Qazan aiynyń basynda elimizdiń Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrligi men Densaýlyq saqtaý ministrligi koronavirýstyq infektsiianyń taralýyn baqylaý jáne juqtyrý oshaqtaryn ýaqtyly oqshaýlaý maqsatynda «Saqbol» mobildi qosymshasyn usynǵan bolatyn.
Araǵa biraz ýaqyt salyp bul qosymshanyń el azamattary arasynda suranysqa ie ekendigin baiqadyq. Máselen, jeltoqsan aiynyń basynda koronavirýs infektsiiasynyń taralýyn baqylaý jáne juqtyrý oshaqtaryn ýaqtyly oqshaýlaý maqsatynda ázirlengen qosymshanyń 100 myń ret júktep alynǵany belgili boldy. Degenmen, bul kórsetkish áli de jetkiliksiz. Qosymsha tiimdi bolýy úshin Qazaqstan turǵyndarynyń keminde 60 paiyzy ony júktep alýy qajet.
«Barlyq qazaqstandyqtardy osy qosymshany belsendi túrde paidalanýǵa, muqiiat jáne jaýapty bolýǵa shaqyramyn. Osylaisha, indet oshaqtaryn barynsha oqshaýlap, Covid-19- dyń taralýyna jol bermeimiz. Biz halyq aldyndaǵy jaýapkershilikti túsinemiz jáne barlyq jeke derekter qosymshada barynsha shifrlanǵan. Bul qosymsha paidalanýshylardyń basym túrde jasyryn bolýyn qamtamasyz etedi», - degen edi qosymshany tanystyrǵan QR Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministri Baǵdat Mýsin.
Al qosymsha qalai jumys isteidi? Baǵdarlamany paidalaný úshin ony telefonǵa júktep, Bluetooth qosý kerek. Osy qosymshany ornatqan basqa adamdarmen tyǵyz bailanysta bolǵan kezde, olardyń smartfondary Bluetooth arqyly shifrlanǵan identifikatorlarmen almasady. COVID-19-ǵa oń nátije bolǵan jaǵdaida, habarlama fýnktsiiasyn iske qosý arqyly sizben bailanysqan azamattardy eskertýge bolady. Bul rette eshqandai jeke derekter berilmeidi jáne habarlama alǵan adamdar juqtyrý kózi kim ekenin bilmeidi.
Qarapaiym tilmen aitqanda, habarlamada naýqastyń aty da, meken-jaiy da, bailanystary da, ornalasqan jeri de kórsetilmeidi. Mundai arhitektýra basqa azamattarǵa jasyryn túrde habarlaýǵa múmkindik beredi, bul habarlaýshynyń jariia etý yqtimaldyǵyn aitarlyqtai tómendetedi. Qoldanbany paidalanǵan kezde adam eshqandai jolmen anyqtalmaidy, derekter shifrlanǵan túrde beriledi.
«Qosymshanyń jumysy sol baǵdarlama ornatylǵan basqa qurylǵylarmen bailanysta bolǵan adamdardy jasyryn túrde izdeýge baǵyttalǵan. Ony paidalaný úshin tirkeý qajet emes. Baǵdarlama jeke derekterdi nemese ornalasqan jer týraly derekterdi jinamaidy jáne jibermeidi. Habarlandyrýdy iske qosqan kezde, baǵdarlama avtomatty jáne jasyryn túrde bul týraly basqa paidalanýshylarǵa habarlaidy. Osylaisha, osy qosymsha azamattardyń saqtyǵyn arttyrýǵa jáne juqtyrǵan adamdarmen bailanysy týraly ýaqytyly habardar etýge kómektesedi», - dep túsindirgen edi QR Densaýlyq saqtaý ministri Aleksei Tsoi.
Qosymshanyń 3 negizgi fýnktsiiasy bar: bailanys jýrnalyn júrgizý; baǵdarlama ornatylǵan basqa qurylǵylarmen shifrlanǵan ózara árekettesý jazbalaryn saqtaý; test nátijesin tekserý. Oń nátije bolǵan jaǵdaida, paidalanýshy óziniń qosymshasynda habarlandyrý fýnktsiiasyn iske qosa alady.
Sonymen qatar qosymshada COVID-19 týraly resmi aqparat ta bar. Onda siz virýstyń taralýy týraly statistikany kóresiz, usynystar, paidaly keńester alyp, qyzyqtyratyn suraqtar qoia alasyz. Sondai-aq, koronavirýsqa ózin-ózi diagnostikalaýdan ótýge bolady.
Adamda COVID-19-ǵa oń PTR testi anyqtalǵan jaǵdaida bul jaiynda qosymshany basqa paidalanýshylarǵa habarlama jiberiledi. Ol úshin PTR testin tapsyrǵannan keiin paidalanýshyǵa mobildi nómirge nátijeni bilýge arnalǵan Saqbol qosymshasynda engizýge bolatyn 10 tańbaly kody bar sms habarlama keledi.Eger Saqbol qoldanbasynyń paidalanýshysy koronavirýsqa oń nátije berse, olar óz qosymshalarynda habarlandyrý fýnktsiiasyn iske qosa alady. Bul juqtyrǵan adammen sońǵy 14 kún ishinde eki metrden az qashyqtyqta jáne 15 minýttan astam ýaqyt bailanysta bolǵan basqa paidalanýshylardy eskertedi.
Habarlamany iske qosqan kezde qosymsha avtomatty jáne jasyryn túrde qosymshany júktegen qazaqstandyqtardy juqtyrý qaýpi joǵary ekendigi týraly eskertedi. Eskertý alǵan azamattar bir ýaqytta ózin qalai ustaý kerektigi týraly usynystar alady. Mysaly, dárigerge baryp, karantinge jiberiledi.
Qosymsha Google jáne Apple kompaniialarynyń juqtyrý qaýpi týraly habarlamalar júiesin paidalana otyryp ázirlengen. Bul tehnologiiany álemniń 30-dan astam eli paidalanady. Osynyń arqasynda álemniń kóptegen elderiniń turǵyndary bir-birin taýyp, aýrýdyń yqtimal qaýipti vektorlaryn tabý týraly aqparat almasady. Saqbol qosymshasyn Google Play jáne AppStore-da júkteýge bolady.
