Qytai ǵalymdary zattardy infraqyzyl diapazonda kórýge múmkindik beretin tehnologiia jasap shyqty.
Ol Qytaidyń ǵylymi-tehnikalyq ýniversitetinde ázirlengen. Alǵashqy synaqtan tyshqandar sátti ótkendikten, endi adam kózi úshin de tiimdi bolady dep aitýǵa tolyq negiz bar. Tájiribe jasalǵan tyshqandarda kózge kórinbeitin infraqyzyl sáýlelerdi kórý qabileti birneshe kúnge saqtalyp, eshqandai keri áser baiqalmaǵan.
Qarańǵyda kórýdiń joly – nanobólshekterdi kóz toryna tikelei inektsiialaý. Ǵalymdar bolashaqta bul úshin qarapaiym kóz tamshylary da jetkilikti bolatynyn aitady.
Kózdiń ishki qabatynda ornalasqan fotoretseptordyń sezimtaldyǵy shekteýli. Olar kórinetin jaryq, infraqyzyl (jylý) jáne ýltrakúlgin sáýleler diapazony arasynda ornalasqan elektromagnittik spektrdiń teń emes bóligin quraidy. Tolqyndardyń basym bóligi biz úshin kórinbeidi.
Keibir janýarlarda bul qabilet tabiǵatynan bar. Mysaly, masa, sondai-aq jylan men balyqtyń keibir túrleri infraqyzyl diapazonda kórýge qabiletti. Bul olarǵa túnde nemese sýyq sý aidyndarynda ań aýlaýǵa múmkindik beredi.
Adamzat burynnan túngi kórý quraldarynyń kómegimen osy qabiletke qol jetkizýge tyrysty. Apparat adamnyń kórinbeitin infraqyzyl sáýlelerin ustap, tolqyndardy sál qysqartady. Osylaisha olardy qabyldaý úshin qol jetimdi etedi. Alaida, túngi kórý quraldarynyń túrleri az. Sondai-aq kúndiz múldem paidasyz.
Qytai ǵalymdary ázirlegen nanobólshekter aqýyz molekýlalarymen jabylǵan. Olar arnaiy printsip boiynsha jumys isteidi, tek fotoretseptorlarǵa tikelei jaǵylady.
Sýper tyshqandar
Tyshqandarǵa jasalǵan eksperiment sátti boldy. Olar infraqyzyl diapazonda kóre alatyn bolǵan. Birneshe aptadan keiin nanobólshekter tabiǵi túrde aǵzadan jýylyp, tyshqandar taǵy da kádimgi kemirgishterge ainaldy.
Tyshqandardyń kórý apparaty adamǵa uqsaityn bolǵandyqtan, ǵalymdar tehnologiianyń adamdarǵa da áser etýi kerek dep senedi.
Biraq aldymen eki mańyzdy tehnikalyq máseleni sheshý kerek. Birinshiden, ázirlengen nanobólshekter eń uzyn infraqyzyl sáýlelerdi ǵana kórýge kómektesedi.
Ekinshiden, balyq, baqa men jylandarǵa qaraǵanda, adamdar jylyqandy topqa jatady. Adam denesindegi jylýǵa munyń qalai áser etetini áli belgisiz. Óitkeni qysqa tolqyndy bóliktegi shý barlyq basqa kórý signaldaryn buǵattaidy.
Saltanat ShYNÁDIL
