QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda densaýlyq saqtaý ministri Eljan Birtanov mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrýdy (MÁMS) engizý boiynsha Qaraǵandy oblysynda pilottyq jobany iske asyrý barysy týraly baiandap berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Pilottyq joba maqsattary
Biyl 1 qyrkúiekte bastalǵan Qaraǵandy oblysyndaǵy MÁMS pilottyń negizgi maqsattary – meditsinalyq qyzmetti alýshylardyń «saqtandyrylý» statýsyn sáikestendirý, tegin meditsinalyq kómektiń kólemindegi jáne meditsinalyq saqtandyrý júiesindegi qyzmetterdi jeke-jeke esepke alý, 2020 jyldan bastap MÁMS júiesin tolyǵymen engizý maqsatynda daiyndyq jumystaryn júrgizý.
Pilotty iske asyrý úshin biýdjetten qosymsha 2,3 mlrd teńge bólindi, sonyń ishinde profilaktikalyq qarap-tekserýmen konsýltatsiialyq-diagnostikalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligin joǵarylatýǵa 1,7 mlrd teńge jáne meditsinalyq ońaltýdy keńeitýge 600 mln teńgege jýyq qarajat bólindi.
Pilot sheńberinde 5 negizgi baǵyt boiynsha jobalyq toptar quryldy: normativtik-quqyqtyq aktilerdi ázirleý, tsifrlandyrý, meditsinalyq qyzmetterdi satyp alý jáne oǵan tólem júrgizý, tólemderdiń turaqty júrgizilýin qamtamasyz etý, aqparattyq-túsindirý jumystary.
«MÁMS júiesin tiimdi engizýdiń negizgi máseleleriniń biri – júiege el turǵyndarynyń barlyǵyn tartý. Búginde elimiz boiynsha turǵyndardyń 97%-nyń áleýmettik statýsy anyqtaldy, Qaraǵandy oblysynda – 98%. Qaraǵandy oblysynda taǵy 32 myń adamnyń stastýsyn jańartý kerek. Jalpy, elimiz boiynsha 593 myń adamnyń statýsy jańartylýy tiis», — dedi E. Birtanov.
Búginde boljamdy saqtandyrylmaǵan azamattar derbes tóleýshi retinde júiege qatysa alady.
Aqparattyq júielerdiń ázirligi boiynsha, Qaraǵandy oblysynda daiyndyq jumystary tolyq aiaqtaldy. Qaraǵandy oblysynda eki aqparattyq júie jumys isteidi. Onyń biri aýrýhanalar men emhanalarǵa arnalsa, ekinshisi jedel meditsinalyq járdem qyzmetine arnalǵan.
Pilottyq jobany iske asyrýdyń alǵashqy nátijeleri
«Pilot aiasynda Qaraǵandy oblysynda konsýltatsiialyq-diagnostikalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligi edáýir artty. Mysaly, kompiýterlik tomografiia qyzmetteriniń qoljetimdiligi 78%-ǵa, meditsinalyq ońaltý qyzmetteriniń qoljetimdiligi 73%-ǵa jáne konsýltatsiialyq-diagnostikalyq kómek qyzmetteriniń qoljetimdiligi 42%-ǵa ulǵaidy. Jalpy, turǵyndar úshin meditsinalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligi artýda», — dedi E. Birtanov.
Qaraǵandy oblysynda júrgizilip jatqan pilot kórsetkishteri boiynsha normativtik-quqyqtyq aktiler engizildi. Tsifrlandyrý boiynsha 100% kiriktirildi. Meditsinalyq qyzmetterdi satyp alý boiynsha Meditsinalyq saqtandyrý qory bul baǵyttaǵy jumystardy aiaqtaýda. 1-31 jeltoqsan aralyǵynda Qor irikteý jáne tegin meditsinalyq kómektiń kepildendirilgen kólemi jáne MÁMS paketteri boiynsha meditsinalyq qyzmetterge kelisimshart jasaý rásimderin ótkizedi. Sonymen qatar tólemderdiń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý jumystary júrgizilýde.
Sonymen qatar turǵyndar arasynda aqparattyq-túsindirý jumystaryn kúsheitý jumystary júrgizilýde, jyl sońyna deiin jospardyń 100% oryndalýy qamtamasyz etiledi.
