Kóp dospen talqylaityn az ǵana taqyryptyń biri – Eýropa siiaqty bolý, eýropalyqtar sekildi ómir súrý. Kári qurlyqtaǵy memleketterdiń deńgeiinde ózimizdi kórgimiz kelse, ekonomikany damytý qajet. Al ekonomikany damytý tsifrlandyrýmen tikelei bailanysty. Elimizde 2017 jyly «Tsifrly Qazaqstan» baǵdarlamasy qabyldanǵany belgili. Baǵdarlama mindetteriniń biri – logistika salasy. Eldegi bul salanyń aqsap jatqanyn bilip, damytýdy qolǵa alǵandardyń biri – Relog kompaniiasy.
Kompaniia basshysy Baýyrjan Rústemov – aitishnik. Úsh jyl buryn shaǵyn kýrerlik kompaniia qyzmetin avtomattandyrýǵa tapsyrys alǵanda, elimizdegi logistika salasynyń aqsap turǵanyn túsinedi. Naryqty zerttep, alǵashqy nusqasyn jasap, investorlar tapty. Qazirgi kúni kompaniianyń 50-70 arasyndaǵy ártúrli deńgeidegi klientteri bar. Relog baǵdarlamasyn bizneske engizý ońai emes. Bir kompaniia úshin bir jyldai ýaqyt ketedi. Jumys sonan soń baryp bastalady.
Relog baǵdarlamasy qalai jumys isteidi?
Baǵdarlamany paidalanatyndar: distribýtsiia, internet-dúken, kýrerlik qyzmetti atqaratyn kompaniialar. Máselen, kýrerlik qyzmetti usynatyn kompaniialarǵa tutynýshylar tapsyrys berdi delik. Ol óz kezeginde Relog baǵdarlamasyna integratsiialaý arqyly kelip túsedi. Bir kúnde 300 tapsyrysty qalanyń ártúrli aimaǵyna 12 kólik ýaqytyly jetkizý qajet bolsyn. Bul jerde jumys barysynyń bárin logist basqaryp otyrady. Biraq bir adamnyń sonsha tapsyrysty baqylap, árqaisysynyń jetkizilgenin qadaǵalap otyrýy oǵan qiynǵa soǵady. Tapsyrys iesi shaǵymdanyp, tipti basqa kompaniianyń qyzmetine aýysyp ketýi de múmkin. Mundaida logistikalyq baǵdarlamalar ǵana tyǵyryqtan alyp shyǵa alady. Relog baǵdarlamasynyń programmister jazǵan alogritmderi bolady. Baǵdarlama tapsyrystyń bárin eń qysqa ýaqytta, qaladaǵy eń durys jolmen jetkizýdiń esebin shyǵaryp beredi. Baǵdarlamanyń maqsaty tapsyrys berýshi men tapsyrys alýshynyń taýardy qaida, qansha ýaqytta, qandai kólik alyp bara jatqanyn elektrondy túrde baqylap otyrý ǵana emes, sonymen birge jetkizý barysynda barynsha az resýrs pen kóliktiń paidalanylýyna kúsh salý. Relog arqyly jaqynda bir kompaniianyń jetkizý kólikteri 20 paiyzǵa azaitylǵan. Demek ol kólikter áýel bastan artyq shyǵyn bolǵan. Adam kóptegen detaldardy baiqai bermeidi. Al baǵdarlama esepten qatelespeidi. Bir degende 10 tapsyrys kelip tússe, jol keptelisi men ara qashyqtyqty eskere otyryp, jetý ýaqytyn birden eseptep, qai jolmen júrýdiń yńǵaily ekenin ekranǵa shyǵaryp beredi. Kóliktiń kólemine qarai taýar sanyn da esepteidi.
