قىتاي عالىمدارى زاتتاردى ينفراقىزىل دياپازوندا كٶرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن تەحنولوگييا جاساپ شىقتى.
ول قىتايدىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە ەزٸرلەنگەن. العاشقى سىناقتان تىشقاندار سەتتٸ ٶتكەندٸكتەن, ەندٸ ادام كٶزٸ ٷشٸن دە تيٸمدٸ بولادى دەپ ايتۋعا تولىق نەگٸز بار. تەجٸريبە جاسالعان تىشقانداردا كٶزگە كٶرٸنبەيتٸن ينفراقىزىل سەۋلەلەردٸ كٶرۋ قابٸلەتٸ بٸرنەشە كٷنگە ساقتالىپ, ەشقانداي كەرٸ ەسەر بايقالماعان.
قاراڭعىدا كٶرۋدٸڭ جولى – نانوبٶلشەكتەردٸ كٶز تورىنا تٸكەلەي ينەكتسييالاۋ. عالىمدار بولاشاقتا بۇل ٷشٸن قاراپايىم كٶز تامشىلارى دا جەتكٸلٸكتٸ بولاتىنىن ايتادى.
كٶزدٸڭ ٸشكٸ قاباتىندا ورنالاسقان فوتورەتسەپتوردىڭ سەزٸمتالدىعى شەكتەۋلٸ. ولار كٶرٸنەتٸن جارىق, ينفراقىزىل (جىلۋ) جەنە ۋلتراكٷلگٸن سەۋلەلەر دياپازونى اراسىندا ورنالاسقان ەلەكتروماگنيتتٸك سپەكتردٸڭ تەڭ ەمەس بٶلٸگٸن قۇرايدى. تولقىنداردىڭ باسىم بٶلٸگٸ بٸز ٷشٸن كٶرٸنبەيدٸ.
كەيبٸر جانۋارلاردا بۇل قابٸلەت تابيعاتىنان بار. مىسالى, ماسا, سونداي-اق جىلان مەن بالىقتىڭ كەيبٸر تٷرلەرٸ ينفراقىزىل دياپازوندا كٶرۋگە قابٸلەتتٸ. بۇل ولارعا تٷندە نەمەسە سۋىق سۋ ايدىندارىندا اڭ اۋلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ادامزات بۇرىننان تٷنگٸ كٶرۋ قۇرالدارىنىڭ كٶمەگٸمەن وسى قابٸلەتكە قول جەتكٸزۋگە تىرىستى. اپپارات ادامنىڭ كٶرٸنبەيتٸن ينفراقىزىل سەۋلەلەرٸن ۇستاپ, تولقىنداردى سەل قىسقارتادى. وسىلايشا ولاردى قابىلداۋ ٷشٸن قول جەتٸمدٸ ەتەدٸ. الايدا, تٷنگٸ كٶرۋ قۇرالدارىنىڭ تٷرلەرٸ از. سونداي-اق كٷندٸز مٷلدەم پايداسىز.
قىتاي عالىمدارى ەزٸرلەگەن نانوبٶلشەكتەر اقۋىز مولەكۋلالارىمەن جابىلعان. ولار ارنايى پرينتسيپ بويىنشا جۇمىس ٸستەيدٸ, تەك فوتورەتسەپتورلارعا تٸكەلەي جاعىلادى.
سۋپەر تىشقاندار
تىشقاندارعا جاسالعان ەكسپەريمەنت سەتتٸ بولدى. ولار ينفراقىزىل دياپازوندا كٶرە الاتىن بولعان. بٸرنەشە اپتادان كەيٸن نانوبٶلشەكتەر تابيعي تٷردە اعزادان جۋىلىپ, تىشقاندار تاعى دا كەدٸمگٸ كەمٸرگٸشتەرگە اينالدى.
تىشقانداردىڭ كٶرۋ اپپاراتى ادامعا ۇقسايتىن بولعاندىقتان, عالىمدار تەحنولوگييانىڭ ادامدارعا دا ەسەر ەتۋٸ كەرەك دەپ سەنەدٸ.
بٸراق الدىمەن ەكٸ ماڭىزدى تەحنيكالىق مەسەلەنٸ شەشۋ كەرەك. بٸرٸنشٸدەن, ەزٸرلەنگەن نانوبٶلشەكتەر ەڭ ۇزىن ينفراقىزىل سەۋلەلەردٸ عانا كٶرۋگە كٶمەكتەسەدٸ.
ەكٸنشٸدەن, بالىق, باقا مەن جىلاندارعا قاراعاندا, ادامدار جىلىقاندى توپقا جاتادى. ادام دەنەسٸندەگٸ جىلۋعا مۇنىڭ قالاي ەسەر ەتەتٸنٸ ەلٸ بەلگٸسٸز. ٶيتكەنٸ قىسقا تولقىندى بٶلٸكتەگٸ شۋ بارلىق باسقا كٶرۋ سيگنالدارىن بۇعاتتايدى.
سالتانات شىنەدٸل
