Qazaqstandaǵy biologiialyq baǵyttaǵy zerthanalardyń qyzmetine qatysty jalǵan aqparattyń taralýy jiilep ketýine bailanysty QR SIM túsinikteme berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" ministrliktiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
«Sheteldik jáne otandyq BAQ-tarda Qazaqstandaǵy biologiialyq baǵyttaǵy zerthanalardyń qyzmetine qatysty jalǵan aqparattyń taralýy jiilep ketýine bailanysty qalyń jurtshylyqtyń nazaryna kelesini jetkizý qajet dep sanaimyz.
Qazaqstan Respýblikasy qarýsyzdanýdyń jahandyq protsesiniń jáne jappai qyryp-joiý qarýyn taratpaýdyń belsendi jaqtaýshysy, Iadrolyq qarýdy taratpaý týraly sharttyń (IaQTSh), Himiialyq qarýǵa tyiym salý týraly konventsiianyń (HQTSK), Bakteriologiialyq jáne ýytty qarýǵa tyiym salý týraly konventsiianyń (BÝQK), soǵysta tunshyqtyrǵysh, ýly nemese basqa gazdar men bakteriologiialyq quraldardy qoldanýǵa tyiym salý týraly 1925 jylǵy Jeneva hattamasynyń jáne basqa da negizgi halyqaralyq quraldardyń jaýapty qatysýshysy bolyp tabylady», delingen haarlamada.
Ministrlik Qazaqstan óz moinyna alǵan barlyq halyqaralyq mindettemelerdi tolyq kólemde oryndap jáne minsiz bedelin saqtanyn jetkizdi.
«MAGATE jáne Himiialyq qarýǵa tyiym salý uiymy tarapynan turaqty inspektsiialar júrgiziledi jáne jyl saiyn Bakteriologiialyq jáne ýytty qarýǵa tyiym salý týraly konventsiia sheńberinde erikti esepter beriledi.
Biologiialyq qaýipsizdik máseleleri ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń jalpy júiesiniń mańyzdy bóligi bolyp tabylady. Ókinishke orai, Qazaqstannyń aýmaǵynda adam men janýarlar úshin qaýipti juqpaly aýrýlardyń birqatar tabiǵi oshaqtary bar, onyń ishinde oba, týliaremiia, brýtsellez jáne taǵy basqalary.
Bul QR turǵyndarynyń densaýlyǵyn qorǵaýdy qamtamasyz etý boiynsha óndiristik-zertteý infraqurylymyn damytýdyń erekshe mańyzdylyǵyn aiqyndaidy. Sonaý 1948 jyly Qazaqstanda Orta Aziialyq obaǵa qarsy ǵylymi-zertteý institýty qurylǵan bolatyn. Qazir bul Almaty qalasyndaǵy M.Aiqymbaev atyndaǵy asa qaýipti infektsiialar ulttyq ǵylymi ortalyǵy bolyp tabylady. Osy jyldar ishinde otandyq ǵylymi mektep quryldy jáne biregei zertteýler júrgizildi», delingen habarlamada.
Syrtqy saiasat vedomstvonyń málimetinshe, M.Aiqymbaev atyndaǵy asa qaýipti infektsiialar ulttyq ǵylymi ortalyǵy janynda Ortalyq referenttik zerthanany (ORZ) salý biologiialyq qaýipsizdikti, ulttyq ǵylymi jáne óndiristik áleýetti nyǵaitýdyń basty quraldarynyń biri bolǵan.
«ORZ Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy Jappai qyryp-joiý qarýynyń infraqurylymyn joiý týraly atqarýshy kelisim sheńberinde quryldy. Qarjylandyrý Qazaqstan, Belarýs, Resei, Ýkrainada jappai qyryp-joiý qarýyn taratpaý rejimin nyǵaitýǵa eleýli úles qosqan Nanna-Lýgara baǵdarlamasy boiynsha AQSh Qorǵanys ministrligi arqyly júrgizildi.
Zerthana 2 jáne 3 deńgeidegi bioqaýipsizdik jaǵdaiy bar 4 qabatty ǵimarat bolyp tabylady. ORZ Qazaqstan Respýblikasyna tiesili jáne qazirgi ýaqytta tek respýblikalyq biýdjetten qarjylandyrylady. Onyń qyzmetkerleriniń búkil shtaty tek otandyq mamandardan quralǵan. ORZ júrgizetin kez kelgen jumys QR densaýlyq saqtaý, bilim jáne ǵylym, aýyl sharýashylyǵy ministrlikteriniń baqylaýynda. Onyń qyzmeti Qazaqstandaǵy biologiialyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge, irgeli jáne qoldanbaly ǵylymi-zertteý jumystaryn júrgizýge baǵyttalǵan», delingen habarlamada.
SIM elimizde biologiialyq qarýǵa qatysty eshqandai jumys júrgizilmeitin málimdedi.
«Qazaqstanda biologiialyq qarýǵa qatysty eshqandai jumystar júrgizilmeitinin, basqa memleketterge qarsy zertteýler júrgizilmeitinin jaýapkershilikpen málimdeimiz.
ORZ Qazaqstannyń ǵylymi áleýetin aitarlyqtai nyǵaitty, zertteý qaýipsizdigin arttyrdy. Mundai joǵary tehnologiialyq obektilerdiń bolýy memlekettiń damý deńgeiin jáne onyń biologiialyq qaterlerge jedel den qoiý qabiletin kórsetedi. Qazir QR densaýlyq saqtaý júiesi COVID-19 indetine qarsy kúreske jumyldyrylǵan kezde, ORZ aýrýdyń taralý qarqynyn tómendetýge óziniń mańyzdy úlesin qosýda. Zerthanada jańa infektsiiany anyqtaý úshin otandyq test-júieler ázirlendi.
Qazaqstan biologiialyq qaýipterdiń transshekaralyq sipatyn eskere otyryp, halyqaralyq yntymaqtastyqqa, onyń ishinde ORZ bazasynda yqpaldasýǵa daiyn. Bakteriologiialyq jáne ýytty qarýǵa tyiym salý týraly konventsiianyń sheńberinde Biologiialyq qyzmetti verifikatsiialaý jáne monitoringileý jónindegi zańnamalyq mindetteýshi qujatty qabyldaýǵa dáiekti túrde atsalysýdamyz.
Kez kelgen biologiialyq qaýip álemge tez taralýy múmkin jahandaný jaǵdaiynda, ashyq jáne syndarly memleketaralyq ózara is-qimyl jaýapty árekettiń normasyna ainalýy tiis», delingen habarlamada.