***
Bir kúnde túsken 300 tapsyrys 12 júrgizýshige bólinip beriledi. Relog mobildi qosymshasy júktelgen júrgizýshiniń telefonyna tapsyrys tizimi, taýar túri, aparatyn meken jai men marshrýt habarlama bolyp túsedi. Baǵdarlamada taýar artylǵan kóliktiń qai jolmen júrgeni, qai núktelerde neshe ýaqyt toqtap turǵany – túgel jazylady. Jetkizý barysynda qandai da bir talas týyp qalsa, baǵdarlama «tarihyn» qarai salý jetkilikti. Iaǵni eshkim aýyzben óziniki durys ekenin dáleldep áýre bolyp jatpaidy. Baǵdarlama bultty («SaaS») bolǵandyqtan telefonnan da, kompiýter, noýtbýkten de asha berýge olady. Otandyq kýrerlik uiymdardyń biri baǵdarlamanyń arqasynda 35% deńgeidi tiimdilikkke ie bolǵan. Oǵan deiin kompaniia tek ratsiia men qaǵaz qujattardy ǵana paidalanyp kelgen. Relog baǵdarlamasy logistikany ońtailandyrýǵa, merzimi ótken tapsyrystardyń sanyn azaitýǵa, kólik ýaqytyn qysqartýǵa kómektesti.
Baǵdarlamanyń paidasy qandai?
- Adamdardyń ýaqytyn únemdeidi.
- Janarmai shyǵynyn azaitady.
- Qyzmet kórsetý deńgeii jaqsarady.
- Barlyq qozǵalysty baqylaýda ustaýǵa kómektesedi.
Muhtar Lekerov, kompaniianyń satý bóliminiń direktory:
– Qazaqstan naryǵynda ózi baǵdarlama jasap, ony engizetin ári satýmen ainalystyn jalǵyz kompaniiamyz. Al logistika salasynda jumys isteitin ózge kompaniialar baǵdarlamany bireýden, kóbine shetelden alyp, tek satýmen ainalysady. Sonan soń eń sońǵy tehnologiialardy qoldanamyz. Apta saiyn baǵdarlamaǵa jańa fýnktsiia engizip otyramyz. Mysaly, Meteor bazasyn sońǵy shyqqan 6,5 (1.6) versiiasymen jańarttyq. Ozyq tehnologiialar baǵdarlamanyń yńǵailylyǵyn arttyra túsedi. Osy aptada qalta telefonynan marshrýtty baqylaýǵa bolatyn batyrmany engizdik. Eger tapsyrystar dittegen jerine ýaqytyly jetpei jatsa, marshrýtyn qarai salady daǵy, qaida kele jatqanyn, qaida neshe minýt toqtaǵanyn kórip otyrady. Senbi-jeksenbi kúni dispetcherler tapsyrystyń jetýin úide otyryp baqylaidy. Sondyqtan bul fýnktsiia dispetcherlerge óte qajet.
Baǵdarlamany qoldanýǵa bailanysty qandai qiyndyqtar boldy?
Bir joly Elbasy: «Tsifrlandyrý bir jaǵynan progress, ekinshi jaǵynan eshnárseni jasyryp qala almaisyń, ómir súrý ońai emes. Bári ashyq bolýy kerek», – degen edi. Kei kompaniialarǵa baǵdarlamany ornatar kezde kólik júrgizýshileri qarsy bolypty. Onyń sebebi olardyń ár qadamy baqylaýda bolatyndyǵynda edi. Taksi bolyp ketetin ne joldan úiine kire salatyn da júrgizýshiler bary anyqtalǵan. Ondai jaǵdaida kompaniia aiyppul salýdy usynypty. Muhtar Lekerov ár júrgizýshige kompaniianyń atynan Relog qosymshasy ornatylǵan telefon alyp berip, internet ornatqanyn da aityp ótti. Ol jumys ýaqytynda ylǵi qosýly bolýy kerek. Eger óship qalyp, júrgizýshi baǵdarlamada bailanysqa shyqpasa da aiyppul salynatyn bolady.
