Buǵan deiin eńbekke jaramdy adamnyń qartaiǵan shaǵynda zeinetaqysyz qalmaýyna memleket pen azamattyń tikelei jaýapty bolsa, 2023 jyldan bastap jumys berýshiler de bul jaýapkershilikti bólisedi», - dep habarlaidy QazAqparat.
Zeinetaqy júiesin odan ári jańǵyrtýdyń 2030 jylǵa deiingi tujyrymdamasyna osy maǵynada ózgerister engizilip jatyr. Ol ózgerister men túzetýlerdi QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligi ázirleýi tiis. Vedomstvonyń Áleýmettik saqtandyrý, bazalyq áleýmettik jáne zeinetaqymen qamsyzdandyrý saiasaty departamentiniń sarapshysy Aigúl Sakeeva BAQ ókilderine ázirlenip jatqan jańashyldyqtaryń túpki máni men maqsatyn túsindirdi.
Aigúl Sakeevanyń aitýyna qaraǵanda, tujyrymdamaǵa engiziletin jańashyldyqtar Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boiynsha ázirlenip jatyr. Eń birinshi ózgeris jumys berýshiniń jaýapkershiligine qatysty. 2023 jyldan bastap jumys berýshi óz qarajaty esebinen ár qyzmetkerdiń zeinetaqy shotyna 5 paiyzdyq mindetti zeinetaqy jarnasyn tólei bastaidy. Muny jumystaǵy adamnyń ailyǵynan ustalatyn zeinetaqy aýdarymymen shatastyrmaý úshin mindetti 5 paiyzdyq aýdarym dep ataýǵa bolady. Iaǵni, onyń qazir qoldanystaǵy mindetti 10 paiyzdyq zeinetaqy jarnalaryna eshqandai qatysy joq.
«Óitkeni engiziletin 5 paiyzdyq mindetti zeinetaqy jarnalary jumys berýshiniń óz qarajaty esebinen júrgiziledi. Al qazirgi 10 paiyzdyq mindetti zeinetaqy jarnalary qyzmetkerdiń tabysynan alynady. Osylaisha biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qoryna ai saiyn 15 paiyzdyq aýdarylym júrgiziledi. Onyń 5 paiyzy jumys berýshiniń qarajaty esebinen júrgizilse, 10 paiyzy qyzmetkerdiń tabysynan júrgiziledi», - deidi sarapshy.
Tujyrymdamaǵa ózgeris engizýi tiis mańyzdy sharalardyń biri – kepildendirilgen zeinetaqyǵa kóshý jospary.
«2028 jyldan bastap bazalyq zeinetaqynyń ornyna eń tómengi kepildik berilgen zeinetaqyǵa aýysamyz. Mundai shara, jalpy alǵanda, zeinetaqymen qamsyzdandyrý deńgeiin arttyryp qana qoimaidy. Sonymen qatar, halyqaralyq jáne otandyq sarapshylardyń usynystaryna sáikes keletin biryńǵai tásildeme boiynsha eseptelgen zeinetaqyǵa kóshý bolyp tabylady», - deidi ministrlik mamany.
Qarapaiym tilmen aitsaq, zeinetaqy jasyna tolǵan adamǵa bazalyq zeinetaqyny taǵaiyndaý ádistemesine ózgerister engizilmekshi. Mysaly, qazir eń tómengi bazalyq zeinetaqynyń kólemi eń tómengi kún kóris deńgeiiniń 54 paiyzyna teń bolsa, ózgeristerden keiin eń tómengi kúnkóristiń 70 paiyzyna deiin ósedi. Iaǵni, eń tómengi kúnkóris deńgeiiniń 54 paiyzyna teń bazalyq zeinataqynyń ornyna eń tómengi kún kóris deńgeiiniń 70 paiyzyna teń kepil berilgen zeinetaqy tólenedi. Ósim 16 paiyz degen sóz.
«Sonymen qatar, ádistemege jasalyp jatqan taǵy bir ózgeristerdiń biri – zeinetaqyǵa qatysý ótiliniń tómendetilýi», - deidi ministrliktiń sarapshysy.
Basqasha aitsaq, memleket kepil beretin zeinetaqy qazaqstandyqtarǵa burynǵydan áldeqaida qoljetimdi bola túspek. Buryn bazalyq zeinetaqyǵa qol jetkizý úshin keminde 10 jyl eńbek ótili bar ekenin dáleldeý kerek bolatyn. Onyń ornyna engiziletin kepildendirilgen zeinetaqyǵa ie bolý úshin eńbek ótilińiz 5 jyldan kem bolmasa, jetip jatyr.
«Qazir eń tómengi bazalyq zeinetaqy eńbek ótili 10 jyl nemese odan tómen bolmaǵan jaǵdaida taǵaiyndalsa, usynylyp otyrǵan ózgeristerden keiin ol 5 jyl jáne odan tómen bolmaǵan jaǵdaida taǵaiyndalady», - deidi vedomstvo sarapshysy.
Ádistemege engizilip jatqan ózgersterdiń biri joǵarǵy shekteýmen bailanysty. Muny ministrlik ókili mynadai mysalmen túsindirdi.
«Qazirgi tártip boiynsha eńbek ótili 33 jyldan asqan adamdardyń bári bazalyq zeinetaqy retinde eń tómengi kúnkóris deńgeiiniń 100 paiyzyn alady. Odan joǵary mólsher joq. Bul shekteýdi ózgeristerden keiin alyp tastaý kózdeledi. Mysaly, azamatta 45 jyl eńbek ótili bolsa, usynylatyn ózgeristerden keiin ol eń tómengi kúnkóris deńgeiiniń 150 paiyzyn, iaǵni, 1,5 ese kóbirek zeinetaqy alatyn bolady», - deidi Aigúl Sakeeva.
