Qyrymbek Kósherbaev: Balyq sharýashylyǵy salasy jańa deńgeige kóterilip, qarqyndy damýda

Qyrymbek Kósherbaev: Balyq sharýashylyǵy salasy jańa deńgeige kóterilip, qarqyndy damýda

Búginde Aral teńizinen jylyna 8 myń tonna balyq aýlanyp, balyq ónimderin óńdeitin 8 zaýyt jumys istep tur. Óńdelgen balyqtary Resei, Grýziia, Ázirbaijan, Daniia, Polsha men Qytai elderine eksporttalady. 

Aral óńiri balyqshylarynyń IV sletine oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev, QR Parlament Májilisi depýtattary, Aýyl sharýshylyǵy ministrliginiń, Halyqaralyq Araldy qutqarý qorynyń ókilderi, sala ardagerleri jáne Aqtóbe, Jambyl, Túrkistan, Mańǵystaý oblystary men Resei federatsiiasynan delegatsiialar keldi. Esterińizge sala keteiik, Ýlianovsk oblysynyń Dmitrovgrad qalasynda Araldyń balyǵyn óńdeitin zaýyt salynǵan. 

«Elbasynyń bastamasymen júzege asqan «Ǵasyr jobasy» atanǵan Aral teńiziniń soltústik bóligin saqtaý jobasy aiasynda atqarylǵan aýqymdy sharalar nátijesinde, Aral óńiriniń ata kásibi – balyq sharýashylyǵy salasy jańa deńgeige kóterilip, qarqyndy damýda. Qasietti Syr eli óziniń jer asty bailyǵy – munai, ýran, túrli-tústi metaldar, aq kúrishi, tórt-túlik malymen birge Aral balyǵymen maqtana alatyndai berekeli, qutty mekenge ainalýda. Kóp jyl umyt bolyp, búginde dástúrge ainalǵan balyqshylar sletiniń negizgi maqsaty – salanyń jańa zamandaǵy alar orny jaily oi salý, osy kásipti damytýdyń joldary týraly pikir almasý», - dedi oblys ákimi. 

Atap óteiik, búginde Aral teńizinen jylyna 8 myń tonnaǵa deiin balyq aýlanady. Sońǵy 5 jylda aimaqtaǵy balyq aýlaý kórsetkishi 2 esege artqan. 2013 jyldan beri balyq ónimderin óńdeitin 4 zaýyt salynsa, onyń 4-eýi ónimderin Eýropa elderine eksporttaýǵa múmkindik beretin eýrokodqa ie. 

Balyq ónimderi Resei, Grýziia, Ázirbaijan, Daniia, Polsha men Qytai elderine eksporttalyp jatyr. 2012 jylmen salystyrǵanda bul kórsetkish 8 esege artty. 2018 jyldyń I jartyjyldyǵynda balyq ónimderin eksporttaýda 32%-ǵa ósim baiqaldy. 

Slet barysynda balyq sharýashylyǵynyń damýyna airyqsha úles qosqan azamattar men eńbek ardagerleri Aýyl sharýashylyǵy ministrligi men oblys ákiminiń Alǵys hatymen, Qurmet gramotasymen jáne medaldarmen marapattaldy. 

Esterińizge sala keteiik, aǵymdaǵy jyldyń naýryzynda Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyntaevtyń oblysqa jasaǵan saparynda aimaqtaǵy balyq sharýashylyǵynyń jaǵdaiy jáne Aralda ótken arnaiy májiliste «Syrdariia ózeniniń arnasyn retteý jáne Aral teńiziniń soltústik bóligin saqtaý» (SARATS-2) jobasynyń ekinshi fazasynyń iske asyrylý barysy keńinen talqylanǵan bolatyn. Nátijesinde SARATS-2 jobasynyń ekinshi fazasynyń 4 komponentin respýblikalyq biýdjet esebinen iske asyrý jóninde sheshim qabyldandy. Qyzylorda sý torabyn keshendi jóndeý, Jalaǵash, Qarmaqshy aýdandarynda ózenniń qorǵanys bógetterin nyǵaitý jáne arnasyn túzetý, Qazaly aýdanynda Birlik eldimekeniniń tusynda kópir salý jumystary bastalyp ketti. Sonymen qatar, balyqshylardyń ótinishi boiynsha Kókaral bógetin nyǵaitý jáne «Qarashalań» men «Tushy» kólderiniń tusynda ózenniń atyrabyn qalpyna keltirý jóninde de tiisti sheshimder qabyldandy. Bul sharalar – Kókaral bógetin nyǵaitýǵa, Soltústik Aral teńiziniń sý ainalymyn qalyptastyrýǵa, teńizdiń tuzdanýyn tómendetýge jáne balyqtardyń Úlken Aral teńizine ketýin azaitýǵa múmkindik beredi. 

Ótken jyly Ortalyq Aziia elderi ókilderiniń qatysýymen Qyzylordada uiymdastyrylǵan birinshi Aral halyqaralyq turaqty damytý forýmy barysynda Halyqaralyq Araldy qutqarý Qorynyń qurylǵan kúni 26 naýryz – «Aral teńiziniń  kúni» bolyp jariialanǵan bolatyn. Biyl Halyqaralyq Araldy qutqarý Qorynyń 25 jyldyǵy aiasynda alǵash ret «Aral teńiziniń kúni» oblysta saltanatty túrde atalyp ótildi.