Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat Gúldara Nurymova meditsinalyq saqtandyrý júiesine qatysty Úkimetke depýtattyq saýal joldady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Depýtattyń aitýynsha, Densaýlyq saqtaý ministrliginiń derekterine sai, eldiń 19 mln-ǵa jýyq turǵyny búginde 15 850 000 adamy nemese 84%-y saqtandyrylǵan. Biraq olardyń 11 195 887-i nemese 59,2%-y memleket tóleitin jeńildik sanatyna kiretin azamattar (balalar, múgedekter, kóp balaly otbasylar jáne t.b.).
«Al, qalǵan 7 mln ekonomikalyq belsendi halyqtyń 3 mln.-y, iaǵni, jartysyna jýyǵy saqtandyrylmaǵan. Demek, bul adamdar qorǵa aýdarymdar júrgizbeitin ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar, jumyssyzdar», - deidi Nurymova.
Sondai-aq, depýtat osy sebepten tolyqqandy meditsinalyq kómek ala almai, bul kóbinese asqynǵan aýrýlarǵa, ólim-jitimge, onyń ishinde onkologiia, týberkýlez jáne t. b. siiaqty sozylmaly jáne áleýmettik máni bar aýrýlardy kesh anyqtaýǵa alyp keletinin aitty.
Eger osy 3 million saqtandyrylmaǵan adamnyń bireýi 2021 jyly meditsinalyq kómek alǵysy kelse, ol 2020 jylǵa jarna aýdarýy kerek, bul, árine, kópshilik úshin qiyn. Saqtandyrylmaǵan halyqtyń kóp bóligi Almaty, Qostanai, Jambyl, Túrkistan oblystary men Shymkent qalasynda turady.
Osy rette, depýtat kóbinese saqtandyrylmaǵan naýqastarǵa, tipti oqys jaǵdailarda da, tolyqqandy meditsinalyq kómek kórsetýden bas tartatynyn jetkizdi. Mysaly, Almatyda saqtandyrylýshy mártebesiniń bolmaýyna bailanysty aýrýhanaǵa jatqyzýdan shuǵyl emdelýshilerge bas tartqan. Emdelýshilerdiń zańdy quqyqtary buzylǵan, biraq bul úshin eshkim jaýap bermegen. Sonymen qatar, kóbinese meditsinalyq uiymdar shielenisti jaǵdaidy azaitý úshin óz qarajaty esebinen halyqqa meditsinalyq qyzmet kórsetýge májbúr bolady, biraq, keiinnen olardy eshkim ótemeidi.
«Biraq is júzinde meditsinalyq uiymdar tipti saqtandyrylýshylarǵa Qor belgilegen ailyq josparly biýdjettiń shektelýine bailanysty bas tartýǵa májbúr. Mysaly, aýrýhana ai saiynǵy josparǵa sáikes 100 naýqasty emdedi, al 101-shi muqtaj adamǵa kómek kórsetýden bas tartylady, óitkeni ailyq limit taýsyldy. Taǵy bir mańyzdy másele. Memleket Basshysy meditsina qyzmetkerleriniń jalaqysyn kezeń-kezeńmen kóterý týraly tapsyrma berdi. 2021 jyldan bastap dárigerlerdiń jalaqysyn 30% - ǵa jáne orta meditsina qyzmetkerleriniń jalaqysyn 20% - ǵa arttyrý kózdelip otyr. Degenmen, jyl basynan beri 74 myńnan astam dáriger men 180 myń medbike jalaqyny kóterý tetigin retteitin bekitilgen normativtik qujattardyń bolmaýyna bailanysty joǵary jalaqy alǵan joq. Bul meditsina qyzmetkerleri arasynda áleýmettik shielenisti týdyryp, meditsinalyq uiymdarǵa jalaqyny kóterýge qosymsha qarajat bólingen joq. Osyǵan bailanysty, joǵary jalaqy qandai qarajattan tólenýi kerek? – degen suraq týyndaidy», dedi depýtat.
Sonymen qatar, Nurymova jyl basynda qarjylandyrýdyń jyl saiynǵy kidirisi de dástúrge ainalǵanyn atap ótip, bir apta buryn ǵana qańtar aiyndaǵy meditsinalyq qyzmetter qarjylandyrylǵanyn alǵa tartty.
Osy aitylǵandardy eskere otyryp, depýtat birqatar usynystar jasady. «Atap aitqanda, birinshiden, tólem qabiletsizdigin, koronavirýstyq pandemiiaǵa bailanysty halyqtyń tabysynyń tómendeýin eskere otyryp, 2020 jylǵa jarnalardy tóleýdi talap etpeý kerek, al qorǵa aýdarymdardy toqsan saiyn nemese jarty jylǵa bólý kerek. Ekinshiden, «Aqsha emdelýshige túsedi» qaǵidaty tolyǵymen jumys isteýi úshin meditsinalyq uiymdardy qarjylandyrý is júzinde júzege asyrylady, dáriger men meditsinalyq uiymdy tańdaýdaǵy halyqtyń quqyqtarynyń buzylýyna jol bermeý úshin ailyq biýdjetpen shektelmeidi. Úshinshiden, ákimdikterdiń, jumyspen qamtý ortalyqtarynyń, «Atameken» UKP-nyń, ózin-ózi jumyspen qamtyǵan halyqty saqtandyrý jónindegi memlekettik kirister departamentiniń túsindirý jumystaryn jandandyrý qajet», dedi ol.
