2019 jyldyń 11 aiynda memlekettik biýdjetke 8 trln teńgeden astam qarajat tústi. Bul týraly Premer-Ministr Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken QR Úkimetiniń otyrysynda Premer-Ministrdiń birinshi orynbasary - Qarjy ministri Álihan Smaiylov baiandady, dep habarlaidy primeminister.kz saity.
«2019 jyldyń 11 aiynyń qortyndysy boiynsha memlekettik biýdjetke 8 trln 514 mlrd teńge kiris jinaldy. Memlekettik biýdjet boiynsha kirister 101,3%-ǵa, respýblikalyq - 100,3%-ǵa jáne jergilikti biýdjetter boiynsha – 104,1%-ǵa asyra oryndaldy. Respýblikalyq biýdjettiń taza kiristeri 6 trln 219 mlrd teńgeni qurady», — dedi Á. Smaiylov.
Aǵymdaǵy jyldyń 11 aiynda ótken jyldyń dál osy kezeńine qaraǵanda memlekettik biýdjettiń kiristeri 115%-ǵa nemese 1 trln 129 mlrd teńgege, respýblikalyq biýdjet kiristeri 118%-ǵa nemese 965 mlrd teńgege jáne jergilikti biýdjetter kirister 107,7%-ǵa nemese 165 mlrd teńgege óskenin atap ótken jón.
Kiristerdiń ósý qarqyny negizinen kelesi salyqtar esebinen qalyptasty: ishki taýarlarǵa salynatyn qosylǵan qun salyǵy, korporativtik tabys jáne halyqaralyq saýda men syrtqy operatsiialarǵa salynatyn salyqtar.
Salyqtardyń kóleminiń ulǵaiýyna salyq jáne keden ákimshilendirýdi jaqsartýmen birge, 2019 jyldyń qańtar-qazan ailarynda ótken jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda, ekonomikanyń kelesi salalaryndaǵy taýarlar men qyzmetterdiń ósýi sebep boldy: qurylys – 112,7%, saýda – 107,5%, kólik – 105,6%, bailanys - 104,5%, óndiris – 103,5%.
Jergilikti biýdjeterdiń kiristeri Nur-Sultan qalasy men Manǵystaý oblysyn qospaǵanda, barlyq óńirlerde artyǵymen oryndaldy.
Sonymen qosa, Qarjy ministrliginiń málimetterinshe, jalpy memlekettik biýdjettiń shyǵystary 98,3%-ǵa, respýblikalyq biýdjet kiristeri 99,4%-ǵa jáne jergilikti biýdjetter kiristeri 97,4%-ǵa atqaryldy.
Esepti kezeńde memlekettik biýdjetten 12 trln 352 mlrd teńge bólindi. Respýblikalyq biýdjettiń shyǵystary 10 trln 594 mlrd teńgege atqaryldy. 69 mlrd teńge atqarylmady. Onyń 19 mlrd teńgesi únemdeý boldy. Al, igerilmeý somasy 50 mlrd teńgeni qurady.
«Esepti kezeńde jergilikti biýdjetterge 1 trln 521 mlrd teńge nysanaly transfertter bólindi. Onyń 1 trln 455 mlrd teńgesi nemese 95,6% igerildi. 66 mlrd teńge atqarylmady. Onyń 12 mlrd teńgesi únemdeý somasy boldy. 54 mlrd teńge igerilmedi. Bul ótken jyldyń 11 aiyndaǵy kórsetkishten 26 mlrd teńgege kóp. Bul qarajattar oryndalatyn jumystardyń, kórsetiletin qyzmetterdiń jáne jetkiziletin taýrlardyń bekitilgen kesteden kesh qalýyna, sharttardyń jasalmaýyna, konkýrstyq rásimderdiń uzaq ótkizilýine bailanysty igerilmedi», — dedi Á. Smaiylov.
Aǵymdaǵy jyldyń 1 jeltoqsanyndaǵy jaǵdai boiynsha «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasynyń is-sharalaryna bólingen qarajat 477 mlrd teńgege igerildi. Ol esepti kezeńniń tólemderi boiynsha jospardyń 98,2%-yn jáne jyldyq jospardyń 86,6%-yn quraidy. Jergilikti biýdjetterge 163 mlrd teńge somasynda nysanaly transfertteri men kreditter bólindi. Onyń 159 mlrd teńgesi, iaǵni bólingen qarajattyń 97,1%/-y igerildi.
11 aidyń ishinde 3 myń 111 aýditorlyq is-sharalarmen 783 mlrd teńge biýdjet qarajaty qamtyldy. Nátijesinde 212 mlrd teńgege qarjylyq buzýshylyqtar anyqtaldy.
Taýarlardy jetkizý, kórsetilgen qyzmetter men atqarylǵan jumystar, biýdjetke qaitarý, eseptep kórsetý jáne ony sáikestendirý jolymen 192 mlrd teńgege buzýshylyqtar joiyldy.
«Aýdit obektilerine 2 944 usynys jiberildi. Onyń 2 124-i oryndaldy. Esepti kezeńde jalpy somasy 9 trln 160 mlrd teńgege 1 mlrd 428 mln memlekettik satyp alý protsedýralary kameraldyq baqylaýmen qamtyldy. Tekserý qorytyndysy boiynsha jalpy somasy 717 mlrd teńgege memlekettik satyp alý týraly zańnamanyń buzýshylyǵyna jol berilmedi», — dep túiindedi Á. Smailov.
