shákárimulynyń Abai mýzeiine qabyldanǵan kollektsiiasymen birge uly aqyn mýzeiiniń qorynda saqtalyp keledi. Sońǵy on jyl shamasynda aqynnyń taǵy da eki fotosýreti tabylyp, qazirgi kúni olar aqyn týraly qundy derekkózi bolyp kóptiń nazarynda júrgen fotosýretter ekendigi málim. Abaidyń memlekettik qoryq-mýzeii qyzmetkerleriniń júieli izdenisteriniń nátijesinde 2014 jyly Máskeý qalasyndaǵy Resei Ǵylym Akademiiasynyń N.N.Miklýho-Maklai atyndaǵy etnologiia jáne antropologiia institýtynyń arhivinen Shákárimniń 1927 jylǵy fotosýretiniń túpnusqasy tabyldy.
1927 jyly etnograf Fedor Artýrovich Fielstrýp Qazaqstan jerine ekspeditsiiaǵa keledi. Onyń sapary Baianaýyldan bastalyp, Jetisý jerinde aiaqtalǵan eken. Ekspeditsiianyń maqsaty – keń baitaq jerdi mekendegen qazaq halqynyń ár óńirdegi ulttyq dástúrleri men turmys-tirshiligine qatysty derekter jinaý edi. Etnograf óziniń jazbalarynda qazaq dástúrleriniń ár óńirde ózindik ortaq uqsastyǵy men erekshelikterine aiyryqsha mán bergen. Shyńǵystaý óńirine kelgende arnaiy Shákárim Qudaiberdiulyn izdep kelip, odan qus baptaýǵa qatysty derektermen qatar qazaq halqynyń turmysy men dástúrlerine qatysty jan-jaqty málimetterdi asyqpai, birneshe kún boiy suhbattasyp, jazyp alǵan.
Ǵylymi issapardyń nátijesinde belgili zertteýshi M.Ábdeshevtiń joramaldap Shákárim qajynyń sýreti degen qus ustap túsken sýretin naqty kim túsirgeni jáne ony túsirgen ýaqyty naqtylandy. Sýrettiń syrtynda F.Fielstrýptyń latyn grafikasymen oryssha jazylǵan jazbasy bar «Shakarim hadji so svoim berkýtom» degen jazbasy bar. Ol tek Shákárimdi ǵana emes, aýyl adamdaryn, aýyldyń jalpy kórinisin, Shákárimniń qusyn da jeke fotosýretke túsirip, olardyń syrtyna jazbalar qaldyrǵan. Osy jazbalarǵa súiene otyryp, Shákárimniń fotosýreti 1927 jyly 6 shilde kúni túsirilgen dep aita alamyz.
Qazirgi kúni aqynnyń osy sýreti jáne Shákárim aýylynyń kórinisi beinelengen fotosýretti Abaidyń memlekettik qoryq-mýzeiiniń Semei qalasyndaǵy Bas mýzeiindegi Abaidyń aqyn shákirtteriniń biregeii Shákárim Qudaiberdiulyna arnalǵan zaldan kórýge bolady.
Meiramgúl QAIRAMBAEVA,
Abaidyń memlekettik qoryq-mýzeii
direktorynyń ǵylymi jumystar jónindegi
orynbasary.