«Jalpy, Qaraǵandy oblysynda pilottyq joba joǵary deńgeide júrgizildi dep aitýǵa bolady. Elimizde MÁMS engizýge daiyndyq jumystary jalǵasýda», — dedi densaýlyq saqtaý ministri.
Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek óńirde pilotty júrgizý aiasynda tsifrlyq infraqurylym boiynsha aýqymdy jumystar atqarylǵanyn atap ótti. Óńirdegi barlyq meditsina uiymdary bir tsifrlyq alańǵa birikti jáne respýblikalyq aqparattyq júielermen kiriktirildi. Emhanaǵa bekitilgen árbir azamat úshin elektrondy densaýlyq pasporty jasaldy. Aýyldyq eldi mekenderde meditsina uiymdaryn memlekettik-jekeshelik áriptestik esebinen internet jelisine 100% qosý jumystary júrgizilip jatyr. J. Qasymbek Qaraǵandy oblysynyń aýmaǵynda MÁMS engizý boiynsha pilotty júrgizýdiń alǵashqy nátijeleri turǵyndar úshin sapaly ári ýaqytyly meditsinalyq kómektiń basymdyǵyn dáleldeitini aitty.
MÁMS jappai engizýge daiyndyq
Ministrdiń aitýynsha, MÁMS júiesin tolyqqandy engizý úshin 2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap kelesi baǵyttar boiynsha jumystar jalǵasady:
-
Normativtik-quqyqtyq qamtamasyz etý;
-
Ózin-ózi jumyspen qamtyǵan turǵyndardyń derekterin jańartý;
-
Tólemder jiiligin qamtamasyz etý;
-
Tehnikalyq daiyndyq;
-
Aqparattyq-túsindirý jumystary.
MÁMS engizilýimen 1 saqtandyrylǵan adamǵa jumsalatyn shyǵyndar 57%-ǵa artady.
Búgingi kúni MÁMS júiesine tólemder ekinshi deńgeili 25 bank arqyly, onyń ishinde 7 internet banking portaly arqyly júzege asyrylady. 2019 jyldyń 15 jeltoqsanynan bastap barlyq meditsinalyq uiymdarda ózine-ózi qyzmet kórsetý terminaldary ornatylady.
«Áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý qory» KEAQ basqarma tóraǵasy Aibatyr Jumaǵulov Qordyń MÁMS engizýge ázirligi týraly baiandai otyryp, júieniń institýtsionaldyq negizderi men qaǵidalaryn qalyptastyrý jumystary 2015 jyly bastalǵanyn atap ótti. Búginde meditsinalyq qyzmetterdiń áleýetti jetkizýshileriniń bazasy jasalǵan. Bul tizimge 1940 meditsina uiymy kirdi. Onyń ishinde 60% — jekemenshik. Sonymen qatar, Qor tegin meditsinalyq kómek pen mindetti meditsinalyq saqtandyrý aiasynda 2020 jylǵa arnalǵan Meditsinalyq qyzmetterdi satyp alý josparyn jasaý jumystaryn aiaqtady.
Premer-Ministrdiń orynbasary B. Saparbaev óz kezeginde mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrýdy engizý máselesinde jumys berýshilerdiń qarajatty ýaqytyly aýdarýyna erekshe kóńil bólý kerektigin aitty.
MÁMS engizýden kútiletin nátijeler
E. Birtanov MÁMS júiesin engizý keibir meditsinalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligin 7 esege arttyratynyn atap ótti.
Tarifterdiń ósýi 10%-dan 20%-ǵa deiin quraidy. Bul meditsina qyzmetkerleriniń jalaqysyn 30%-ǵa arttyrýǵa múmkindik beredi. Meditsinalyq tehnikamen jaraqtandyrylý deńgeii 70%-dan 73%-ǵa deiin artady. MÁMS engizý qazirgi kezdegi «qalta» shyǵyndaryn 2020 jyly 30%-ǵa, al 2025 jylǵa qarai shamamen 2 esege tómendetýge múmkindik beredi.
Jalpy, MÁMS engizýge ázirliktiń joǵary deńgeiin atap ótken jón.
